«هرمز قلمرو آمریکاست»؛ گندهگویی ترامپ برای پنهان کردن شکستهای میدانی!
به گزارش خبرنگار سیاسی خبرگزاری دانشجو، رئیس جمهور متوهم آمریکا این روزها درباره تنگه هرمز هر روز یک روایت تازه دارد؛ یک روز میگوید تنگه بهزودی باز خواهد شد، روز دیگر مدعی میشود آمریکا کنترل کامل آن را در اختیار دارد و حالا کار به جایی رسیده که میگوید تنگه هرمز را قلمرو ایالات متحده اعلام خواهد کرد.
اما عجیبتر از اظهارات ترامپ، واکنش کاخ سفید به آن است؛ چراکه پس از انتشار این سخنان، یک مقام کاخ سفید به روزنامه آمریکایی والاستریت ژورنال اعلام کرده ترامپ در واقع شوخی کرده و چنین موضوعی اصلاً در میان مشاوران او مطرح نشده است.
این یعنی رئیسجمهور آمریکا درباره یکی از حساسترین آبراههای جهان سخنی به زبان آورده که حتی کاخ سفید نیز ترجیح داده چند ساعت بعد آن را شوخی معرفی کند؛ اما مسئله تنگه هرمز برخلاف ادعای ترامپ، شوخی نیست.
وقتی ترامپ برای باز کردن هرمز دستوپا میزند
ترامپ در شرایطی از آمریکایی کردن تنگه هرمز حرف میزند که دولت آمریکا در ماههای گذشته تمام تلاش خود را برای بازگشایی این آبراه به کار گرفته و حتی مذاکرات درباره باز شدن تنگه به یکی از محورهای اصلی گفتوگوها تبدیل شده است.اگر آمریکا واقعاً طبق ادعای ترامپ کنترل کامل تنگه هرمز را در اختیار دارد، چرا باید برای بازگشایی آن مذاکره کند؟
واقعیت این است که بسته ماندن تنگه هرمز، بازار انرژی و اقتصاد آمریکا را تحت فشار قرار داده و افزایش قیمت سوخت نیز به یکی از پیامدهای این بحران تبدیل شده است. روزنامه گاردین نیز نوشته جنگ آمریکا با ایران نه تنها به اهداف اعلامی واشنگتن نرسیده، بلکه با افزایش قیمت نفت و تقویت اهرم اقتصادی ایران در تنگه هرمز، موضع تهران را نسبت به پیش از جنگ قویتر کرده است.
این روزنامه همچنین از افزایش تورم و قیمت بنزین در آمریکا و کاهش محبوبیت ترامپ به ۳۴ درصد خبر داده است؛ موضوعی که نشان میدهد آنچه برای ترامپ شاید یک ابزار تبلیغاتی یا حتی «شوخی» باشد، برای اقتصاد آمریکا و افکار عمومی این کشور اصلاً شوخی نیست.
تنگه هرمز؛ جایی که جغرافیا مقابل ادعاهای ترامپ ایستاده است
تنگه هرمز در یکی از حساسترین نقاط خلیج فارس قرار گرفته و سواحل شمالی آن در اختیار ایران است. همین موقعیت جغرافیایی طی دههها به ایران امکان داده تا نقش تعیینکنندهای در معادلات امنیتی و دریایی منطقه داشته باشد.
از سوی دیگر، تنگه هرمز بخشی از جغرافیای خلیج فارس است؛ پهنه آبیای که نام خلیج فارس سابقهای تاریخی و چندصدساله دارد و در اسناد رسمی سازمان ملل نیز با همین عنوان شناخته میشود؛ بنابراین ادعای تبدیل تنگه هرمز به قلمرو آمریکا، نه با جغرافیای منطقه سازگار است و نه با واقعیتهای تاریخی و حقوقی آن.
حضور نظامی آمریکا در خلیج فارس نیز هیچگاه به معنای در اختیار گرفتن حاکمیت بر تنگه هرمز نبوده است. آمریکا میتواند ناوهای خود را به منطقه اعزام کند، اما نمیتواند با حضور نظامی، نقش ایران را از معادلات تنگه حذف کند.
