عیار برنامه‌های مذهبی در شب عید مبعث در صدا و سیما

گروه فرهنگي «خبرگزاري دانشجو»؛ مبعث بزرگترین عید مسلمانان است از آن جهت که نه تنها وحدت را در میان امت اسلام پر رنگ می کند بلکه تمام اعیاد دیگری چون عید فطر و عید قربان از تبعات وجود اسلام و پیامبری محمد(ص) است.

چگونگی نگاه کاربردی به عید مبعث در رسانه صدا و سیما با توجه به مقتضیات زمان کنونی و ساختارهای خاص جامعه از اهمیت به سزایی برخوردار است.

اعیاد مذهبی و علی الخصوص مبعث را می توان از ظرفیت هایی برشمرد که به وسیله آن می توان بسیاری از کژی های فکری و معضلات رفتاری جامعه را در آن بهبود بخشید.

با توجه به این ظرفیت و پتانسیلی که در اعیاد مذهبی نهفته است آیا صدا و سیما به عنوان پر مخاطب ترین رسانه ملی توانسته است از این ظرفیت بهره ببرد؟ و یا شاهد ساخت و پخش برنامه هایی با مضامین تکراری و غیر مرتبط هستیم؟

برای داشتن قضاوتی منصافانه در باره بهره وری صدا و سیما از اعیاد مذهبی در ابتدا لازم است به این بحث پرداخته شود که به عنوان نمونه عید مبعث داری چه ظرفیت هایی است که می تواند مشکلات و معضلات نوظهور و قدیمی جامعه را بهبود بخشد.

بررسی مسائل نوظهور در جامعه که ارتباط مستقیمی با مبعث پیامبر ختمی مرتبت دارد و از این عید گرامی می توان در جهت بهبود آن اشاره کرد رواج عرفان های کاذب و تبلیغ ادیان دیگر برای جذب مسلمانان به دین خویش است.

رواج عرفان های کاذب در سطح جامعه آن چنان شدت و شیوع دارد که می توان از لحاظ کثرت آنان را مانند قارچ هایی دانست که از زمین سر در می آورند. به بیان دیگر می توان عدم شناخت  صحیح و درست از جریان خاتمیت پیامبر و اسلام را سبب جذب جوانان ناآگاه به این سمت و سو خواند.

فرد مسلمانی که نسبت به خاتمیت پیامبر و کامل بودن دین اسلام درک صحیح و کاملی داشته باشد بی شک دچار این فرقه های انحرافی و عرفان های کاذب نخواهد شد.

با وجود جدی بودن این معضل بزرگ در اجتماع جای آن دارد که به برنامه های ساخته شده به بهانه عید مبعث نگاهی دوباره بیندازیم و این سوال را مطرح کنیم که ساخت و پخش برنامه هایی به مناسبت اعیاد به کدامین سو می رود؟ و آیا در صدد برطرف کردن نیازی جدی از مخاطب هست یا خیر؟ آیا برنامه های جشن و اعیاد در سطح حداقلی بر آگاهی افراد جامعه می افزاید و یا اصلا نگاهی کاربردی نسبت به این اعیاد در سیاست های کلی وجود دارد یا خیر؟

برنامه های خاص و مناسبتی که به بهانه اعیاد ساخته می شود نه تنها به برنامه هایی تکراری تبدیل شده اند که جذابیت ندارند بلکه از لحاظ مضامین و محتوا بسیار تهی و خالی هستند.

برنامه هایی که با دو یا سه مجری اجرا می شود، محور اساسی آن دعوت از بازیگران و خوانندگان است و کمترین محتوایی را نسبت به مبعث و پیامبر اسلام ندارد.
 

بی شک دعوت از بازیگران هنرمندان و خوانندگان در جذب مخاطب تاثیر دارد اما این گونه برنامه ها تا آن جا این مسئله را محور قرار دادند که استفاده از هنرمندان از وسیله به هدف تبدیل شده است.

در برنامه هایی این چنینی به جای آن که شاهد معرفی اهل بیت عصمت و طهارت باشیم بیشتر شاهد معرفی بازیگران و خوانندگان هستیم. 

در یک نگاه کلی می توان اذعان داشت برنامه هایی با محوریت مجری ها و مهمانانی چون خوانندگان و بازیگران نه تنها تکراری و کسل کننده شده بلکه از محتوای قابل قبولی برای انتقال اطلاعات و دانش به مخاطب برخوردار نیست.

از مسائل قدیمی که عید مبعث در حل و کم رنگ کردن آن می تواند نقش بسيار موثری داشته باشد می توان به اختلافات شیعه و سنی اشاره کرد. عید مبعث را می توان فرصتی دانست که این اختلافات کم رنگ تر شود تا زمینه برای ترویج حقایق تاریخی فراهم گردد. اما متاسفانه عملکرد صدا و سیما در این نقطه حساس تنها معطوف به پخش آهنگ های کردی می شود. 

آیا تنها پخش آهنگ های کردی به عنوان عید مشترک بین مذاهب برای اتحاد و کم رنگ شدن تفرقه کافی است؟ آیا نمی توان از عید مبعث به عنوان بستری برای جذب مخاطبان بیشتر استفاده کرد تا بدین وسیله حقایق مستند تاریخی و اسلامی بیشتری به مردم انتقال پیدا کند؟

بی شک عید مبعث از آن جهت که عیدی مشترک بین مذاهب است نه تنها می توان از آن برای کم رنگ کردن تفرقه استفاده کرد بلکه از این مناسبت ارزشمند می توان در جهت بستر سازی مناسب برای جذب مخاطبان بیشتر و رساندن حرف حق به آنا بهره برد.

هرچند برنامه هایی که با زبان ساده و حضور پژوهشگران و محققین به طرح مفاهیم کاربردی برای مخاطبان پرداخته قابل تقدیر و تشکر است اما می توان ادعا کرد صدا و سیما در ساخت برنامه هایی برای مخاطب عام در اعیاد و جشن ها موفق نبوده است.