مصرف‌زدگى را بايد كم كنيم، این خطر است ...

گروه اقتصادي «خبرگزاري دانشجو»؛ حضرت آیت الله خامنه ای در خطبه هاي باشكوه نماز جمعه تهران در خطبه اول درباره مسائل داخلي كشور و انتخابات مطالبي را بيان فرمودند.

 

يكي از مهمترين مطالبي كه حضرت آيت الله خامنه اي براي چندمين بار نسبت به آن به مردم و مسئولين تذكر دادند اسراف و مصرف زدگي بود.

ولي امر مسلمين در اين ارتباط فرمودند:

«ما امروز متأسفانه دچار اسراف و مصرف‌زدگى هستيم. من بارها اين را عرض كرده‌ام، باز هم عرض ميكنم؛ اين خطر است در راه ما. مصرف‌زدگى را بايد كم كنيم، حرص به متاع و كالاى دنيا را بايد كم كنيم. تا يك شايعه‌اى درست ميشود كه فلان چيز كم است، مردم هجوم مى‌آورند براى اينكه بيشتر آن را جمع كنند، كه نبادا دچار كمبود آن شوند؛ در حالى كه آن شى‌ء ممكن است جزو چيزهاى لازم زندگى هم نباشد. خب، اگر آن جنس كم هم نيست، همين هجوم مردم آن را كم ميكند. ما به اين مسئله توجه نميكنيم. اين يكى از ضعفهاى ماست؛ ما اين ضعف را بايد برطرف كنيم.»

توجه ويژه حضرت آيت الله خامنه اي به اصلاح الگوي مصرف و جلوگيري از اسراف نشان از مهم بودن اين موضوع در دين اسلام و در نظر خود ايشان است.

اين تذكر از سويي ديگر نشان از كم توجهي مردم و مسئولين به بهينه مصرف كردن است. پديده مصرف گرايي و اسراف در نقطه مقابل مصرف بهينه قرار گرفته است. «مصرف گرايي» يا به عبارت ساده تري اسراف كه يكي از بزرگترين آفت ها و آسيب هاي فردي و اجتماعي و از گناهاني است كه مورد نهي شديد خداوند متعال واقع شده است و در مقابل اعتدال و ميانه روي در مصرف قرار گرفته است؛ به طور كلي هرگونه زياده روي در كميت و اتلاف را شامل مي شود.

يكي ديگر از پيامدهاي مصرف گرايي تأثيرات منفي در فضاي معنوي جامعه مي باشد. چرا كه در بسياري از مواقع زياده خواهي، تجمل پرستي و مصرف گرايي باعث رواج خودخواهي، رشد روحيه فردگرايي و ناديده انگاشتن بسياري از اصول اجتماعي و اخلاقي كه رعايت آن براي زندگي جمعي از ضروري ترين مسائل است خواهد شد.

 

پرهيز از اسراف و مصرف زدگي آنچنان از ديدگاه رهبر معظم انقلاب مورد تاكيد است كه ايشان  سال 1388 را نيز سال اصلاح الگوي مصرف نام نهادند. عنوان اصلاح الگوی مصرف بحث تازه ای درکشورمان نیست چراکه با کمی بررسی متوجه خواهیم شد، اصلاح الگوی مصرف و تصحیح رفتاراسراف گرایانه ما دغدغه نزدیک دودهه مقام معظم رهبری است که بارها در بین مسئولان، نسبت به این قضیه هشدار دادند.

اینک در آغاز دهه چهارم انقلاب اسلامی که به شعار پیشرفت و عدالت مزین گشته است، بیش از پیش به اصلاح الگوی مصرف برای ایجاد عدالت و پیشرفت نیازمندیم. اصلاحی که اگر صورت گیرد می تواند نقش اساسی در ایجاد عدالت در بین طبقات جامعه و پیشرفت برای کشور داشته باشد.

آنچه بر اصلاح الگوي مصرف و دستيابي به فرهنگ بهينه مصرف در كشور داراي اهميت مي باشد اين است كه جلوگيري از اسراف و اصلاح الگوي مصرف نيازمند تبيين استراتژي و تعيين خط مشي است كه طي آن، اين اصل به يك شعار تغيير ماهيت ندهد؛ در واقع لازمه دستيابي به اين مهم در كشور، خيزش و حركتي عميق از سوي مسئولان و همه آحاد جامعه مي باشد؛ لذا مي بايست همگي اين اصل را يك ضرورت دانسته و فعاليت هاي خود را در راستاي رسيدن به اين اصل مهم برنامه ريزي نمايند و براي دستيابي به اين امر فرهنگ ساز اقدام نمايند.

آنچه كه رهبر فرزانه انقلاب در سال اصلاح الگوي مصرف بر آن تاكيد داشتند و در حال حاضر نيز از آن به عنوان يك خطر نام مي برند اينست كه «ما امروز متأسفانه دچار اسراف و مصرف‌زدگى هستيم. من بارها اين را عرض كرده‌ام، باز هم عرض ميكنم؛ اين خطر است در راه ما. مصرف‌زدگى را بايد كم كنيم، حرص به متاع و كالاى دنيا را بايد كم كنيم.»

