تامین اجتماعی با مشاغل جدید به‌روز نشده است/ نسل جدید شفافیت و انتخاب می‌خواهد

احسان سهرابی، کارشناس حوزه تامین اجتماعی در گفت‌و‌گو با خبرنگار اجتماعی خبرگزاری دانشجو گفت: نسل Z که ما تعریف می‌کنیم، بالاخره با پدران ما و حتی نسل خودمان متفاوت هستند. آنها با فناوری به دنیا آمده‌اند، با فناوری آشنا شده‌اند و دوست دارند همه چیز شفاف، هوشمند و در دسترس باشد. برایشان قابل هضم نیست که صبر کنند و ۳۰ سال آینده را ببینند؛ چون دارند مصادیق امروز را مشاهده می‌کنند و نگاهشان به وضعیت بازنشستگی پدرانشان است که آیا آن رضایتمندی حاصل شده است یا خیر.

او افزود: این مسائل باعث می‌شود داده‌هایی به آنها القا شود که نسبت به این موضوع کمرنگ شوند و برایشان سخت باشد که صبوری کنند تا ببینند بعد از ۳۰ سال، آیا آنچه امروز با سازمان تامین اجتماعی قرارداد بسته‌اند، در آینده می‌توانند از صندوق دریافت کنند یا نه.

وی ادامه داد: اینها مصادیقی است که باعث شکل‌گیری نوعی بی‌اعتمادی شده است. در کنار آن، مشاغل هم روزبه‌روز در حال تغییر هستند. دیگر همیشه نمی‌توان گفت یک شغل سنتی وجود دارد؛ مثلا چهار نیرو در یک کارخانه یا چهار نیروی صنفی که بگوییم باید بیمه اجباری شوند. امروز کار‌های اینترنتی و مشاغل پلتفرمی اضافه شده‌اند و باید نگاه نظام نام‌نویسی تامین اجتماعی متفاوت باشد.

او توضیح داد: اگر نگاه نسل Z نسبت به صندوق تامین اجتماعی انتقادی است، خودمان این داده‌ها را به آنها داده‌ایم؛ یعنی این بازخورد عملکرد خودمان است که امروز آنها احساس بی‌اعتمادی دارند.

این کارشناس همچنین اضافه کرد: قوانینی که بشر نوشته، نیازمند اطلاق و بازنگری است. شما می‌بینید یکی از کشور‌هایی که با تورم قوانین مواجه است، ایران است. هر روز هم دوباره با مشکل، ابهام، تفسیر و مسائل مشابه روبه‌رو می‌شویم. نیاز است شناسایی مشاغل جدید در دستور کار صندوق یا هر صندوق دیگری که این فعالیت را انجام می‌دهد، قرار بگیرد؛ چون رسالت آنها باید بر همین مبنا باشد.

سهرابی بیان داشت: به نظر من، سازمان تامین اجتماعی هنوز انعطاف لازم را در قبال شغل‌های پلتفرمی مانند اسنپ و تپسی نداشته است. چقدر رفت‌وبرگشت داشتیم با مجلس که آیا بتوانیم برای رانندگان این حوزه، مستمری ایجاد کنیم، سابقه بیمه‌ای برای آنها شکل بدهیم و خدماتی ارائه کنیم؟

او افزود: ما باید تامین اجتماعی را از حالت صرفا بازنشستگی و مستمری‌بگیری خارج کنیم. یکی از معانی تامین اجتماعی این است که رصد کند چه کارخانه‌ها و کارگاه‌هایی وجود دارند؛ اما نیاز است که مشاغل جدید هم در دستور کار قرار بگیرند و این ساختار به‌روز شود. اگر با همین فرمانی که اکنون در حال حرکت هستیم، ادامه بدهیم، با چالش مواجه خواهیم شد.

وی گفت: از نظر من، سازمان تامین اجتماعی باید از انحصار خارج شود. بیمه مرکزی با نظارت خود می‌تواند صندوق‌های دیگری ایجاد کند که جنبه رقابتی داشته باشند تا هر فرد بتواند انتخاب کند که در کدام صندوق سرمایه‌گذاری کند و بیمه خود را انتخاب کند.

او در نهایت خاطر نشان کرد: صندوق تامین اجتماعی یک حمایت است که فرد پس از سال‌ها کار، بتواند از آن بهره‌مند شود. متأسفانه اگر در صندوق‌های بازنشستگی ناترازی ایجاد شود، این موضوع منجر به بحران اجتماعی خواهد شد؛ چراکه صندوق تامین اجتماعی حساسیت خاص خودش را دارد.