افزایش کالابرگ در دستور کار دولت؛ آخرین وضعیت اعتبار کالابرگ چیست؟
به گزارش گروه سیاسی خبرگزاری دانشجو ، در شرایط کنونی و با توجه به حاکم بودن شرایط جنگی در کشور طی ماههای اخیر، ضرورت حمایتهای معیشتی دولت از مردم بیش از هر زمان دیگری احساس میشود. نمایندگان مجلس شورای اسلامی نیز کالابرگ را یکی از مهمترین ابزارهای حمایت از معیشت مردم میدانند و در هفتههای اخیر، با بازگشایی دوباره مجلس، موضوع افزایش مبلغ کالابرگ را بار دیگر در صحن علنی و در اظهارات نمایندگان پیگیری کردهاند.
بر اساس آییننامه «تضمین امنیت غذایی و بهبود معیشت مردم» که در دیماه ۱۴۰۴ به تصویب هیئت وزیران رسید، سرانه کالابرگ به صورت علیالحساب ماهانه یک میلیون تومان تعیین شد. در همین آییننامه نیز برای افزایش هزینه ناشی از تغییر قیمت اقلام سبد کالا، سازوکاری در نظر گرفته شد تا این افزایش هزینه به صورت دورهای بررسی و از طریق افزایش اعتبار کالابرگ جبران شود.
از سوی دیگر، در قانون بودجه ۱۴۰۴ نیز دولت مکلف شده بود افزایش اعتبار کالابرگ برای خانوارهای تحت پوشش نهادهای حمایتی و سه دهک پایین درآمدی را از خردادماه ۱۴۰۴ اجرایی کند.
قرار بود قیمت کالا ثابت بماند یا اعتبار کالابرگ افزایش پیدا کند
در واقع سازوکار طراحیشده برای کالابرگ بر این مبنا بود که افزایش قیمت کالاهای اساسی نباید به کاهش قدرت خرید خانوارها منجر شود؛ به این معنا که یا قیمت کالاهای مشمول طرح در سطح مشخصی برای مردم حفظ شود و افزایش قیمت از طریق حمایت دولت جبران شود، یا در صورت افزایش قیمت، اعتبار کالابرگ نیز متناسب با این افزایش بالا برود تا فاصله ایجادشده برای خانوارها جبران شود.
در قانون بودجه ۱۴۰۴ نیز دولت مکلف شده بود افزایش اعتبار کالابرگ برای خانوارهای تحت پوشش نهادهای حمایتی و سه دهک پایین درآمدی را از خردادماه ۱۴۰۴ اجرایی کند.
با این حال، در ماههای گذشته شاهد افزایش قیمت کالاهای اساسی بودیم، در حالی که مبلغ کالابرگ متناسب با این افزایش قیمتها افزایش پیدا نکرد و رقم فعلی همچنان همان اعتبار قبلی باقی مانده است.
همین مسئله باعث شده نمایندگان مجلس بار دیگر افزایش مبلغ کالابرگ را از دولت مطالبه کنند و تأکید داشته باشند که اگر قرار است این طرح همچنان نقش حمایتی خود را حفظ کند، اعتبار آن نیز باید متناسب با شرایط جدید و افزایش قیمتها مورد بازنگری قرار بگیرد.
افزایش اعتبار کالابرگ به مطالبه مجلس تبدیل شد
مجلس در نخستین روزهای بازگشایی خود موضوعات مختلفی را مورد بررسی قرار داده و افزایش اعتبار کالابرگ و تقویت حمایت معیشتی از مردم نیز یکی از موضوعاتی بوده که در اظهارات مسئولان مجلس مورد تأکید قرار گرفته است.
محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، در اظهاراتی با اشاره به ضرورت اجرای این طرح گفت: «اجرای کالابرگ اجتنابناپذیر است و در اجرای آن نباید شاهد بیانضباطی باشیم.»
