تاکستان چگونه زنجیره ارزش انگور را کامل می‌کند؟/ پایتخت تات‌زبانان جهان، میزبان سی‌امین جشنواره ملی انگور قزوین

به گزارش خبرنگار گروه استان‌های خبرگزاری دانشجو از قزوین، تاکستان را که نامش با انگور و تاک گره خورده است، می‌توان یکی از مهم‌ترین قطب‌های تولید انگور و فرآورده‌های آن در کشور دانست؛ شهری که باغ‌های گسترده انگور، صنایع تبدیلی، ظرفیت صادراتی و پیشینه فرهنگی آن، مجموعه‌ای از ظرفیت‌های اقتصادی و گردشگری را در خود جای داده است.

سی‌امین جشنواره ملی انگور تاکستان با محوریت معرفی ظرفیت‌های تولید، فرآوری و عرضه محصولات انگور برگزار شد و در کنار آن، بخشی از آیین‌های سنتی مرتبط با برداشت محصول که ریشه در فرهنگ کشاورزی مردم منطقه دارد، به نمایش درآمد.

این جشنواره میزبان مسافرانی از نقاط مختلف کشور بود و غرفه‌های متنوعی از جمله غذاهای محلی، صنایع تبدیلی و فرآورده‌های انگور، محصولات کشاورزی، توانمندی کشاورزان نمونه و دستاوردهای حوزه علمی و دانشگاهی در آن برپا شد.

تاکستان همچنین به واسطه پیشینه تاریخی و فرهنگی خود و حضور جامعه تات‌زبان، تنها یک قطب کشاورزی نیست؛ بلکه ظرفیت قابل توجهی برای توسعه گردشگری فرهنگی، روستایی و کشاورزی نیز دارد.

۸۰ گونه انگور در تاکستان؛ ظرفیتی که از باغ تا بازار جهانی امتداد دارد

تاکستان دارای تنوع قابل توجهی از ارقام انگور است و بنا بر اطلاعات ارائه‌شده در این جشنواره، حدود ۸۰ گونه متنوع انگور در منطقه کشت می‌شود.

گستردگی باغات انگور در کنار حضور واحدهای فرآوری، موجب شده زنجیره تولید این محصول در شهرستان تنها به برداشت از باغ محدود نماند و بخشی از آن در قالب کشمش، شیره انگور و دیگر فرآورده‌ها وارد چرخه صنایع تبدیلی و صادرات شود.

در حاشیه جشنواره، فرصتی فراهم شد تا با فعالان این حوزه درباره ظرفیت‌ها و چالش‌های تولید انگور و فرآوری محصولات آن گفت‌وگو کنیم.

تولید ۲۶۰ هزار تن انگور در تاکستان؛ ۱۶ واحد صنایع تبدیلی در شهرستان فعال است

حامد رحمانی، مدیر پروژه انگور و کشمش اداره‌کل جهاد کشاورزی استان قزوین در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری دانشجو با اشاره به ظرفیت تولید انگور در تاکستان اظهار کرد: شهرستان تاکستان بالغ بر ۲۸ هزار باغ انگور دارد و حدود ۲۶۰ هزار تن انگور در این شهرستان تولید می‌شود.

وی افزود: حدود ۲۵ درصد از انگور تولیدی شهرستان به مصرف تازه‌خوری می‌رسد و ۷۵ درصد دیگر برای تولید کشمش مورد استفاده قرار می‌گیرد.

مدیر پروژه انگور و کشمش اداره‌کل جهاد کشاورزی استان قزوین ادامه داد: سالانه حدود ۵۰ تا ۶۰ هزار تن کشمش در تاکستان تولید می‌شود و مهم‌ترین صنعت تبدیلی حوزه انگور در این شهرستان نیز به فرآوری انگور و تولید کشمش اختصاص دارد.

رحمانی با اشاره به فعالیت صنایع تبدیلی در شهرستان تاکستان گفت: در حال حاضر ۱۶ کارخانه صنایع تبدیلی حوزه انگور در شهرستان وجود دارد که ظرفیت تولیدی آن‌ها حدود ۴۰ هزار تن است و مابقی محصول برای فرآوری به استان‌های همجوار ارسال می‌شود.

وی، آب را یکی از چالش‌های مهم بخش کشاورزی و تولید انگور دانست و گفت: موضوع تسهیلات بانکی نیز از دیگر مسائل این حوزه است و لازم است با تزریق اعتبارات، داربستی کردن باغات انگور در دستور کار قرار گیرد تا بتوان ظرفیت تولید را افزایش داد.

رحمانی درباره بازارهای صادراتی محصولات انگور تاکستان نیز بیان کرد: انگور تولیدی شهرستان به کشورهایی از جمله روسیه، ارمنستان، ترکیه و کشورهای حاشیه خلیج فارس صادر می‌شود و کشمش نیز به بازارهایی از جمله لهستان، اوکراین، ترکیه و امارات راه پیدا می‌کند.

