اسماعیل امینی: منتقدان شعر تلاش مي كنند كمبود ها را نمايش دهند

به گزارش گروه فرهنگي «خبرگزاري دانشجو»، عصر روز گذشته دومین نشست «دوشنبه‌های کتاب اندیشه» در فرهنگسرای اندیشه برگزار شد. موضوع این جلسه به نقد و بررسی کتاب «کهکشان چهره‌ها» مجموعه اشعار علی‌محمد مودب در قالب نیمایی اختصاص داشت که اسماعیل امینی، زُهیر توکلی و شاعر کتاب در این جلسه حضور داشتند.

 

 

امینی به عنوان اولین سخنران جلسه در ابتدای صحبت‌های خود به تعریف از نقد پرداخت و عنوان کرد: به نظر  من شعر حوزه ظرافت و دقت در کلمات است و از نگاه من نقد به معنای بازخوانی و تقریر اثر ادبی است. نقد توضیح دادن است نه بررسی و گفتن از کاستی‌ها و کمبودهای کتاب.

 

وی با اشاره پنهان به نقدهای یکی از شعرا به شعرای بزرگ فارسی‌زبان گفت: یک آقای روشنفکری در دهه‌‌های پیش در نقد های خود پنبه همه ادبای فارسی را زد. یکی از شگردهای این گونه افراد این است که عنوان می‌کنند، شعر خوب و کامل شعری است که نمی‌شود بیتی به آن افزود یا از آن کم کرد. هیچ شعری در دنیا نیست که چنین ویژگی داشته باشد و بنا به منظر خواننده یا شاعر، شعر می‌تواند کم یا زیاد شود. شاعر که شعری می‌گوید چندین بار تغییراتی در آن می‌دهد. متاسفانه این انتقادها موجب شده که بیشتر شاعران ما به سمت شعرهای کوتاه گرایش پیدا کنند.

 

امینی در خصوص منتقدان شعر گفت: بیشتر منتقدان شعر را از زعم دانسته‌های خود می‌سنجند و دوست دارند هم شعرها با توجه به دانسته‌های آنها پیش رود و در این راه تلاش می‌کنند، کمبودها و کاستی را نمایش دهند. این از نظر من درست نیست زیرا هر شاعری جهان را از منظر خو نگاه می‌کند و جهان تازه‌ای می‌سازد.

 

امینی در مورد شعرهای مودب گفت: اما آقای مودب در این مجموعه نشان داده که از کسی نترسیده و نشان خود شاعر در شعرهای ایشان دیده می‌شود. مودب از نقدها و انتقادهای محافل ترسی نداشته و چیزی را که خواسته بر کاغذ آورده است. او شاعری است که از نگاه خود جهان را دیده و عنوان کرده است.

 

وی در مورد تفاوت شعر و شعر گونه گفت: گاهی اوقات شاعر به جای آنکه کاشف جهان باشد، کاشف مضامین است. بیشتر از 60 درصد شاعران ما در حال حاضر بدنبال مضامین هستند زیرا روزگار ما روزگار اندیشه و تعمق نیست. این نکته در شعرهای آقای مودب در این دفتر گاها دیده می‌شود و آنها از جنس شعرهای آقای مودب نیستند.

 

امینی در مورد پر مخاطب بودن یا کم مخاطب بودن اشعار گفت: توفیق یا شکست شعر چندان ارتباطی به استقبال مخاطب از آن شعر ندارد. باید دید این شعرها چه چیزی به گنجینه زبان فارسی افزوده‌اند.

 

وی در مورد ویژگی‌های اشعار مودب گفت: در این کتاب خوشبختانه اشکال زبانی وجود ندارد و طراوت و تازگی در زبان این کتاب دیده می‌شود. از سوی دیگر شیوه تصویرسازی در اشعار بسیار خوب بوده و شاعر از تکنیک‌های زیادی استفاده کرده است. همچنین ایشان تعابیر و اصطلاحات عامیانه را وارد شعر کرده و به غنای زبان کمک فراوانی کرده است.

 

 

زهیر توکلی در مودر اشعار مودب گفت: خیلی از شعرهای کوتاهی که در روزگار ما سروده می‌شوند بسیار زیبا و خواندنی هستند و در جاهای مختلف می‌توان از آن استفاده می‌کنند اما اینها لزوما شعر نیستند.

 

فصل فارغ شعر کوتاه از شعر چیست؟ و چه اسمی می‌توان بر روی این شعرهای کوتاه گذاشت؟ به نظر من

فصل فارغ آن همان عناصری هستند که ما به عنوان شعریت می‌شناسیم. مهم‌ترین عنصر آن عاطفه است که برآمده از خیال است. در شعر کشف خاصی وجود دارد و مجموعه این عناصر موجب می شود این شعر وجود پیدا کند.

 

وی در ادامه افزود: یکی از خصوصیات آقای مودب این است که در قالب‌های متفاوتی شعر سروده‌اند. ایشان با شعر آزاد شروع کرد و بعد از آن هم غزل‌هایی هم سرود و ایشان دوبیتی‌ها و رباعی‌هایی هم دارند. در حال حاضر ایشان وارد شعر نیمایی شده‌اند و به عنوان یک شاعر انقلابی راه کسانی چون سیدحسن حسینی و قیصر امین‌پور را ادامه می‌دهند.

 

توکلی در ادامه گفت: این اندیشه‌ها و شعرهای انقلابی در حال حاضر توانسته‌اند در جامعه رسوب کنند و برخی از شاعران ما در حال حاضر ریشه در شعر انقلاب دارند. این موجب شده تا جریان انقلاب محصول خود در زمینه شعر و شاعری را به دست آورد و چشم اندازی برای شاعران انقلابی تصویر کند.

 

وی در مورد آثار آقای مودب گفت: در این مجموعه آقای مودب نوعی پوست‌اندازی داشت. کلید شخصیت این شاعر گریه است و همواره بغضی در گلو دارد. عاطفه در شعرهای او بسیار است. همچنین او طبع روانی دارد و این در میان شاعران ما کمتر دیده می‌شود.

 

او در مورد قالب این اشعار نیز گفت: سرودن شعر در قالب نیمایی بسیار سخت تر از قالب سنتی و کلاسیک است و قافیه درست کردن آن نیز زمان بیشتری از شاعر می‌گیرد. به نظر من از نظر شعر نیمایی نیز ایشان به شعرهای اخوان نزدیکی خاصی دارند.

 

علی‌محمد مودب نیز در مورد کتاب خود گفت: این اشعار گزیده‌ای از شعرهای من در سال‌های 90- 88  در قالب نیمایی هستند. مجموع این اشعار نزدیک به 5 برابر این مجموعه بودند و برای انتشار تنها گزیده‌ای از این شعرها را انتخاب کردم. شعرهایی که در کتاب منتشر شده‌اند به ترتیب تاریخ سروده شدن نیستند و تفاوت‌هایی در تاریخ‌های آنها وجود دارد. به نظر من برگزاری چنین جلساتی موجب می‌شوند تا امیدهای بیشتری برای ادامه کار وجود داشته باشد.