او همچنین درباره نحوه حمایت از مردم در نیمه دوم سال تأکید کرد: «در نیمه دوم سال باید به افرادی که بیشتر نیاز دارند، با اولویتبندی پلکانی بیشتر کمک کنیم.»
قالیباف همچنین ۱۱ شهریورماه و در نخستین گفتوگوی ویدئویی خود با مردم درباره افزایش کالابرگ گفت: «دولت و مجلس مصمم به افزایش کالابرگ، مخصوصاً برای دهکهای ضعیف جامعه هستیم و در اولین فرصت اجرایی میشود.»
این مطالبه در روز یکشنبه ۱۵ شهریورماه در صحن علنی مجلس مطرح شد و تعدادی از نمایندگان نظرات خود را مطرح کردند.
محمد بیات، نماینده مردم خمین، با اشاره به ناکافی بودن مبلغ فعلی کالابرگ گفت: «با توجه به اینکه مبلغ فعلی کالابرگ جوابگوی نیازهای اقشار کمدرآمد و آسیبپذیر جامعه نیست، باید برنامهریزیهای لازم برای افزایش مبلغ کالابرگ انجام پذیرد.»
در همان روز، حمیدرضا حاجیبابایی، نایبرئیس مجلس، نیز درباره ضرورت افزایش اعتبار کالابرگ گفت: «ما در مجلس تکلیفمان مشخص است، به میزانی که تورم افزایش پیدا میکند و وضعیت مردم نامناسب میشود، دولت مکلف است که رقم کالابرگ را افزایش دهد.»
به این ترتیب، در هفتههای اخیر مطالبه اصلی نمایندگان مردم، افزایش اعتبار کالابرگ متناسب با افزایش قیمتها، حمایت بیشتر از دهکهای ضعیف و اجرای سریعتر این طرح بوده است.
چند سناریو برای افزایش مبلغ کالا برگ
در کنار مطالبه مجلس برای افزایش مبلغ کالابرگ، درباره میزان این افزایش نیز چند سناریو مطرح شده است؛ سناریوهایی که البته هنوز هیچکدام به عنوان مبلغ نهایی و قطعی برای همه مشمولان اعلام نشدهاند.
یکی از این ارقام، افزایش ۲۲ تا ۲۳ درصدی اعتبار کالابرگ است. عبدالناصر همتی، رئیسکل بانک مرکزی، ۲۸ مردادماه در گفتوگوی ویژه خبری اعلام کرد دولت به پرداخت مستمر کالابرگ متعهد است و ارزش این اعتبار میتواند متناسب با تغییرات نرخ بازار، ۲۲ تا ۲۳ درصد افزایش پیدا کند.
بر اساس این سناریو، اعتبار یک میلیون تومانی برای هر نفر میتوانست به حدود یک میلیون و ۲۳۰ هزار تومان برسد. همتی در عین حال تأکید کرده بود راهکارهای تأمین پایدار منابع برای اجرای این افزایش در حال پیگیری است.
در حال حاضر دستکم سه عدد یا زمانبندی در اظهارات مسئولان مطرح شده است؛ هیچیک از این ارقام را نمیتوان فعلاً به عنوان مبلغ نهایی و قطعی کالابرگ معرفی کرد و باید منتظر اخبار بعدی بود.
سناریوی دیگر، اما افزایش قابل توجهتر اعتبار است. علی باباییکارنامی، رئیس کمیسیون اجتماعی مجلس، پنجم شهریورماه از تلاش دولت و مجلس برای اضافه شدن بیش از یک میلیون تومان به اعتبار فعلی خبر داد؛ به گفته او، با اجرای این برنامه، مبلغ کالابرگ از حدود یک میلیون تومان به ۲ میلیون تومان خواهد رسید.
او همچنین گفته بود این افزایش میتواند تا پایان شهریور یا حداکثر ماه آینده اجرایی شود.
