كبكانيان: دانش بومي را بدون مشتري مي‌گذاريم/ دوستدار: تحريم‌ها در مجموع براي ايران مثبت بوده است

به گزارش خبرنگار علمي «خبرگزاري دانشجو»، در همايش «توليد ملي، حمايت از كار و سرمايه ايراني» كه از صبح امروز در دانشگاه اميركبير در حال برگزاري است، نشست‌هاي مختلفي داير بود كه عصر امروز نشست «علم، فناوري و توليد ملي» با حضور منصور كبكانيان، عضو شوراي عالي انقلاب فرهنگي، سعيد مهتدي، مديرعامل شركت توربو كمپرسور نفت و حسين محمدي دوستدار، رئيس مركز مطالعات و همكاري‌هاي علمي و بين المللي وزارت علوم برگزار شد و دبير اين نشست مهدي مجيد‌پور بود.

براساس اين گزارش، كباكانيان در ابتداي اين نشست گفت: از ابتداي انقلاب صحبت‌هاي كلي در رابطه با ارتباط صنعت و دانشگاه بسيار بوده است ولي با آسيبي كه ما در كشور داريم، همايش‌هاي علمي بي‌اثر مي‌شود.

وي افزود: ‌اين آسيب، اقتصاد منبع- پايه است؛ زيرا ما تمام اقتصاد خود را برمبناي منابع نفت و گاز قرار داده ايم كه باعث مي‌شود از اقتصاد دانش محور بهره نبريم.

اين عضو شوراي عالي انقلاب فرهنگي گفت: 15 سال پيش عده‌اي از فارغ‌التحصيلان نخبه وارد صنعت خودروسازي شدند و با اميد براي ساخت خودروي ملي كار خود را آغاز كردند؛ آنها شبانه‌روز كار مي‌كردند و خودرو ملي را به حدود 15درصد بومي رساندند ولي ناگهان به دليل سليقه وزير وقت ترمز اين طرح كشيده شد! زيرا استراتژي به اين صورت بود كه بومي شدن به نفع ما نيست و ما مي‌توانيم با قرارداد با كشورهاي اروپايي از توليد آنها استفاده كنيم؛ ولي در حال حاضر با تدوين نقشه جامه علمي كشور قوانين سليقه‌اي به كار نمي‌رود.

كبكانيان گفت: به طور معمول، شعارها تا زماني كه به قانون و استراتژي‌هاي مصوب نظام و فرادولتي تبديل نشود، به عمل نمي‌رسد؛ زيرا هر دولت در نهايت هشت سال عمر مي‌كند ولي عمر فعاليت‌ دانشمندان و صنايع طولاني است و بخش خصوصي براي همكاري يك پايداري خاص را مي‌طلبد.

وي اظهار داشت: در يكي دو سال اخير اتفاقاتي افتاده كه به نقش دانش و فناوري در توليد اميدوار شديم و تدوين نقشه جامعه علمي از مهم‌ترين اين اتفاقات است.

اين عضو شوراي عالي انقلاب فرهنگي ادامه داد: نقشه جامع علمي كشور تمام اهداف علمي را مدنظر دارد و به تأييد مقام معظم رهبري هم رسيده است؛ البته اين نقشه بدون نقص نيست ولي تصويب آن يك سال به طول انجاميده و در حال حاضر، به جاي پاي محكم علم و فناوري تبديل شده است.

كبكانيان گفت: البته ممكن است خيلي‌ها اذعان كنند كه اين سند بسيار كلي است؛ ولي در اين سند از مسائل كنكور سراسري تا تربيت دانشجويان وجود دارد و 224 اقدام ملي در آن تقسيم‌بندي شده است.

وي با بيان اينكه خلاء قانوني نقشه جامع علمي كشور بايد با قوانين روزمره كشور پر شود، گفت: اينكه با كشورهاي خارجي قرارداد بسته شود راحت‌تر است؛ ولي ما بايد به قدري ارتباط صنعت و دانشگاه را تقويت كنيم كه مسئولان اجرايي احساس كندي در اجراي كار نداشته باشند و با دانشگاه‌ها ارتباط برقرار كنند؛ زيرا ارتباط دانشگاه و بخش هاي اجرايي بسيار مهم است و بيش از 50 درصد مسائل مربوط به نقش جامع علمي كشور به بخش هاي اجرايي مرتبط مي‌شود.

