۳ ویژگی ویران کننده از موشکی که به درخواست پسربچه‌ها آبی شد/موشک قدر کابوس تل‌آویو نشینان

به گزارش خبرنگار حوزه امنیت دفاعی خبرگزاری دانشجو ؛ «سید مجید نقطه‌زن، با موشک صورتی تل‌آویو رو شخم بزن!»؛ این جمله شیرین و حماسی از یک دختربچه انقلابی در یک مصاحبه خیابانی خطاب به سردار سرتیپ سید مجید موسوی، فرمانده نیروی هوافضای سپاه، کافی بود تا موجی از واکنش‌های زیبا و نمادین در رسانه‌ها شکل بگیرد.

 در پاسخ به این درخواست کودکانه و از سر شوق وطن دوستی،  سپاه و ارتش در اقدامی نمادین ، برخی پهپادها و ادوات نظامی خود را به صورت نمادین به رنگ صورتی درآوردند که حضور آن‌ها در تجمعات مردمی به شدت مورد استقبال قرار گرفت.

اما ماجرا به همین‌جا ختم نشد؛ پس از این اتفاق، پسربچه‌ها نیز دست به کار شدند و خواستار موشک‌ها و پهپادهای آبی‌رنگ شدند. نیروی هوافضای سپاه نیز در پاسخی خلاقانه به این درخواست، ویدیویی از رنگ آمیزی یک فروند موشک بالستیک قدر به رنگ آبی منتشر کرد که به سرعت تبدیل به یکی از نمادهای اقتدار و پیوند مردم و نیروهای مسلح شد.

اما در پسِ این رنگ‌آمیزی لطیف و نمادین، یکی از مهلک‌ترین و قدرتمندترین تسلیحات ایران قرار دارد. خانواده موشکی قدر که از دل موشک افسانه‌ای شهاب ۳ زاده شد، طی سال‌ها تحقیق و توسعه توسط متخصصان ایرانی به چنان بلوغ فنی چشمگیری رسید که بعدها پایه‌گذار توسعه موشک پیشرفته‌تر عماد نیز شد. در ادامه ، ویژگی‌هایی را مرور می‌کنیم که این موشکِ خوش‌نام را به کابوس سامانه‌های پدافندی تبدیل کرده است.

 ویژگی اول، سرجنگی مانوردهنده خارج از جو؛ شکارچی غیرقابل پیش‌بینی

قدرت اصلی موشک قدر در فناوری مانور خارج از جو  نهفته است. برخلاف موشک‌های بالستیک معمولی که پس از جدا شدن از بوستر، مسیری سهموی و قابل محاسبه را طی می‌کنند، سرجنگی موشک قدر مجهز به تراسترهای گاز تحت فشار یا سوخت مایع دوگانه است. این تراسترها در ارتفاع بیش از ۱۰۰ کیلومتری زمین (دور از جو) فعال می‌شوند و مسیر حرکت کلاهک را به طور مداوم تغییر می‌دهند.

نتیجه چیست؟ ترجکتوری متغیر و غیرقابل پیش‌بینی . هیچ رادار و الگوریتم پدافندی نمی‌تواند نقطه اصابت سرجنگی را دقیقاً تخمین بزند. این ویژگی ساده‌ترین اثر را دارد: کاهش شدید شانس برخورد موشک‌های رهگیر دشمن مانند پاتریوت، تاد یا تایر. به عبارت دیگر، هر موشک دفاعی که به سمت قدر شلیک شود، عملاً یک شلیک در تاریکی است.

اما مزیت این فناوری فراتر از فرار از پدافند است. مانورپذیری خارج از جو، دقت نقطه‌زنی را نیز به طرز چشمگیری افزایش می‌دهد. کلاهک می‌تواند تا آخرین لحظه مسیر خود را اصلاح کند و از هرگونه خطای اولیه بوستر بکاهد.

چرا ایران این روش را انتخاب کرد؟ پاسخ هوشمندانه است. بر خلاف کلاهک‌های هایپرسونیک گلایدری که نیازمند متریال دیرگداز فوق‌پیشرفته، سیستم خنک‌کننده پیچیده و فرایند ساخت بسیار گران هستند، فناوری مانور خارج از جو به سادگی قابل اعمال بر روی کلاهک‌های موجود است. طراحی پایه کلاهک تغییر چندانی نمی‌کند، نیازی به متریال گران‌قیمت جدید نیست و هزینه و زمان ارتقا به شدت کاهش می‌یابد. این همان تفکر اقتصادی در دفاع مقدس است: حداکثر آسیب به دشمن با حداقل هزینه.

موشک قدر با این ویژگی، یک پرتابه بالستیک هوشمند است که هم از سامانه‌های پدافندی فرار می‌کند و هم با دقت بالا به هدف برخورد می‌کند.

