پشت پرده كمك هاي مالي چين به اتحاديه اروپا

گروه اقتصادي «خبرگزاري دانشجو»، حسين شرفي؛ چین، اولین قدرت اقتصادی جهان طی 5 تا 10 سال آینده منافع اقتصادی خود را در کمک به نجات یورو جستجو می کند.

از سوی دیگر، اروپا هم برای پایان بخشیدن به بحران بدهی ها، ناگزیر به رو آوردن به نقدینگی این قدرت آسیایی است. در واقع پکن با 3200 میلیارد دلار، از بزرگترین ذخیره ارزی در جهان برخوردار است که یک چهارم آن در حوزه پولی یورو است.

ذخایر و دارایی هایی که به لطف رشد فزاینده صادرات چین بدست آمده است. کالاهای ساخت چین با قیمتهای پایین توانسته در بازار رقابتی اروپا گوی سبقت را از رقبا برباید. پایین بودن دستمزدها در چین را نیز نباید از نظر دور داشت. پایین نگهداشته ارزش پولی یوان در برابر نوسانات ارزهایی نظیر یورو و دلار هم در این بین نقش مهمی بازی کرده است.

بحران اقتصادی در اروپا مسئولان اقتصادی چین را نگران کرده است.

واقعیت این است که چینی ها منافعشان را در حمایت و پشتیبانی از مشتری اروپایی خود می بینند. طی هشت ماه نخست سال جاری، صادرات چین به اروپا 16.5 درصد کاهش داشته است.

آمارهای رسمی نشان می دهند میزان صادرات چین یعنی مهمترین عامل رشد پرشتاب اقتصاد این کشور در ماه گذشته میلادی به میزان قابل توجهی کاهش یافته و به یکصد و هفتاد و سه میلیارد و سیصد میلیون دلار رسیده است.

کارشناسان اقتصادی دلیل کاهش صادرات چین را بحران بدهی اروپا می دانند و معتقدند اگر مسئولان اروپایی نتوانند این بحران را مهار کنند سرنوشت صادرات چین از این بدتر خواهد شد. در حال حاضر اروپا خریدار یک پنجم کل صادرات کالاهای ساخت چین است به طوری که میزان صادرات چین به منطقه یورو سیصد و هشتاد میلیارد دلار برآورد می شود.

فو اینگ معاون وزیر خارجه چین نيز چندي پيش خاطر نشان کرد که چین همچنان در برنامه های نجات اقتصاد اروپا از بحران مشارکت فعال خواهد داشت.

بسیاری از کشورهای اروپایی تاکید کرده اند که چین می‌تواند با بهره گیری از قدرت ارزی خود به اقتصاد بحران زده این قاره کمک کند. درخواست این کشورها از سوی چین رد شده و این کشور حاضر به سرمایه گذاری بیشتر در صندوق مالی اروپا نشده است.

چندي پيش نيز رهبران غربی در اجلاس گروه 20 بسیار تلاش کردند از نوشداروی چینی برای نجات خود از بحران استفاده کنند اما مقام‌های چینی تن به این ترفند ندادند.

ايتاليا نيز از پکن خواست تا با خرید اوراق قرضه دولتی و سرمایه گذاری درشرکتهای دولتی ایتالیا، این کشور را در خروج از مخمصه بحران مالی یاری کند. ایتالیا هزار و نهصد میلیارد یورو ، یعنی معادل 120 درصد تولید ناخالص داخلی اش بدهی دارد و شركت سرمايه گذاری چين بخشی از ذخاير ارزی این کشوررا که بالغ بر دوهزار و سیصد میلیارد یورومی شود در اختیار دارد.

از نگاه برخی تحلیلگران، بحران یورو برای چین بعنوان فرصتی به شمار می رود که شیرینی رهبری اقتصادی این کشور را برای چینی ها دوچندان می سازد.

نکته مطرح در این بین، محاسبه و ارزیابی درست از سوی پکن است. سخنان هونگ لی، سخنگوی وزارت خارجه چین هم بطور تلویحی اشاره ای به این موضوع دارد: «هیچ اشکالی ندارد که چین در زمان حال، گذشته و آینده بتواند مهمترین سرمایه گذار در بازار مالی اروپا باشد.»

