نگاهی به سه محصول پرفروش ایرانی در بازار تسلیحات/ از پهپاد مهاجر ۶ تا جیپ سفیر

به گزارش گروه سیاسی خبرگزاری دانشجو، در سال‌های اخیر، دکترین نظامی در سطح جهان تغییرات بنیادینی را تجربه کرده است. گذار از نبردهای کلاسیک به جنگ‌های نامتقارن و نبردهای شبکه‌محور، تقاضا برای تسلیحات ارزان‌قیمت، کارآمد و با قابلیت استقرار سریع را به شدت افزایش داده است. در این میان، صنایع دفاعی ایران با تمرکز بر این نیازهای عملیاتی، موفق به توسعه و صادرات تجهیزاتی شده است که معادلات هزینه-فایده را در میدان نبرد تغییر داده‌اند. پهپادهای انتحاری شاهد ۱۳۶، پهپاد رزمی-شناسایی مهاجر ۶ و خودروی تاکتیکی سفیر، سه نمونه بارز از این پلتفرم‌های موفق در بازارهای بین‌المللی هستند که در ادامه به تحلیل فناوری و مشخصات عملیاتی آن‌ها می‌پردازیم:

۱. شاهد ۱۳۶، طراحی برای اشباع پدافندی

سیستم تسلیحاتی شاهد ۱۳۶، در طبقه‌بندی نظامی به عنوان مهمات پرسه‌زن شناخته می‌شود. نقطه قوت این سامانه در مفهوم حمله فوجی و قابلیت اشباع سیستم‌های پدافند هوایی دشمن نهفته است.
از منظر آیرودینامیک، شاهد ۱۳۶ از یک پیکربندی بال‌دلتا بهره می‌برد که با تلفیق بدنه و بال‌ها، پایداری در پروازهای کروز طولانی‌مدت را تضمین می‌کند. نیروی پیشران این پلتفرم توسط یک موتور پیستونی فشرده (طراحی شده بر اساس موتورهای MD-550) تامین می‌شود که اگرچه امضای صوتی بالایی دارد، اما مصرف سوخت بهینه آن، بردی معادل ۱۵۰۰ تا ۲۵۰۰ کیلومتر را برای این سامانه به ارمغان می‌آورد.

سیستم ناوبری این پهپاد بر پایه تلفیق ناوبری اینرسیایی (INS) و سیستم‌های موقعیت‌یاب ماهواره‌ای (GNSS) ضدجیمینگ استوار است. سرجنگی ۴۰ تا ۵۰ کیلوگرمی آن، به همراه فیوزهای تماسی، این سلاح را به گزینه‌ای ایده‌آل برای انهدام زیرساخت‌های ثابت، پایگاه‌های راداری و آشیانه‌های تجهیزات تبدیل کرده است.

پرتابگرهای این سامانه که به صورت کانتینرهای پنج‌تایی روی شاسی‌های تجاری نصب می‌شوند، قابلیت استقرار سریع و ترک محل شلیک را فراهم می‌کنند. در کنار بیش از 20 کشور تولیدکننده غیرقانونی ایران پهپاد(سرقت پلتفرم ایرانی)،  کشورهای روسیه، بلاروس و همچنین محور مقاومت به طور قانونی این پهپاد را به خدمت گرفته اند.

۲. مهاجر ۶، چشم بیدار و بازوی نقطه‌زن تاکتیکی

مهاجر ۶ یک پهپاد چندمنظوره با استقامت پروازی متوسط است که به عنوان ستون فقرات ماموریت‌های ISTAR (اطلاعات، نظارت، هدف‌یابی و شناسایی) و حملات هوا‌به‌زمین تاکتیکی عمل می‌کند.

طراحی سازه این پهپاد از نوع دم دوگانه  است که امکان نصب یک موتور پوشر در عقب بدنه را فراهم کرده و همزمان فضای زیر دماغه را برای نصب برجک‌های الکترواپتیکال و لیزری کاملاً آزاد می‌گذارد. محموله شناسایی مهاجر ۶ شامل سنسورهای دید در روز ، تصویربرداری حرارتی (IR) و فاصله‌یاب/نشان‌گذار لیزری است که داده‌های لحظه‌ای  را از طریق دیتالینک‌های رمزنگاری‌شده به ایستگاه کنترل زمینی (GCS) ارسال می‌کند.