بنابراين تاكيد رهبر معظم انقلاب بر اصلاح الگوي مصرف نشان دهنده اين موضوع به عنوان بستري مناسب براي شكوفايي و دستيابي به اقتدار ملي است.

لذا پرهيز از شعارزدگي وحفظ صيانت اصل موضوع به عنوان مهمترين عامل در مسير اصلاح الگوهاي مصرفي و جلوگيري از اسراف و مصرف زدگي و همچنين تبيين و تحقق آن وظيفه اصلي همه مردم و مسئولين به شمار مي رود.

موضوع ديگري كه رهبر معظم انقلاب بر آن تاكيد داشتند پرهيز از به وجود آوردن هر گونه شايعه، براي كمبود كالاها است. ايشان فرمودند: «تا يك شايعه‌اى درست ميشود كه فلان چيز كم است، مردم هجوم مى‌آورند براى اينكه بيشتر آن را جمع كنند، كه نبادا دچار كمبود آن شوند؛ در حالى كه آن شى‌ء ممكن است جزو چيزهاى لازم زندگى هم نباشد. خب، اگر آن جنس كم هم نيست، همين هجوم مردم آن را كم ميكند. ما به اين مسئله توجه نميكنيم. اين يكى از ضعفهاى ماست؛ ما اين ضعف را بايد برطرف كنيم.»

در میان برخی خصلت های نامطلوب ما خصیصه ای به چشم می خورد که این روزها به دلایل برخی گرانی ها به چشم می اید. وقتی شایعه ای و یا حتی واقعیتی مبنی بر گران شدن کالایی در جامعه ایجادمی شود اولین کاری که ماانجام می دهیم هجوم به برای خرید آن کالا به مقدار بیش از حد نیاز می باشد.

به این ترتیب با جمع اقدامات فروشندگان وخریداران قیمت کالای مورد نظر چندین برابر گرانتر به دست مصرف کننده می رسد.

برای مقابله بااین گرانی بی رویه ی کالاها، باید اقداماتی از سوی دولت، خریداران و فروشندگان صورت گیرد. از يك سو دولت باید شرایطی را ایجاد کند تا با حذف هر چه بیشتر واسطه گران کالا را ارزانتر به دست مصرف کننده برساند. و از سويي ديگر دولت باید با محتکران و گرانفروشان برخوردی قاطع و سخت داشته باشد.

مصرف کنندگان باید توجه داشته باشند که می شود با کم کردن مصرف کالایی که جنبه حیاتی برای انسان ندارد به جای حمله به بازار برای خرید بی رویه ی کالا، بر گرانی آن کالا دامن نزنند. و نیز با شايعه پراكني و متشنج کردن اوضاع در جامعه زمينه را برای گرانتر شدن کالا فراهم نکنند.

آنچه كه در خاتمه مجددا باید تذکر داد این است که، هر نوع هزینه برای ترویج فرهنگ درست مصرف و اصلاح الگوی مصرف ، خود یک سرمایه گذاری بزرگ عام المنفعه است که سود آن در آینده به همگان خواهد رسید.

رهبر معظم انقلاب در پايان نيز از «احساس مسئوليت» به عنوان مهمترين راهكار در اجراي اصلاح الگوي مصرف نام مي برد و مي فرمايد: «خب، به نظر من كارهائى كه بايد انجام بگيرد براى اينكه اين ضعف ها برطرف شود، در درجه‌ى اول اين نگاه به آينده است؛ در درجه‌ى اول مسئوليت‌پذيرى ماهاست. همه‌ى ما بايد احساس مسئوليت كنيم؛ بخصوص مسئولين كشور و خدمتگزاران مردم بايد احساس مسئوليت كنند. تقصيرها را گردن هم نيندازيم. اينجور نباشد كه اگر يك جا يك نقصى پيدا شد، مجلس بگويد تقصير دولت است، دولت بگويد تقصير مجلس است، آن يكى بگويد تقصير قوه‌ى قضائيه است؛ نه، حدود مشخص است. قانون اساسى خطوط را مشخص كرده است. وظائف همه معلوم است. رهبرى مسئوليت دارد، دولت مسئوليت دارد، مجلس مسئوليت دارد، قوه‌ى قضائيه مسئوليت دارد، نيروهاى نظامى مسئوليت دارند، دستگاه‌هاى اجرائى هر كدام مسئوليتهائى دارند؛ به گردن هم نيندازيم. اشكالى به وجود مى‌آيد، متوجه رهبرى است؛ رهبرى متواضعانه قبول كند كه اين اشكال متوجه اوست و سعى كند آن را برطرف كند. اين يكى از اساسى‌ترين كارهاست.»