هرمز؛ جایی که آمریکا نتوانست آن را باز کند
تنگه هرمز پیش از آغاز درگیریها یک مسیر آزاد برای کشتیرانی بود؛ اما در جریان جنگ رمضان، ایران با اعلام ممنوعیت عبور برای شناورهای آمریکایی و اسرائیلی، عملاً تردد این شناورها را در تنگه متوقف کرد.
مقامهای نظامی ایران نیز اعلام کردهاند هیچ شناوری بدون مجوز ایران اجازه عبور از تنگه را ندارد و شناورهایی که برخلاف هشدارهای ایران قصد عبور داشته باشند، با واکنش نیروهای مسلح ایران مواجه خواهند شد.
آمریکا نیز با وجود حضور نظامی در منطقه و ادعاهای رئیس جمهور قمار بازش، نتوانسته این وضعیت را تغییر دهد و تردد را به شرایط پیش از جنگ بازگرداند.
حتی تحلیلگر آمریکایی هم از نیاز واشنگتن به امتیاز دادن میگوید
این ناتوانی آمریکا در بازگشایی تنگه هرمز، حتی در میان تحلیلگران آمریکایی نیز مورد توجه قرار گرفته است. رابرت پیپ، تحلیلگر مسائل امنیتی و استاد علوم سیاسی، معتقد است اگر ترامپ بخواهد ایران داوطلبانه تنگه هرمز را باز کند، ناچار است امتیازهای جدی به تهران بدهد؛ از خروج نیروهای آمریکایی از منطقه تا پذیرش خواستههایی که به گفته او هیچ رئیسجمهور آمریکایی بهسادگی قادر به قبول آنها نیست.
این ارزیابی نشان میدهد برخلاف ادعای ترامپ درباره کنترل کامل تنگه هرمز، واشنگتن برای بازگشایی تنگه بیش از آنکه در موضع تحمیل خواسته باشد، با واقعیتی روبهروست که بدون در نظر گرفتن ایران راهحلی برای آن ندارد.
مسئلهای که ترامپ نمیتواند شوخی بگیرد
نکته مهمتر این است که ترامپ اکنون در آستانه انتخابات میاندورهای آمریکا قرار دارد و نتیجه آن میتواند بر ادامه مسیر سیاسی دولت او اثر جدی بگذارد. در چنین شرایطی، نمایش قدرت و ارائه تصویری از یک رئیسجمهور مثلا پیروز میتواند برای ترامپ مصرف داخلی و انتخاباتی داشته باشد.
ترامپ میخواهد خود را رئیسجمهوری نشان دهد که مدعی شکست ایران است، جنگ را مدیریت کرده و کنترل مهمترین آبراه انرژی جهان را در دست گرفته است؛ اما مشکل از جایی آغاز میشود که واقعیت میدان با شعار سیاسی فاصله پیدا میکند.
بازار نفت، کشتیهای متوقفشده، افزایش قیمت سوخت و اقتصاد کشورهایی که به این آبراه وابستهاند، با نمایش انتخاباتی اداره نمیشوند.
جمعبندی؛ دستوپا زدن ترامپ برای ساختن یک پیروزی
رفتار اخیر ترامپ بیشتر از یک راهبرد مشخص، شبیه دستوپا زدن یک رئیسجمهور گرفتار در بحران است؛ از وعده بازگشایی تنگه تا ادعای کنترل کامل و حالا تبدیل تنگه هرمز به قلمرو آمریکا. هرچه بیشتر از حل بحران فاصله میگیرد، ادعاهایش نیز عجیبتر و دیوانهوارتر میشود.
رئیسجمهور آمریکا در آستانه انتخابات، برای نمایش یک پیروزی به هر ادعایی متوسل میشود؛ اما وقتی حتی کاخ سفید مجبور میشود حرفش را شوخی بخواند، مشخص است که این نمایش بیشتر از اقتدار، سردرگمی و استیصال ترامپ را نشان میدهد.ترامپ هرچقدر هم دیوانهوار دستوپا بزند، نمیتواند با چند جمله شکست را به پیروزی تبدیل کند.