شیره انگور تاکستان؛ محصولی با ظرفیت حضور در بازارهای صادراتی

یکی دیگر از بخش‌های قابل توجه جشنواره، حضور تولیدکنندگان فرآورده‌های انگور بود؛ محصولاتی که نشان می‌دهند ظرفیت اقتصادی تاکستان تنها به فروش انگور تازه یا کشمش محدود نمی‌شود.

محرم طاهرخانی، مدیرعامل شرکت فرآوری انگور رزان تاکستان در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری دانشجو اظهار کرد: ما نخستین تولیدکننده تخصصی در حوزه شیره انگور در استان هستیم و شیره انگور طبیعی تولید می‌کنیم.

وی با اشاره به ویژگی‌های محصول تولیدی این مجموعه افزود: شیره انگور رزان تاکستان از نظر میزان شهد، حدود چهار برابر استاندارد عنوان‌شده برای محصول است و این موضوع از ویژگی‌های کیفی محصول تولیدی ما محسوب می‌شود.

طاهرخانی ادامه داد: محصولات این مجموعه به کشورهایی از جمله کانادا، ارمنستان، اربیل عراق و دبی صادر می‌شود.

مدیرعامل شرکت فرآوری انگور رزان تاکستان با بیان اینکه میزان تولید وابسته به قیمت و میزان دسترسی به انگور است، گفت: میزان تولید مجموعه حدود پنج تن است.

وی همچنین به برخی مشکلات پیش روی واحد تولیدی اشاره کرد و گفت: بخش قابل توجهی از مجوزهای قانونی و ثبت شرکت انجام شده، اما در زمینه تأمین آب با مشکلاتی مواجه هستیم و نیاز این واحد به آب همچنان حل نشده است.

تولید سالانه بیش از یک میلیون نهال انگور در نهالستان تاکستان

یکی دیگر از ظرفیت‌های قابل توجه تاکستان، فعالیت در حوزه تولید نهال انگور است؛ ظرفیتی که می‌تواند در کنار توسعه باغات، نقش مهمی در نوسازی و اصلاح باغ‌های انگور منطقه داشته باشد.

دکتر رحمانی، متخصص حوزه کشاورزی و فعال بخش تولید نهال، در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری دانشجو درباره فعالیت این مجموعه اظهار کرد: سالانه بیش از یک میلیون نهال ریشه‌تخت انگور در این مجموعه تولید می‌شود.

تولید نهال در کنار دانش فنی و تجربه باغداران منطقه، بخشی از زنجیره ظرفیت‌های کشاورزی تاکستان را تشکیل می‌دهد؛ زنجیره‌ای که از تولید نهال و احداث باغ آغاز شده و تا تولید انگور، فرآوری، بسته‌بندی و صادرات ادامه پیدا می‌کند.

توسعه نهالستان‌های تخصصی، استفاده از ارقام مناسب، اصلاح و نوسازی باغات و حرکت به سمت روش‌های نوین کشت می‌تواند زمینه را برای افزایش بهره‌وری و کاهش هزینه‌های تولید فراهم کند.

جشنواره‌ای برای معرفی یک زنجیره اقتصادی و فرهنگی

سی‌امین جشنواره ملی انگور تاکستان را می‌توان فرصتی برای نمایش مجموعه‌ای از ظرفیت‌های این شهرستان دانست؛ از هزاران هکتار باغ انگور و تنوع ارقام گرفته تا صنایع تبدیلی، تولید کشمش و شیره انگور، صادرات محصولات، تولید نهال و حضور فعالان علمی و کشاورزی.

در کنار این ظرفیت اقتصادی، برگزاری آیین‌های سنتی برداشت محصول و حضور هنرمندان و فعالان فرهنگی، وجه دیگری از این جشنواره را نمایان کرد؛ وجهی که نشان می‌دهد انگور در تاکستان صرفاً یک محصول کشاورزی نیست و با فرهنگ و سبک زندگی مردم منطقه پیوند خورده است.

برگزاری جشنواره‌هایی از این دست می‌تواند بستری برای معرفی ظرفیت‌های کشاورزی، حمایت از تولیدکنندگان، توسعه صنایع تبدیلی، معرفی محصولات بومی و تقویت گردشگری شهرستان فراهم کند. تاکستان با برخورداری از ظرفیت‌های تولیدی، بازارهای صادراتی، صنایع فرآوری و پیشینه فرهنگی تاتی، این امکان را دارد که از یک جشن برداشت محصول فراتر رفته و آن را به رویدادی برای معرفی توانمندی‌های اقتصادی و فرهنگی منطقه تبدیل کند.

حالا پس از سی دوره برگزاری جشنواره انگور، آنچه بیش از هر چیز اهمیت دارد، پیوند میان تولید، فناوری، صنایع تبدیلی، صادرات و گردشگری است؛ پیوندی که می‌تواند ارزش افزوده محصول انگور را در خود شهرستان افزایش داده و نام تاکستان را بیش از گذشته به عنوان یکی از قطب‌های انگور و فرآورده‌های آن در کشور مطرح کند.