  ویژگی دوم، کلاهک بارشی (خوشه‌ای) در نسخه قدر اچ؛ یک شلیک، ۲۰ انفجار

اگر مانور خارج از جو برای فریب پدافند طراحی شده باشد، کلاهک خوشه‌ای برای بیشینه کردن کشتار و تخریب است که در عملیات وعده صادق 4 نقش محوری داشت. موشک قدر در نسخه «اچ» (H) بارشی مجهز به کلاهکی حامل ۱۷ تا ۲۰ ریزمهمات (زیرکلاهک) است. این یعنی با فشار دادن یک دکمه، ۱۷ تا ۲۰ برخورد جداگانه در گستره وسیعی از هدف اتفاق می‌افتد.

تصور کنید: یک پایگاه هوایی دشمن مانند نواتیم در عمق سرزمین‌های اشغالی، قرار است هدف قرار گیرد. موشک قدر اچ در ارتفاع مشخصی، کلاهک مادر را باز می‌کند و ده‌ها زیرکلاهک بر روی آشیانه‌ها، باند پرواز، سوخت‌رسانی‌ها و مراکز فرماندهی فرود می‌آیند. حتی اگر چند ریزمهمات توسط پدافند نقط‌ای منهدم شوند، باقی آن‌ها به هدف اصابت می‌کند.

این ویژگی در عملیات وعده صادق 4 که پایگاه‌های رژیم صهیونیستی هدف قرار گرفت، نمایش درخشانی داشت. تصاویر ماهواره‌ای نشان می‌داد که الگوی برخوردها به صورت خوشه‌ای و گسترده است، نه تک‌نقطه‌ای. نتیجه: اختلال کامل در عملیات پروازی دشمن برای روزها و هفته‌ها.

از منظر نظامی، موشک‌های خوشه‌ای ابزاری ضد زیرساخت محسوب می‌شوند. یک فروند موشک قدر اچ می‌تواند همان کاری را انجام دهد که ده‌ها فروند موشک تک‌کلاهک انجام می‌دهند. این یعنی مدیریت منابع و افزایش شدت آتش در واحد زمان – دقیقاً همان چیزی که در جنگ فرسایشی علیه دشمن متجاوز نیاز داریم.

   ویژگی سوم، تعداد تولید و دپوی انبوه؛ پای ثابت چهار وعده صادق

سومین ویژگی کشنده موشک قدر، شاید مهم‌ترین آن باشد: قابلیت تولید انبوه و ذخیره‌سازی استراتژیک. برخلاف برخی موشک‌های گران‌قیمت و پیچیده که سالانه تنها چند ده فروند ساخته می‌شوند، خانواده قدر (شامل مدل‌های S، H، F) به دلیل طراحی ساده‌تر، استفاده از سوخت مایع در مرحله اول و فرایند تولید صنعتی شده، به تعداد بسیار بالا در انبارهای موشکی سپاه ذخیره شده‌اند.

این تعدد و انبوهی چه اثری دارد؟ امکان شلیک همزمان ده‌ها و صدها فروند در یک موج. سامانه‌های پدافندی دشمن برای هر هدف رهگیر مشخصی دارند (مثلاً هر پاتریوت حداکثر ۸ هدف همزمان). وقتی شما 20 موشک را به طور همزمان پرتاب می‌کنید، حتی پیشرفته‌ترین پدافندها هم اشباع می‌شوند و بخش قابل توجهی از موشک‌ها عبور می‌کنند.

گزارش میدانی گویای همه چیز است: موشک قدر پای ثابت تمام امواج عملیاتی «وعده صادق ۱، ۲، ۳ و ۴» بوده است. از نخستین شلیک‌های تلافی‌جویانه در پاسخ به حمله به کنسولگری دمشق، تا آخرین امواج که پایگاه‌های دریایی آمریکا در بحرین و اهداف رژیم صهیونیستی را درنوردید، قدر در همه جا حاضر بود. فرماندهان عملیاتی بارها تأکید کرده‌اند: «اگر قدر نبود، تداوم آتش تهاجمی ممکن نبود».

این موشک به دلیل زمان آماده‌سازی کوتاه (حدود ۳۰ دقیقه) و اطمینان‌پذیری بالا (نرخ موفقیت بیش از ۹۰ درصد در شلیک‌های واقعی) به ستون فقرات نیروی موشکی ایران تبدیل شده است. حتی موشک  های نسل جدید مثل عماد نیز حاصل تحقیق و توسعه فناوری‌های کسب شده از قدر می‌باشد.

 مقتدرآبی‌پوش؛ آماده پاسخ قاطع به هر ماجراجویی

هر متجاوزی باید بداند که با انبارهای پر از قدرهای مانوردهنده و خوشه‌ای روبروست که در هر لحظه و در هر موج، آسمان را با ترجکتوری نامنتظره می‌شکافند و بر سر دشمنان فرود می‌آیند.