آخرین وضعیت مذاکرات ایران و آمریکا/ از تلاشهای قطر برای میانجیگری تا تاکید ایران بر مذاکره از موضع قدرت
به گزارش گروه سیاسی خبرگزاری دانشجو؛ تازهترین گزارشهای بینالمللی از افزایش تحرکات دیپلماتیک غیرمستقیم میان ایران و آمریکا با محوریت قطر حکایت دارد. شبکه خبری الجزیره با اشاره به تلاشهای دوحه برای کاستن از شکاف میان دو طرف اعلام کرده است که میانجی قطری مجموعهای از پیشنهادهای مشخص را برای نزدیک کردن مواضع تهران و واشنگتن روی میز گذاشته است.
بررسی بستههای پیشنهادی در سطح عالی امنیت ملی
بر اساس اطلاعات منتشرشده، این بستههای پیشنهادی هماکنون در عالیترین نهاد تصمیمگیری امنیتی جمهوری اسلامی ایران، یعنی شورای عالی امنیت ملی، در دست بررسی دقیق و کارشناسی است. با وجود اینکه فضای کلی تحرکات اخیر «نسبتاً مثبت» ارزیابی شده، اما واقعیتهای میدانی نشان میدهد که اختلافات مبنایی بهویژه در زمینه چارچوب و شرایط گفتوگوها، سازوکار رفع تحریمها و موضوعات مرتبط با پرونده هستهای همچنان به قوت خود باقی است.
ایران همواره بر جدیت خود برای احقاق حقوق ملت و دستیابی به یک راهحل عادلانه و پایدار تأکید کرده است. در همین راستا، منابع آگاه نگاهها را به تحولات هفته پیشرو دوختهاند؛ برههای که احتمالاً شاهد شتاب گرفتن تماسها و رایزنیهای دیپلماتیک خواهد بود، هرچند به موازات این تحرکات، سایه ریسکها و هشدارهای امنیتی و نظامی در منطقه کاملاً برطرف نشده است.
لزوم رعایت هفت شرط ایران برای مذاکرات مجدد
زمزمهها از پیشنهاد جدید قطر برای میانجیگری بین ایران و آمریکا در حالی مطرح میشود که مقامات ایرانی به صراحت گفتهاند که تا زمانی که هفت شرط ایران برای پایان جنگ از سمت آمریکا رعایت نشود و طرف مقابل به آن التزام نداشته باشد مذاکرهای در کار نخواهد بود و تنگه هرمز هم بازگشایی نخواهد شد. صبح امروز هم محمد باقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی بار دیگر بر این پیششرط ایران تاکید کرد.
شروط ایران برای بازگشت به مذاکرات شامل: آزادسازی داراییهای بلوکهشده، پایان جنگ در همه جبههها، عدم مداخله در امور داخلی ایران، توقف حملات به خاک ایران و رفع محاصره دریایی آمریکاست.
ضرورت مذاکره از موضع قدرت و بدبینی ریشهدار به واشنگتن
تجربه دهههای اخیر، بهویژه کارنامه بدعهدیهای مکرر، نقض توافقات بینالمللی و تداوم رویکرد فشار، تهدید و تحریم از سوی ایالات متحده، نشان میدهد که فضای حاکم بر محاسبات تهران در قبال هرگونه تبادل پیام، آمیخته با «بدبینی عمیق و واقعبینانه» نسبت به نیات و اراده واقعی کاخ سفید است.
منافع ایران اگر قرار باشد که با مذاکره احیا شود صرفاً باید با مذاکره از «موضع اقتدار و بازدارندگی کامل» پیگیری شود؛ ورود به هرگونه چارچوب تعاملی بدون تکیه بر مؤلفههای قدرت میدانی و هستهای، طرف مقابل را به افزایش زیادهخواهی سوق میدهد.
تضمینهای عملی و راستیآزماییپذیر مدنظر باشد؛ سخنان دیپلماتیک یا پالسهای مثبت بدون اقدامات عملیاتی در لغو واقعی فشارها، تغییری در محاسبات راهبردی ایران ایجاد نخواهد کرد.
از این رو، ارزیابی طرحهای واسطهای در تهران ذیل دکترین حفظ دستاوردهای راهبردی و از جایگاه قدرت پیگیری میشود و خوشبینی مفرط جایی در سنجش بستههای پیشنهادی نخواهد داشت.