قائم مقام ستاد راهبري نقشه جامع افزود: ما علم و فناوري توليد مي‌كنيم ولي مشتري نداريم؛ مسئولان صنعتي ما متوجه مشكلات هستند ولي به سراغ جايي مي‌روند كه نيازها را سريع‌تر برطرف كند و ما بايد در بخش علمي اين كار را انجام دهيم.
 

كبكانيان گفت: نقشه جامع علمي كشور يك سند بالادستي است كه حتي قوانين پنج ساله مجلس نيز در ذيل اين نقشه تصويب مي‌شود و تمام اقدامات نقشه بايد به قانون تبديل شود؛ ولي براي اجرايي كردن آن بايد قواي سه گانه و تمام نهادهاي كشور كار جدي انجام دهند.

وي ادامه داد: بايد در كشور تسهيلات ايجاد گردد كه از فناوري‌ شركت‌هاي دانش بنيان استفاده شود و آنها نيز بايد محصولاتي ارائه دهند كه صاحبان صنعت تصور نكنند كه هزينه بالا رفته و سرعت پايين آمده است.

اين عضو شوراي عالي انقلاب فرهنگي گفت: براي توليد و مصرف محصولات فناورانه ما بايد اقداماتي را به زودي انجام دهيم كه يك دسته از اين اقدامات مربوط به عرضه محصولات علم و فناوري است تا اين محصولات بدون مشتري نماند.

مخترع جايزه نمي‌خواهد؛ اختراعش را به توليد انبوه تبديل كنيد

كبكانيان گفت: بسياري از مخترعان دست‌آوري كه از اختراعشان دارند فقط يك لوح است؛ در صورتي كه مخترعان جايزه نمي‌خواهند و همين كه احساس كنند اختراعشان به توليد انبوه تبديل شده كافي است.
 

وي گفت: البته يك عده از اختراعات نيز به اين دليل تجاري سازي نمي‌شوند كه محصولات مشابه آنها در خارج از كشور ارزان‌تر است.

اين عضو شوراي عالي انقلاب فرهنگي ادامه داد: ‌راهبردهاي كلاني در نقشه جامع علمي كشور مرتبط با علم و اقتصاد و تسهيل فعاليت‌هاي شركت‌هاي دانش بنيان تدوين شده است.

كبكانيان ادامه داد: دانشگاه‌ها و موسسات پژوهشي نيز بايد به راحتي توليد علم و فناوري كنند به طوري كه اين علم در حد مقاله نويسي نباشد و در كنار مقاله نويسي پژوهش هاي كاربردي نيز ارائه شود و صنعت‌گران نيز بايد طوري قانع شوند كه با دانشگاه ها وارد تعامل گردند كه در اين زمينه هم اقدامات خوبي در نقشه جامع علمي وجود دارد.

وي تاكيد كرد:‌ همچنين اصلاح قوانين و مقررات موجود در نظام علم و فناوري نيز ضروري است؛ زيرا ما صدها قانون حتي مصوب مجلس داريم كه برخي از آنها اشكال دارد و بايد اصلاح شود كه با مذاكراتي كه در شوراي عالي انقلاب فرهنگي انجام شد، اين مسائل در نقشه جامع تدوين شده است و ديگر هيچ وزيري هم نمي‌تواند آن را تغيير دهد.

مهتدي: روي قطب‌هاي علمي كشور حساب باز كرده‌ايم

سعيد مهتدي با اشاره به ضرورت عرضه محصول بر پايه توليد دانش طراحي گفت: ما مشتري اين دانشگاه هستيم و روي قطب‌هاي علمي (دانشگاه‌ها) حساب باز كرده‌ايم.

وي افزود: استنباط ما از شعار سال اين است كه سرمايه فقط پول و منابع مالي نيست؛ بلكه سرمايه علم و دانش و توان مديريتي است.

اين عضو هيئت مديره شركت توربو كمپرسور نفت تاكيد كرد: دانش بر سه دسته دانش پايه طراحي، دانش پايه فناوري و آموزش نيروهاي متخصص تقسيم بندي مي‌شود كه اينها در قالب يك قطب علمي قرار مي گيرد؛ ولي پايه توليد محصول در تمام اينهاست.

مهتدي ادامه داد: اگر هر محصولي به هر ميزان كه پيچيده تر باشد به زيرساخت‌هاي پيچيده‌تري نيز نياز دارد، ما يك سري فقدان زيرساخت داريم و در صنعت افراد نيازمند حمايت‌هايي هستند كه اين حمايت‌ها بايد از طريق قطب‌هاي علمي صورت بگيرد.

