طرح تورم صفر چگونه اجرا میشود؟ / قیمت کالاهای اساسی ۶ ماه ثابت خواهد بود
به گزارش گروه اجتماعی خبرگزاری دانشجو، عبدالمطهر محمدخانی، سخنگوی شهرداری تهران در نشست خبری خود که صبح امروز در ساختمان بلدیه برگزار شد، در جواب پرسش خبرنگار خبرگزاری دانشجو درباره منابع طرح تورم صفر بیان کرد: «این طرح یک مدل اقتصادی است متناسب با تحریم و محاصره اقتصادی. ما نمیتوانیم نسبت به ادعای روسا و مدیران پلید امریکا مبنی بر ایجاد فشار به مردم، بیتفاوت باشیم. بخشی از تامین مالی را به عنوان سرمایه در گردش انجام میدهیم. در واقع این مبلغ هزینه شده بر میگردد و دوباره هزینه میشود تا گردش مالی را در این موضوع داشته باشیم.»
وی یادآور شد: «متناسب با جمعیت تهران و میزان مشتریان و مخاطبان یک سهمیهای به شهروند و هر خانوار اختصاص داده شده تا یک کنترلی روی این موضوع داشته باشیم؛ بنابراین محاسبه دقیقی داریم تا این سرمایه در گردش را مدیریت کنیم. سعی کردیم با همکاری دولت، واردات را مستقیم انجام دهیم، واسطهها را برای کاهش محاسبات قیمتی حذف کردیم و با اختصاص سرمایه در گردش و پیش خریدها و حذف دلالها و واردات مستقیم توانستیم قیمتها را کاهش دهیم. تلاش ما این است در هفتههای آینده تعداد میادین میوه و تره بار را برای طرح تورم صفر افزایش دهیم و آن را به ۲۰۰ میدان ترهبار با اولویت مناطق مرکزی و جنوبی شهر برسانیم.»
«تورم صفر» چیست و چه کالاهایی را شامل میشود؟
اما طرح تورم صفر به زبان ساده چیست و چه جزئیاتی دارد؟ طرح تورم صفر برنامهای است که در مرحله نخست، قیمت ۱۲ کالای پرمصرف و اساسی را برای یک دوره ششماهه ثابت نگه میدارد. البته این طرح تنها به کنترل قیمت چند قلم کالا محدود نمیشود و در کنار آن، چهار برنامه مکمل نیز با هدف کاهش هزینههای خانوار، کوتاهکردن زنجیره توزیع و فراهمکردن امکان خرید مستقیم از تولیدکنندگان پیشبینی شده است.
برنج، روغن، گوشت منجمد، سویا، خرما، شکر، ماکارونی، لوبیای قرمز، لوبیای چیتی، لپه، نخود و عدس، ۱۲ کالایی هستند که در مرحله نخست این طرح قرار گرفتهاند.
فروش حضوری این محصولات از هفتم مهر در ۱۰۸ میدان میوه و ترهبار تهران آغاز شده است. همچنین از روز شنبه، ۱۸ شعبه فروشگاه شهروند نیز به شبکه عرضه این کالاها اضافه شدهاند. برای افرادی که تمایل به خرید حضوری ندارند نیز امکان ثبت سفارش از طریق سامانه «شهرزاد» و دریافت کالا در محل سکونت در نظر گرفته شده است.
افزایش سبد کالاها از ۱۲ به ۱۵ قلم در آبانماه
طبق برنامهریزی انجامشده، سبد کالاهای مشمول این طرح در آبانماه گستردهتر خواهد شد و تعداد اقلام آن از ۱۲ به ۱۵ کالا میرسد. مرغ، رب گوجهفرنگی و پنیر سه محصولی هستند که قرار است در مرحله بعدی به این فهرست اضافه شوند.
میزان خرید برخی کالاها در این طرح بر اساس کد ملی و تعداد اعضای هر خانوار محاسبه میشود. برای مثال، برای هر فرد در طول یک ماه امکان خرید دو کیلوگرم برنج، ۴۰۰ گرم روغن و ۵۰۰ گرم گوشت در نظر گرفته شده است. خریداران همچنین میتوانند از میان سه نوع برنج و دو نوع گوشت شامل گوشت گوسفندی و گوساله، محصول مورد نظر خود را انتخاب کنند.
حذف واسطهها؛ محور اصلی کاهش قیمتها
محور اصلی طرح به کاهش نقش واسطهها در زنجیره تأمین کالاها مربوط میشود. شهرداری اعلام کرده است که در حال حاضر بخشی از محصولات موجود در فروشگاههای شهروند با قیمتی حدود ۲۵ تا ۳۰ درصد کمتر از بازار به فروش میرسند. قرار است با توسعه خریدهای قراردادی و ورود مستقیمتر به فرآیند تأمین و تولید، فاصله میان تولیدکننده و مصرفکننده باز هم کمتر شود.
