مالیات شما کجا خرج میشود؟ از ساخت ۲۰۰ بیمارستان تا فرصتی برای تکمیل پروژههای نیمهتمام کرمانشاه
به گزارش گروه استانهای خبرگزاری دانشجو، طرح «نشاندار کردن مالیات» یکی از سیاستهای جدید نظام مالیاتی کشور است که با هدف ایجاد ارتباط مستقیمتر میان پرداخت مالیات و آثار هزینهکرد آن در جامعه اجرا شده است؛ طرحی که میتواند با افزایش شفافیت در نحوه مصرف درآمدهای مالیاتی، زمینه مشارکت بیشتر مودیان در توسعه زیرساختهای کشور را فراهم کند.
این طرح از سال ۱۴۰۳ وارد مرحله اجرا شد و بر اساس آن، مودیان مشمول تبصره ماده ۱۰۰ قانون مالیاتهای مستقیم هنگام پرداخت مالیات میتوانند محل هزینهکرد مالیات خود را از میان پروژههای اولویتدار ملی و استانی انتخاب کنند.
مبنای اجرای این سیاست، افزایش شفافیت در مصرف درآمدهای مالیاتی و تقویت اعتماد میان مردم و نظام مالیاتی عنوان شده است. زمانی که مودی بداند بخشی از مالیاتی که پرداخت میکند در چه پروژهای هزینه خواهد شد و نتیجه آن را در زندگی روزمره خود مشاهده کند، ارتباط میان پرداخت مالیات و توسعه عمومی برای او ملموستر خواهد شد.
تأمین اعتبار نزدیک به ۲ هزار پروژه در نخستین سال
گزارشهای ارائهشده درباره عملکرد این طرح در سال نخست اجرای آن نشان میدهد در سال ۱۴۰۳، با تخصیص یک درصد از درآمدهای مالیاتی کشور، معادل حدود ۱۲ همت، ۳۶۳ هزار مودی در این طرح مشارکت کردند و نزدیک به ۲ هزار پروژه ملی تأمین اعتبار شد.
در میان پروژههای انتخابشده، حوزههای مختلفی از جمله بهداشت و درمان، آموزش و آبرسانی قرار داشتند و ساخت و تکمیل ۲۰۰ بیمارستان، ۳۶۴ مدرسه و ۳۲۰ پروژه توسعه آبرسانی از جمله موارد اعلامشده در چارچوب اجرای این طرح بود.
در سال ۱۴۰۴ نیز ۸۸۱ پروژه ملی و استانی با اعتباری بالغ بر ۱۸ همت در قالب طرح نشاندار کردن مالیات تعریف شد که سهم قابل توجهی از این پروژهها به حوزه آموزش و پرورش اختصاص داشت.
بررسی ترکیب پروژههای مشمول طرح نشان میدهد بخش قابل توجهی از منابع به حوزههایی اختصاص یافته که ارتباط مستقیمی با کیفیت زندگی مردم دارند. آموزش و پرورش با ۴۹ درصد پروژهها، بیشترین سهم را در میان حوزههای مختلف داشته است.
پس از آموزش و پرورش، حوزه حملونقل و عمران شهری با ۱۳ درصد پروژهها، ۲۹ درصد از اعتبارات را به خود اختصاص داده است. همچنین حوزه آب، کشاورزی و محیط زیست با وجود سهم پنج درصدی از تعداد پروژهها، ۱۹ درصد از مجموع اعتبارات را دریافت کرده که نشاندهنده تمرکز منابع بر پروژههای زیرساختی و حوزههای مرتبط با منابع حیاتی است.
مودیان چگونه در انتخاب پروژهها مشارکت میکنند؟
در چارچوب این طرح، مودیان مشمول تبصره ماده ۱۰۰ قانون مالیاتهای مستقیم میتوانند هنگام پذیرش مالیات مقطوع، از طریق سامانههای الکترونیکی سازمان امور مالیاتی، پروژه مورد نظر خود را از میان طرحهای اولویتدار انتخاب کنند.