از سوی دیگر، دولت نیز از سناریوی افزایش اعتبار برای برخی اقشار در نیمه دوم سال سخن گفته است؛ یعنی افزایش اعتبار لزوماً به معنای افزایش یکسان مبلغ برای همه مشمولان نیست و یکی از گزینههای مطرح، هدفمند شدن افزایش برای گروههای خاص است.
به این ترتیب، در حال حاضر دستکم سه عدد یا زمانبندی در اظهارات مسئولان مطرح شده است؛ هیچیک از این ارقام را نمیتوان فعلاً به عنوان مبلغ نهایی و قطعی کالابرگ معرفی کرد و باید منتظر اخبار بعدی بود.
پاسخ دولت به مطالبه افزایش کالابرگ چیست؟
حالا با وجود این اظهارات، سؤال اصلی این است که آیا دولت در نهایت افزایش اعتبار کالابرگ را در دستور کار اجرایی خود قرار خواهد داد یا نه؟ برای پاسخ به همین ابهام، خبرنگار خبرگزاری دانشجو یازدهم شهریور ماه در یک گفتوگوی اختصاصی با فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، درباره آخرین وضعیت افزایش کالابرگ سؤال کرد.
مهاجرانی در گفتوگو با SNNTV گفت: «دولت با انسجام کامل کار میکند و هیچ چندپارگیای در آن وجود ندارد و تلاش ما افزایش اعتبار کالابرگ است، اما اجرای آن نیازمند تأمین منابع پایدار است.»
سخنگوی دولت افزود: «موضوع افزایش کالابرگ تا زمان پیدا شدن منابع پایدار در دستور پیگیری قرار دارد.» مهاجرانی همچنین در این گفتوگو تأکید کرد: «مانعی جز جنگ برای افزایش قیمت کالابرگ وجود ندارد.»
این اظهارات نشان میدهدکه دولت فعلا اقدامی در این راستا انجام نداده و تغییراتی درکالابرگ شهریور ماه اعمال نخواهد شد.
کالابرگ شهریور بدون افزایش اعتبار شارژ میشود
علیرغم مطرح شدن چند سناریو برای افزایش اعتبار کالابرگو باتوجه به اظهارات سخنگوی دولت اعتبار کالابرگ شهریورماه همچنان یک میلیون تومان به ازای هر نفر است و افزایش جدیدی در مبلغ آن اعمال نشده است.
شارژ اعتبار شهریور به صورت مرحلهای انجام میشود؛ به این ترتیب که خانوارهای دارای کد ملی با رقم پایانی ۰، ۱ و ۲ در ۱۵ شهریور، خانوارهای دارای ارقام ۳، ۴، ۵ و ۶ در ۲۵ شهریور و خانوارهای دارای ارقام ۷، ۸ و ۹ در ۵ مهرماه اعتبار شهریور خود را دریافت میکنند. خانوارهای تحت پوشش کمیته امداد، بهزیستی و نیروهای مسلح نیز در نوبت نخست قرار دارند.
نکته مهم این است که شارژ ۵ شهریور برای کدهای ۷، ۸ و ۹ مربوط به اعتبار مردادماه بوده و نباید با اعتبار شهریور اشتباه گرفته شود؛ سهم شهریور این گروه در پنجم مهرماه شارژ خواهد شد.
با این اوصاف دولت حالا باید هرچه سریعتر این موضوع را تعیین تکلیف کند؛ چرا که تا امروز نیز در اجرای سازوکار پیشبینیشده برای حفظ قدرت خرید مردم و جبران افزایش قیمت کالاهای مشمول کالابرگ تأخیر داشته است. حالا که مجلس دوباره این مطالبه را از دولت پیگیری میکند و بحث افزایش اعتبار تا سقف ۲ میلیون تومان مطرح شده، باید دید دولت در نهایت چه تصمیمی برای جبران این فاصله خواهد گرفت و آیا به تعهدات قانونی خود در قبال مردم عمل خواهد کرد یا نه.