در این شیوه، خرید مستقیم از تولیدکنندگان میتواند هزینههای ناشی از حضور واسطهها را کاهش دهد و در نتیجه، امکان عرضه کالا با قیمت پایینتری نسبت به بازار فراهم شود.
قرار است دامنه اجرای «تورم صفر» در ماه آینده گستردهتر شود. علاوه بر افزایش تعداد کالاهای موجود در سبد، شمار میادین میوه و ترهبار حاضر در این برنامه نیز بیشتر خواهد شد و فروشگاههای شهروند بیشتری به آن خواهند پیوست.
در مجموع، «تورم صفر» در مرحله آغازین بر تعداد مشخصی از کالاهای اساسی متمرکز شده است، اما بر اساس برنامه اعلامشده، قرار است طی ماههای آینده هم تعداد اقلام مشمول افزایش پیدا کند و هم شبکه مراکز عرضه آن در سطح شهر گسترش یابد.
اجرای طرح تورم صفر در سراسر کشور
در این مورد سخنگوی شهرداری تشریح کرد: «این طرح در حال حاضر به شهروندان تهرانی اختصاص دارد، اما دولت نیز برای گسترش آن به سایر شهرهای کشور وارد عمل شده است. دیروز دولت و شهردار تهران خبر خوبی در این زمینه اعلام کردند؛ با دستور و تأکید ویژه رئیسجمهور، یک کمیته هفتنفره در دولت تشکیل شده است تا این طرح با مشارکت شهرداریها در تمام شهرهای کشور توسعه پیدا کند.»
محمدخانی با بیان اینکه وزیر کشور، وزرای مرتبط و شهردار تهران در این کمیته حضور دارند، گفت: «امیدواریم با حمایت رئیسجمهور، این مدل در دیگر شهرهای کشور نیز توسعه پیدا کند.»
وی همچنین تصریح کرد: این طرح برای نزدیک به ۱۰ میلیون تهرانی پیش بینی شده است. بر اساس آخرین آمار ۹ میلیون و ۶۰۰ هزار نفر در تهران ساکن هستند و شناسایی شهروندان تهرانی بر اساس سامانههای موجود در مجموعههای مختلف و همچنین ثبت در سوپراپلیکیشن شهرزاد انجام میشود. جاماندگان میتوانند با ثبت کدملی و کدپستی در سامانه شهرزاد از این طرح بهرهمند شوند.
پاسخ شهرداری تهران به انتقادات
به موازات اجرایی شدن این طرح عدهای از فعالین اقتصادی و رسانهای، عنوان کردند که انجام این طرح ارتباطی با حوزه وظایف شهرداری تهران ندارد و ابهامهایی در مورد تضعیف شدن بنیه اجرایی و زیرساختی شهرداری را مطرح کردهاند. نکتهای که سخنگوی شهرداری نیز امروز به آن پرداخت و توضیح داد: «در برخی حوزههای اجرایی به غیر از بخش نظامی دیگر بخشها آرایش جنگی ندارند در حالیکه در شرایط جنگی و تشدید تحریمها هستیم و باید تکالیف خود را متناسب با آن بازتعریف کنیم و کمتر به مرز وظایف توجه داشته باشیم. ما حتماً وظیفه داریم به دولت کمک کنیم چراکه دولت به تنهایی نمیتواند تمام مشکلات را مدیریت کند. این یک تکلیف شرعی و قانونی است که بتوانیم مشکلات مردم را برطرف کنیم.»
آیا پس از شش ماه «فنر قیمتی» رها میشود؟
یکی دیگر از انتقادهای مطرحشده درباره طرح تورم صفر، احتمال جهش قیمت کالاهای مشمول پس از پایان دوره ششماهه تثبیت قیمت است؛ موضوعی که از آن با عنوان «رها شدن فنر قیمتی» یاد میشود.
محمدخانی در پایان با اشاره به نظریه رها شدن فنر قیمتی کالاهای اساسی پس از اجرای شش ماهه طرح بیان کرد: «ناشی از همین تجربیات، حتی قبل از آغاز تورم صفر به طور میانگین ۲۵ درصد و در برخی از کالاها تا ۴۰ درصد قیمت کالاها و خدمات ما از سطح شهر کمتر است.»
وی در نهایت تأکید کرد: «بر همین اساس، بحث فنر قیمتی مطرحشده در انتقادات اتفاق نخواهد افتاد.»