پیشگیری از اعتیاد نیازمند روایت‌سازی هوشمندانه و بهره‌گیری از ظرفیت هنر و رسانه است

 به گزارش گروه اقتصادی خبرگزاری دانشجو، نخستین جلسه شورای فرهنگ و هنر ستاد مبارزه با موادمخدر با هدف پیشگیری از اعتیاد و با حضور جمعی از اهالی فرهنگ و هنر و تولید محتوا در مجتمع فرهنگی شقایق به ریاست دکتر امیرحسین یاوری؛ معاون پیشگیری و درمان ستاد مبارزه با مواد مخدر برگزار شد.

دکتر یاوری در این نشست مشترک با اشاره به روند رو به رشد مصرف مواد مخدر در جهان، بر ضرورت بهره‌گیری از ابزار‌های نوین فرهنگی و رسانه‌ای برای پیشگیری از اعتیاد تأکید کرد.

وی با استناد به تازه‌ترین گزارش منتشرشده از سوی اتحادیه اروپا اظهار داشت: بیش از ۲۴ میلیون نفر از بزرگسالان کشور‌های اروپایی، معادل ۸.۴ درصد جمعیت این قاره، در یک سال گذشته حداقل یک‌بار مصرف کانابیس را تجربه کرده‌اند. گردش مالی بازار این ماده نیز به حدود ۱۲ میلیارد یورو رسیده که پس از تجارت تسلیحات، یکی از سودآورترین بازار‌های غیرقانونی جهان محسوب می‌شود.

معاون پیشگیری و درمان ستاد مبارزه با مواد مخدر افزود: بررسی‌ها نشان می‌دهد قدرت اثرگذاری و میزان ماده مؤثره موجود در فرآورده‌های کانابیس «حشیش» طی یک دهه گذشته به طور مستمر افزایش یافته و این موضوع نگرانی‌های جدی در حوزه سلامت عمومی ایجاد کرده است.

وی با اشاره به الگو‌های مصرف در سطح جهان گفت: اگرچه مردان بیش از زنان به سمت مصرف مواد مخدر گرایش پیدا می‌کنند، اما زنان در صورت ورود به چرخه اعتیاد، معمولاً با شدت بیشتری درگیر مصرف می‌شوند.

یاوری در ادامه با تشریح چالش‌های درمان اعتیاد اظهار کرد: بر اساس آمار‌های جهانی، تنها حدود ۲۰ درصد افراد دارای اختلال مصرف مواد برای درمان مراجعه می‌کنند و از این تعداد نیز تنها چهار نفر موفق به ترک پایدار می‌شوند. به همین دلیل، پیشگیری همچنان اثربخش‌ترین و اقتصادی‌ترین راهکار مقابله با اعتیاد محسوب می‌شود.

وی با اشاره به رویکرد‌های نوین کاهش آسیب در دنیا گفت: بسیاری از کشور‌های اروپایی از جمله هلند، سوئیس و اتریش با اجرای برنامه‌های کاهش آسیب، توانسته‌اند میزان مرگ‌ومیر، ابتلا به بیماری‌های عفونی و آسیب‌های اجتماعی ناشی از مصرف مواد را به شکل چشمگیری کاهش دهند.

معاون پیشگیری و درمان ستاد مبارزه با مواد مخدر افزود: در ایران نیز سالانه هزاران نفر به دلیل پیامد‌های مستقیم مصرف مواد مخدر جان خود را از دست می‌دهند و بخش قابل توجهی از این آسیب‌ها ناشی از ناخالصی‌ها و مواد سمی موجود در مواد مخدر غیرقانونی است. از سوی دیگر، استفاده مشترک از سرنگ و تجهیزات مصرف، زمینه گسترش بیماری‌هایی مانند ایدز و هپاتیت را فراهم می‌کند؛ از این رو برنامه‌های کاهش آسیب نقش مهمی در حفظ سلامت عمومی دارند.

وی با تأکید بر اینکه تمرکز اصلی ستاد در حوزه پیشگیری بر جلوگیری از ورود افراد به چرخه اعتیاد است، تصریح کرد: امروز بیش از هر زمان دیگری به تولید محتوای اثربخش، هدفمند و مبتنی بر واقعیت‌های زندگی افراد درگیر اعتیاد نیاز داریم.

یاوری تولید روایت‌های واقعی از زندگی افراد مبتلا به اعتیاد را یکی از مؤثرترین شیوه‌های آگاهی‌بخشی دانست و گفت: باید از دل تجربه‌های واقعی، داستان‌ها، روایت‌ها و پیام‌های کوتاه و تأثیرگذار استخراج شود؛ پیام‌هایی که بتوانند نگرش مخاطبان به مصرف مواد مخدر را تغییر دهند.

معاون پیشگیری و درمان ستاد مبارزه با مواد مخدر خطاب به هنرمندان و تولیدکنندگان آثار فرهنگی اظهار داشت: آنچه از جامعه هنری انتظار داریم، الزاماً تولید آثار مستقیم و شعاری درباره اعتیاد نیست؛ گاهی یک جمله کوتاه، یک دیالوگ ماندگار یا یک پیام غیرمستقیم در یک فیلم، سریال یا اثر هنری می‌تواند تأثیری عمیق‌تر از ده‌ها برنامه آموزشی داشته باشد.

وی با اشاره به نتایج مطالعات بین‌المللی درباره اثربخشی ابزار‌های فرهنگی در پیشگیری از اعتیاد گفت: پژوهش‌های انجام‌شده نشان می‌دهد انیمیشن‌های کوتاه کمتر از ۳۰ ثانیه، کاریکاتورها، تصاویر مقایسه‌ای، مستند‌های واقعی، آثار طنز، تئاتر و سریال‌ها از جمله مؤثرترین قالب‌های انتقال پیام‌های پیشگیرانه به ویژه برای نوجوانان و جوانان هستند.

وی ادامه داد: در مقابل، روش‌های سنتی و مستقیم اطلاع‌رسانی در بسیاری از موارد اثربخشی کمتری دارند و حتی در برخی شرایط ممکن است نتایج معکوس ایجاد کنند؛ به همین دلیل تولید محتوا در حوزه پیشگیری نیازمند دقت، ظرافت و شناخت دقیق مخاطب است.

معاون پیشگیری و درمان ستاد مبارزه با مواد مخدر با بیان اینکه فضای مجازی و رسانه‌های نوین فرصت‌های کم‌نظیری برای انتقال پیام‌های پیشگیرانه فراهم کرده‌اند، خاطرنشان کرد: امروز محتوا‌های کوتاه، خلاقانه و مبتنی بر روایت، بیشترین تأثیر را بر افکار عمومی دارند و می‌توانند پیام‌های سلامت اجتماعی را با سرعت و گستردگی فراوان منتشر کنند.

وی در پایان با دعوت از هنرمندان، فعالان فرهنگی، شرکت‌های تولید محتوا و گروه‌های خلاق برای همکاری با ستاد مبارزه با مواد مخدر گفت: ستاد آمادگی دارد از تمامی ظرفیت‌های تخصصی و اجرایی برای حمایت از ایده‌ها و طرح‌های نوآورانه در حوزه پیشگیری بهره‌گیرد تا با مشارکت جامعه فرهنگی و هنری، گام مؤثرتری در مسیر کاهش آسیب‌های اجتماعی و پیشگیری از اعتیاد برداشته شود.