وي گفت: ما در صنعت به پشتيباني از تكنولوژي داخلي نياز داريم و مي‌توانيم يك مقدار از تكنولوژي خارجي نيز استفاده كنيم تا زماني كه مراكز دانشگاهي به طور كامل از ساخت پشتيباني كنند.

مديرعامل شركت توربو كمپرسور نفت با اشاره به لزوم دستيبابي به دانش طراحي و ساخت در داخل كشور به صورت كامل، ‌گفت: خطر قطع يا تضعيف ارتباط با خارج، نياز به سازندگان خارجي براي تأمين و توليد محصولات، حساسيت محصول يا استراتژيك بودن آن براي كشور سبب مي‌شود كه ما نتوانيم دانش را در داخل ايجاد كنيم.

مهتدي گفت: ما به قطب علمي متشكل از مركز پژوهش‌هاي علمي و صنعتي، مراكز تحقيقاتي، پژوهشگده‌ها و دانشگاه‌ها نياز داريم.

وي افزود: در اين راستا يك سري پروژه‌هايي را در حد پايان نامه‌هاي كارشناسي ارشد دكتري تعريف كرديم و بعضي قرار دادها را براي برقرار ارتباط با دانشگاه‌ها در نظر گرفتيم و در اين زمينه با آنها همكاري مي‌كنيم و اميدوارم از اين طريق بحث 30 ساله ضعف ارتباط صنعت و دانشگاه از سمت صنعت حل شود.

دوستدار: تكنولوژي بايد با فرهنگ وارد شود
 

دوستدار نيز در ادامه تاكيد كرد: اگر تكنولوژي وارد كشور مي شود، بايد فرهنگ آن نيز وارد شود؛ زيرا ما يك كشور ديني هستيم كه بايد با استفاده از تكنولوژي، اهداف اسلامي خود را نيز در نظر بگيريم.

وي افزود: به خصوص در زماني كه ما در تحريم هستيم، هر حركتي كه براي خودكفايي باشد ارزشمند است؛ ولي همه تكنولوژي‌ها بايد با فرهنگ وارد شوند.

رئيس مركز مطالعات و همكاري‌هاي علمي و بين المللي وزارت علوم گفت: هر فناوري يك فرهنگ و ارزش پشت سر خود دارد و با يكسري اهداف توليد مي‌شود؛ ولي ما كه يك كشور اسلامي هستيم بايد براي رسيدن به تكنولوژي اهداف اسلامي خود را نيز در نظر بگيريم.

دوستدار گفت: توليد ملي ما بايد ايراني اسلامي باشد؛ زيرا اهداف ما با اهداف آنان فرق مي‌كند و اهداف ما بر روي انسانيت است.

وي ادامه داد: اگر قرار است صنعتي در ايران توليد شود، بايد به پيش زمينه‌هايي كه اسلام مي‌خواهد توجه كنيم.

رئيس مركز مطالعات و همكاري‌هاي علمي و بين المللي وزارت علوم ادامه داد: تكنولوژي بايد طوري وارد شود كه به تدريج نياز به كار كردن انسان رفع شود ولي در اين شرايط نيز بايد مديريت اسلامي مدنظر قرار بگيرد؛ زيرا اگر بدون در نظر گرفتن قواعد ديني به بهترين پيشرفت‌ها هم برسيم در آخر مي‌شويم آمريكا كه يك كشور منفور در تمام دنياست اما آن تكنولوژي كه اسلام طرفدارش است، تبعيض ميان ملت‌ها قائل نمي شود.

دوستدار تاكيد كرد: در حال حاضر، ما از تكنولوژي درست استفاده نمي‌كنيم.

وي ادامه داد:‌ تحريم‌هاي در كل براي ايران مثبت بوده است؛ چون هم از نظر دولت و هم از نظر محققان به توانايي خود متكي شديم ولي دولت بايد به ارائه تسهيلات به محققان بپردازد؛ زيرا محققان داراي توانايي‌هاي بالقوه هستند كه اگر حمايت‌هاي كافي صورت بگيرد، جواب مثبت مي‌گيريم هر چند با پيشرفت در اين زمينه فشارها نيز بيشتر مي‌شود.

در پايان اين نشست، پرفسور لي، رئيس مركز جهش فناورانه كره جنوبي سخنراني كرد.