به نظر می رسد به رسمیت شناخته شدن چین در بازار اقتصادی اروپا از سوی اتحادیه اروپا در سال آینده به عنوان قله ای است که این کشور با حمایت مالی خود از اروپا درصدد فتح آن است.به همين دليل رهبران کشورهای اروپایی انتظار دارند چین در تقویت صندوق ثبات مالی اروپا آنها را یاری رساند و در اوراق قرضه کشورهای بدهکار سرمایه گذاری کند.

اما امروزه، این کشور پس از ایالات متحده آمریکا، به دومین قدرت اقتصادی جهان تبدیل شده است. در حالیکه چین با تمام وجود به کمک کشورهای اروپایی مقروض شتافته، پرسش مطرح این است که آیا از این کشور باید ترسید؟

از ماههای گذشته و در بحبوحه بحران مالی، چین با خرید بدهی‌های اروپا، در نقش ناجی منطقه یورو ظاهر شد.

ون جیابائو، نخست وزیر چین که دستی در جیب دارد، هرجا پا می‌گذارد فرش قرمز برایش پهن شده و او هم به کشورهای درگیر بحران قول حمایت می‌دهد.

باید توجه داشت که چین از ساز و کارهای لازم در این زمینه برخوردار است. با تولید ناخالص داخلی به میزان ۶ هزار میلیارد دلار، رشد اقتصادی ۱۰ درصد و افزایش ۱۰ درصدی صادرات طی سی سال گذشته که ۲۸ درصد آن‌ها روانه اروپا می‌شود.

۲۸۰۰ میلیارد دلار حاصل از ذخیره مبادلات، به این کشور امکان می‌دهد تا ۵ میلیارد و ششصد میلیون به اسپانیا و ۵ میلیارد به پرتغال تزریق کند. محاسبه باقیمانده چندان آسان نیست اما بر اساس برآورد فایننشنال تایمز، پکن ۶۳۰ میلیارد یورو از بدهی‌های اروپا یا به تعبیری ۷ درصد آن را خواهد خرید. اما در این وانفسای بحران بدهی‌های اروپا، در پس پرده دورخیز چین به حمایت از منطقه یورو چه چیزی نهفته است؟
 

بی‌تردید تنها انگیزه نوع دوستی در میان نبوده، اما نمی‌توان گفت که دلیلش هم تنها فرصت طلبی بوده است. واقعیت این است که اروپا شریک تجاری ممتازی برای چین محسوب می‌شود.

چین دست کم برای حفظ بازارهای صادراتش در اروپا ناگزیر است تا مانع از سقوط منطقه یورو شود. افزون براین، پای منافع سیاسی و دیپلماتیک هم در میان است. پکن برآن است تا راهی بیاید که روند به رسمیت شناختن جایگاه و موقعیت خود را در بازار تجارت جهانی که قرار است در سال ۲۰۱۶ روی دهد، سرعت بخشد.

این امر می‌تواند مانع از پرداخت تعرفه‌های سنگین از سوی چین شود. بنابراین، چین در اقدامات حمایتی خود از اروپا به منافع تجاری و اقتصادی‌اش نظر دوخته است.

با وجود نگرانی‌هاي ناشي از رشد تورم و كاهش رشد اقتصادي چين، در دوره بحران کنونی بدهی‌ها؛ اين كشور یکی از بزرگ‌ترین حامیان اتحادیه اروپا است. اما اخیر چین از اروپا خواسته تا جایگاهش را در بازار اقتصادی به رسمیت بشناسد. آیا زمان جبران کمک‌ها فرا رسیده؟ آیا در ماه‌های آینده باید منتظر چانه زنی‌های جدی میان چین و اتحادیه اروپا بود؟

كارشناسان عقيده دارند چین انتظار قدر‌شناسی دارد. آنچه در اروپا روی می‌دهد برای چین بسیار مهم است. آنچه چین برای اروپا انجام دهد در واقع به نفع خود اوست. به این طریق چین می‌خواهد که جامعه جهانی موفقیت اقتصادی‌اش را به رسمیت بشناسد. شاید چین نتواند همه مشکلات جهانی را حل کند. و گاهی بخشی از جامعه جهانی نسبت به قدرت و نفوذ چین، خواه منفی خواه مثبت اغراق می‌کنند.

افزون براین، در ارتباط با رشد جهانی، نرخ رشد چین اگر به ۹ درصد هم برسد در مقایسه با آنچه در ایالات متحده آمریکا و اروپا روی می‌دهد، سود زیاد عاید این کشور می‌شود.