خبري از «بمب ارزي» نيست / دولت به دنبال شوك درماني

گروه اقتصادي «خبرگزاري دانشجو»؛ قيمت دلار كه در اواسط هفته گذشته با كاهش چشمگيري مواجه شده بود، ديروز باز هم به قيمت بالاتر از 1900 توماني خود بازگشت، و به 1935 تومان رسيد، گويا فعالان بازار ارز به اين نتيجه رسيده اند كه فعلا خبري از «بمب ارزي» نيست. قیمت هر دلار روز شنبه ۱۳ اسفند ماه به 1935 تومان رسید، که نشان از 20 تومان افزایش نسبت به آخرين روز كاري هفته گذشته دارد.

با اين افزايش قيمت نزديك به 150 توماني نسبت به چند روز گذشته مي توان نتيجه گرفت كه قيمت دلار در 1900 تومان به تثبيت خواهد رسيد چرا كه در چند ماه گذشته كه فراز و نشيب هاي فراوان در قيمت دلار وجود داشته است دلار 1900 توماني نسبت به ساير قيمت ها تداوم بيشتري داشته است.

خبری از «بمب ارزی» نیست

دلار در هفته‌اي كه گذشت به دنبال اعلام فعال شدن بمب ارزي دولت تصميم به عقب‌نشيني در بازار آزاد گرفت اما اين نزول عمر چنداني نداشت و به زودي قيمت‌ها دوباره به مرزهاي قبلي خود بازگشتند و واحد پول آمريكا جاي خود را در كانال هزار و ۹۰۰ تومان تثبيت كرد. در آخرين روز كاري هفته هم دلار فراز و فرود چنداني تجربه نكرد تا همه به اين نتيجه برسندكه بمب ارزي دولت دست‌كم فعلا خنثي شده است. با اين حال هنوز دقيقا كسي نمي‌داند اين بمب چه بوده و چه ماهيتي داشته است.

محمد رضا رحیمی، معاون اول رئیس جمهور هفته گذشته ۶ اسفند ماه، در «همایش تجلیل از صادرکنندگان نمونه » از « گشایش بزرگ در بازار ارز طی چند روز آینده » خبر داد؛ گشایشی که به گفته وی قرار بود، « بمبی از ناباوری را میان غرب و تحریم کنندگان غربی منفجر خواهد کند.»

 

كارشناسان مي گويند دولت به دنبال شوك درماني است و مي خواهد هر از چند گاهي با وارد كردن يك شوك خبري به بازار قيمت دلار و ساير ارزهاي ديگر را پايين آورد. «بمب ارزي» نيز گويا يك خبر شوك دار بوده است!

بمب ارزي اشتباه رسانه اي بوده است!

از سوي ديگر معاون اداره مهندسي نرم افزار بانك مركزي در ارتباط با انتشار برخي اخبار مبني بر اجراي فاز دوم پرتال ارزي و رونمايي از بمب ارزي بانك مركزي با اين طرح اظهار داشت: برخي رسانه‌ها در روزهاي اخير با انتشار اخباري مبني بر جزئيات فاز دوم سامانه پرتال ارزي به بيان اخباري نادرست پرداخته‌اند.

شاهرخ اديب با تأكيد براينكه در فاز دوم پرتال ارزي «كنترل‌هاي الكترونيكي» مورد بهره‌‌برداري قرار مي‌گيرد، گفت: بمب ارزي دولت ارتباطي با فاز دوم اين پرتال ندارد.

معاون اداره مهندسي نرم افزار بانك مركزي در بخش ديگري از سخنان خود در واكنش به انتشار برخي اخبار ديگر در رسانه‌ها با عنوان «بمب ارزي دولت منفجر شد» بيان كرد: اين خبر برداشت برخي رسانه‌ها بوده است چراكه فاز دوم سامانه پرتال ارزي مربوط به كنترل‌هاي الكترونيكي است و هيچ ارتباطي با صادرات ندارد.

در حالی سخن از دلار 1935 تومانی است، که محمود اسلامیان، عضو هیئت رئیسه اتاق بازرگانی ایران، به تازگی در یادداشتی که در يكي از سايت ها منتشر شده، نوشته است: « به اعتقاد من نرخ ارز نه ۱۲۲۶تومان است نه نرخ ۱۹۰۰ تومان بازار آزاد بلکه دولت باید نرخ واقعی را ارزیابی کند.»

وی با انتقاد از مدیریت بازار ارز گفت: «کجای دنیا پول ملی کشور چند نرخی است که در ایران هست. بانک مرکزی و وزارت اقتصاد با ارزیابی نادرست از نرخ ارز مانع تک نرخی شدن ارز شدند.»

كارشناسان مي گويند بی نظمی و کمبود یک باره عرضه بیش از حد و بی ثباتی، امروز بیش از افزایش قیمت و یا کاهش آن، به اقتصاد کشور ضربه وارد می کند و فعالان واقعی بخش خصوصی را از تولید و تجارت دلسرد می کند.

رئیس بانک مرکزی باید اعلام کند که چه تضمینی وجود دارد برای این که مواد مصرفی که با دلار دولتی وارد می شوند با همان نرخ در بازار عرضه شوند ؟ چه نمونه ی موفقی از سیاست چند نرخی ارز در دنیا وجود دارد که بانک مرکزی با وجود تجربه سال های گذشته، به آن روی آورده است ؟

این در حالی است که محمد مهدی راسخ، دبیر کل اتاق بازرگانی تهران نیز، روز جمعه ۱۲ اسفند ماه در یادداشتی در يكي ديگر از سايت ها، با اشاره بر این موضوع که «نوسانات نرخ ارز بدترین و سوء‏ترین تاثیرات را بر روی اقتصاد کشور گذاشته است» نوشته است: «در شرایط فعلی، فعالان اقتصادی و تولیدکنندگان به دلیل نوسانات نرخ ارز هیچ تصویر روشنی از آینده اقتصاد و تجارت کشور ندارند بنابراین آنان قادر به تصمیم‏گیری و برنامه‏ریزی برای فعالیت‏های اقتصادی در کشور نیستند.»

دبیر کل اتاق بازرگانی بر این موضوع تاکید دارد، که « مسایل اقتصادی باید با استفاده از راه حل‏ها، برنامه‏ها و سیاست‏های اقتصادی برطرف شود و به هیچ عنوان نباید برای حل مشکلات اقتصادی از شیوه‏های امنیتی و یا تدابیر سیاسی استفاده کرد.»

 

 

یک ماه و نيم پس از وعده محمود بهمنی، رئیس کل بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، مبنی بر «سیاست تک نرخی کردن ارز» و عرضه دلار به قیمت ۱۲۲۶ تومان می گذرد.

با این وجود گزارش ها حکایت از ناکامی دولت در این زمینه دارد.

 

«صراف‌ها در تمام روزهايي كه از اجراي طرح تك‌نرخي شدن بازار مي‌گذرد از تزريق نشدن ارز ارزان گله‌مند بوده و هستند به همين علت هم هر روز تعداد بيشتري از آنها با پذيرش ريسك لغو مجوز خود راه دلالي در پيش مي‌گيرند.

 

در سوي ديگر هم تقاضا براي خريد اگرچه كاهش يافت اما قيمت‌ها هرگز خود را موظف به عقب‌نشيني نمي‌ديد. دست آخر اين كه دلار اگرچه از مرز دو هزار تومان فاصله گرفت اما در كمتر روزي به كم تر از هزار و ۹۰۰ تومان رسيد. در مورد ديگر ارزهاي رايج در بازار هم وضع بر همين منوال بود.»