اسنادي كه توليد بخش هنري سازمان سيا بود!

 

چند روز پيش سندى از اسناد منتشرشده‌ وزارت خارجه آمريكا درباره جريان كودتاى 28 مرداد را ترجمه كرده و براى من آوردند.

 

البته به هنگام وقوع اين حادثه، سنّ من زياد نبود - چهارده، پانزده سال داشتم- چيزهاى اندكى يادم هست؛ اما از زبان‌ها بسيار شنيده‌ام و در آثار هم زياد خوانده‌ام؛ ولى به اين تفصيل هيچ‌جا وجود ندارد.

 

آن‌هايى كه خودشان دست‌اندركار اين جريان بودند، اين اسناد را نوشتند و براى وزارت خارجه و سازمان سيا فرستادند. اين اسناد متعلّق به آمريكايی‌هاست.

البته عمليات، بين امريكايی‌ها و انگليسی‌ها مشترك بوده كه در اين گزارش كاملاً منعكس شده است. آن بخش مورد توجّه من اين است:

 

«كيم روزولت» مى‌گويد وقتى ما به تهران آمديم، يك چمدان بزرگ پُر از مقاله‌هايى كه نوشته شده بود و بايد ترجمه مى‌شد و در روزنامه‌ها به چاپ مى‌رسيد و نيز كاريكاتورهايى را با خودمان آورديم!»

 

شما فكرش را بكنيد، دستگاه سى. آى. اىِ امريكا براى ساقط كردن حكومتى كه با آن‌ها ناسازگار بود و منافع آن‌ها را تأمين نمى‌كرد؛ حكومتى كه به آراء مردم متّكى بود - برخلاف همه حكومت‌هاى دوران پهلوى، اين يك حكومت ملى بود كه قانونى و با آراء مردم بر سر كار آمده بود - تحت عنوان اين‌كه ممكن است پشت پرده‌ى آهنين شوروى برود.

 

از همه‌ ابزارها -از جمله از ابزار هنر- عليه آن استفاده كرد. البته آن روز كاريكاتوريستى كه هم به درد اين‌ها بخورد و هم بتواند مورد اعتمادشان قرار گيرد، لابد نبوده است؛ لذا با خودشان كاريكاتورهاى آماده را آورده بودند!

 

در آن اسناد آمده است كه ما به بخش هنرى سازمان سيا سفارش كرديم كه اين چيزها را تهيه كند!