جايگاه طنز در سيماي جمهوري اسلامي

گروه فرهنگي «خبرگزاري دانشجو»؛ دكتر دارابي، معاون رئيس سازمان صدا و سيما در جمع طنز‌پردازان به توليد52 سريال در حوزه طنز در شش سال گذشته كه 53 درصد توليدات نمايشي اين مدت را تشكيل مي‌دهد اشاره كرده و گفته بود: اين مجموعه‌ها بيش از 50 درصد مخاطب و 85 درصد رضايتمندي داشته است و اين نشانگر نياز جامعه به برنامه‌هاي طنز و كمدي است.
 

به نظر مي‌رسد بايد آقاي دارابي و ديگر مسئولان رسانه ملي را به چند نكته متذكر شد:
 

1. بيشترين سريال‌ها و فيلم‌هاي تلويزيوني در اين حوزه مربوط به تيم‌هايي بوده كه بيشترين اشتراك در موضوع و شكل داستان، نحوه‌ي طنز پردازي، شخصيت‌سازي و حتي بازيگر، كارگردان و نويسنده را دارند. بار طنز بيشتر اين مجموعه‌ها معمولا بر دوش بازيگراني است كه با تكيه كلام‌ها يا حركات چهره و بدن، بدون قرار گرفتن در موقعيت طنز، ايجاد مي‌شود؛ يعني لازم نيست نويسنده، كارگردان و حتي بازيگر تلاش زيادي براي دست‌يابي به اين موقعيت داشته باشند و كافي است تهيه‌كننده با يك بازيگر خاص قرارداد ببندد تا او فقط با ويژگي‌ها و عادات شخصي خود مقابل دوربين قرار گرفته و محصول در دست توليد را تبديل به يكي از توليدات طنز سيما كند.
 

2. همه اين‌ها به اين معني است كه توليد محصول طنز در سيماي جمهوري اسلامي و دست كم در تعريف مقامات بلندپايه سازمان نياز به تيم حرفه‌اي از نويسنده، كارگردان و بازيگر ندارد؛ چراكه مسئولان سازمان در به در به دنبال تأمين نياز مخاطب و افزايش چنين محصولاتي هستند و اين امر رد شدن از فيلترهاي نظارتي را بسيار آسان‌تر مي‌كند.
 

3. دارابي با استناد به مخاطبان 50 درصدي اين مجموعه‌ها، نياز جامعه به مجموعه‌هاي طنز و كمدي را استنباط كرده‌است. اما بايد توجه داشت كه سريال‌هاي طنز به دليل پخش در ايام نوروز يا تعطيل و نيز به دليل پخش هر روزه و هر شبه و اصطلاحا پخش روتين، مخاطبيني فراتر از سريال‌هاي هفتگي جذب مي‌كنند. فارغ از آمارهاي موجود و تنها با يك استدلال ساده مي‌توان دليل آن را دريافت. توضيح آنكه هنگام پخش هر شبه، سريال مذكور امكان بيشتري براي در معرض انتخاب قرار گرفتن پيدا مي‌كند و تنها ديدن يك قسمت از هفت قسمت هر سريال، مي‌تواند آمار مخاطبان آن را به اندازه سريال هفتگي با مخاطبين ثابت بالا ببرد.
 

4. آنچه كه طنز كلامي خوانده مي‌شود، معمولا ارتباط نزديكي با «جك‌هاي» سخيف و دست چندم كوچه‌بازاري كه عمدتا حول مسائل جنسي است دارد، از اين رو به نظر مي‌رسد آقاي دارابي بايد در تشخيص نياز جامعه تجديد نظر كنند.