پروژههایی که امکان انتخاب آنها برای مودیان فراهم میشود، بر اساس ضوابط قانونی و فرآیندهای تعیینشده از سوی سازمان برنامه و بودجه کشور انتخاب و برای اجرا در اختیار سازمان امور مالیاتی قرار میگیرند.
به این ترتیب، مودی صرفاً پرداختکننده مالیات نیست، بلکه میتواند در چارچوب سازوکار پیشبینیشده، در جهتدهی منابع مالیاتی به برخی حوزههای اولویتدار نیز مشارکت داشته باشد.
حوزههایی مانند آموزش، بهداشت و درمان، راه و ترابری، آب، کشاورزی و سایر زیرساختهای مورد نیاز کشور و استانها میتوانند در میان پروژههای قابل انتخاب قرار گیرند.
فرصتی برای پروژههای نیمهتمام کرمانشاه
اهمیت این طرح برای استان کرمانشاه را میتوان در ظرفیت آن برای تأمین مالی پروژههای اولویتدار استان دنبال کرد؛ بهویژه پروژههایی که به دلیل محدودیت منابع، سالها در انتظار تکمیل باقی ماندهاند.
کرمانشاه از جمله استانهایی است که پروژههای عمرانی، آموزشی، درمانی و زیرساختی متعددی در نقاط مختلف آن نیازمند تأمین اعتبار و تکمیل هستند. هدایت بخشی از منابع مالیاتی به سمت چنین پروژههایی میتواند به تسریع روند اجرای آنها کمک کند.
از سوی دیگر، مشارکت مودیان کرمانشاه در انتخاب پروژهها میتواند موجب شود بخشی از منابع مالیاتی پرداختشده، در قالب پروژههایی با اثرگذاری مستقیمتر بر زندگی مردم استان هزینه شود.
این موضوع زمانی اهمیت بیشتری پیدا میکند که شفافیت در فرآیند انتخاب و اجرای پروژهها نیز مورد توجه قرار گیرد. اطلاع مودی از پروژهای که برای آن منابع اختصاص یافته و مشاهده پیشرفت و نتیجه نهایی آن، میتواند به تقویت اعتماد عمومی نسبت به نظام مالیاتی کمک کند.
نقش اطلاعرسانی در افزایش مشارکت مودیان
در این میان، اطلاعرسانی دقیق درباره نحوه اجرای طرح و شیوه مشارکت مودیان از اهمیت ویژهای برخوردار است. اداره کل امور مالیاتی استان کرمانشاه میتواند با استفاده از ظرفیت رسانهها، اصناف و تشکلهای مرتبط، جزئیات طرح را برای مودیان تشریح و مسیر مشارکت آنان را روشن کند.
آگاهی مودیان از اینکه مالیات پرداختی آنها صرفاً یک هزینه اجباری نیست و میتواند در چارچوب قوانین و سازوکار مشخص، به تأمین مالی پروژههای مورد نیاز کشور و استان کمک کند، یکی از مهمترین الزامات موفقیت طرح نشاندار کردن مالیات است.
در نهایت، موفقیت این سیاست در کرمانشاه صرفاً به میزان مشارکت مودیان وابسته نیست؛ بلکه شفافیت در معرفی پروژهها، اطلاعرسانی درباره منابع اختصاصیافته و ارائه گزارش روشن از روند اجرای طرحها نیز میتواند تعیینکننده باشد.
اگر این زنجیره از پرداخت مالیات، انتخاب پروژه، تخصیص اعتبار و مشاهده نتیجه برای مردم شفاف شود، طرح نشاندار کردن مالیات میتواند از یک سیاست مالیاتی به ابزاری برای افزایش مشارکت اجتماعی و تسریع توسعه زیرساختهای استان کرمانشاه تبدیل شود.