در فاز تهاجمی، مهاجر ۶ دارای چهار نقطه سخت  زیر بال‌های خود است که می‌تواند ترکیبی از تسلیحات مینیاتوری هدایت‌شونده، به ویژه خانواده بمب‌های هوشمند و نقطه‌زن قائم را حمل کند. این بمب‌ها با استفاده از جستجوگرهای اپتیکی یا لیزری، با خطای اصابت بسیار پایین ، اهداف متحرک یا زره‌پوش‌های سبک را منهدم می‌کنند. سادگی در تعمیر و نگهداری، توانایی پرواز تا ۱۲ ساعت و قابلیت نشست و برخاست از باندهای کوتاه، مهاجر ۶ را به یکی از محبوب‌ترین پهپادهای تاکتیکی در میان ارتش‌های کشورهای در حال توسعه تبدیل کرده است.

کشورهای اتیوپی، روسیه، سودان، عراق و ونزوئلا این پهپاد خوش‌نام ایرانی را به خدمت گرفته اند.

۳. جیپ تاکتیکی سفیر ، تحرک‌پذیری چندمنظوره در میدان نبرد

در حالی که پهپادها کنترل آسمان را در دست دارند، خودروی تاکتیکی سفیر پلتفرمی برای تحرک سریع و پشتیبانی آتش در روی زمین است. سفیر بر اساس نیاز به یک خودروی سبک، جان‌سخت و با قابلیت آفرود بالا توسعه یافته است.

مهم‌ترین ویژگی مهندسی سفیر، معماری ماژولار و شاسی تقویت‌شده آن است. این خودرو به دلیل وزن خالص پایین (حدود ۱.۵ تن) و توزیع مناسب وزن، می‌تواند از شیب‌های تند و عوارض پیچیده زمین عبور کند. 

موتور بهینه‌شده آن با گشتاور بالا، نسبت توان به وزن مناسبی را برای فرار سریع از مناطق تحت آتش فراهم می‌کند.
با این حال، ارزش استراتژیک سفیر در قابلیت پذیرش سریع تسلیحات مختلف است. این پلتفرم می‌تواند در کمتر از چند ساعت، با نصب یک پرتابگر موشک‌های ضدزره (مانند تاو یا دهلاویه) به یک شکارچی تانک تبدیل شود، یا با نصب یک توپ ۱۰۶ میلی‌متری بدون لگد، نقش یک آتشبار پشتیبانی پیاده‌نظام را ایفا کند. همچنین قابلیت نصب راکت‌اندازهای ۱۲ لول ۱۰۷ میلی‌متری مینی‌کاتیوشا، این خودرو را به یک واحد توپخانه راکتی فوق‌متحرک تبدیل می‌کند که برای تاکتیک‌های جنگ چریکی و نامتقارن بسیار ایده‌آل است.

کشورهای عراق، سوریه، سودان و همچنین محور مقاومت از کاربران رسمی این خودروی نظامی ساخت ایران هستند.

در آخر، ایران بازیگر آینده‌دار بازار تسلیحات

موفقیت تجاری این سه پلتفرم نظامی در بازار جهانی، نشان‌دهنده یک تغییر رویکرد است: پیروزی در نبردهای مدرن همواره نیازمند پیشرفته‌ترین و گران‌ترین تکنولوژی‌ها نیست و ترکیبی از کارایی، اتکاپذیری، سهولت کاربری و هزینه پایین نگهداری می‌تواند برتری‌های قابل توجهی را به همراه داشته باشد. شاهد ۱۳۶ با طراحی تهاجم دسته‌جمعی، مهاجر ۶ با قابلیت شناسایی مسلحانه و سفیر با انعطاف‌پذیری تاکتیکی خود، دقیقاً همین فرمول را در عرصه رزم پیاده‌سازی کرده‌اند.