هاشمي رسما اعلام كرد كه نمي‌گذارد فيلم اكران شود/ «بوسیدن روی ماه» سفارش دولتي نيست/ وزارت ارشاد نمي‌تواند بر سينما مديريت كند

گروه فرهنگی «خبرگزاری دانشجو»؛ دغدغه ساختن فيلم راجع به شهدا و كساني كه 8 سال به خاطر كشورشان رفتند و جانشان را فدا كردند، باعث شد تا فيلمي را در جشنواره سي ام فجر ببينيم كه همه بعد از ديدن اين فيلم حسي غريب داشتند.

 

به همین بهانه به سراغ همايون اسعدیان، کارگردان فیلم «بوسیدن روی ماه» رفتیم تا حرف هایش راجع به این فیلم دیدنی و زیبا بشنویم.

 

متن ذیل مصاحبه خبرگزاری دانشجو با همایون اسعدیان است:

 

 

فیلم سینمایی «بوسیدن روی ماه» سفارش دولتي نبوده بلكه ما آنرا به سازمان فرهنگی هنری شهرداری پيشنهاد داديم و طرح از منوچهر محمدي بوده و فيلمنامه این فیلم را من نوشته بودم و زماني كه این فیلم به سازمان فرهنگي هنري شهرداري پيشنهاد داده شد آنها از اين فيلم استقبال كردند.

 

از لحاظ كارگرداني سخت‌ترين فيلمي بوده است كه ساخته ام به این معنا که نمایش دو مادر شهید در دو خانه خيلي ساده آسان نیست و بايد بترسم كه چگونه تماشاگر را پایبند به فیلم کنم و چه جذابيت‌هايي بايد داشته باشد.

 

از لحاظ كارگرداني نیز كابوسي که بر سر فيلم «بوسيدن روي ماه» كشيدم قابل مقياسه با فيلم‌هايي مانند «نيش» نبوده است زيرا بازيگران این دو فيلم با همديگر تفاوت داشته اند يعني باید با دستان خالی تماشاچيان را در سالن نگه می داشتم.

 

 

 

اگر بودجه ساخت فیلم سینمایی «بوسيدن روي ماه» پنج برابر هم مي‌شد در كار من شايد تاثيري نمي‌گذاشت زيرا بضاعت من در همين حد بوده و بودجه و امكانات باعث نمي‌شود که فیلمی كار خوبي شود بلکه توانمندی های کارگردان در این امر نقش مهم دارد.

 

 

بازخورد و دیدگاه‌های مخاطبان در جشنواره كن در خصوص فيلم «بوسيدن روي ماه» خیلی خوب بود، ظاهرأ افراد خارج از ايران برخورد خيلي خوبي داشتند و براي من از همه چیز جذاب‌تر، خانم‌هاي ايراني بودند كه براي تماشاي فيلم آمده بودند، كساني كه فكر مي‌كنيم سنخيتي با اين موضوع ندارند، خانم‌هاي جواني كه فكر مي‌كنيم نمي‌توانند با اين گونه فيلم‌ها ارتباط خوبي داشته باشند خيلي برخورد خوبي داشتند. در جشنواره كن هم برخورد خيلي گرم بود چون مخاطب توانسته بود با آن حس مادرانه ارتباط برقرار كند.

 

ترجيح‌ ما اکران و نمایش در عيد نوروز بود كه از سوی شورای صنفی نمایش موافقت نشد و زمان اكران دوم عيد فطر را به ما اعلام کرده اند.

 

نحوه اكران فیلم‌های امسال با وضعيت بدي آغاز شد و به نظر من در اكران عيد يك كج‌سليقگي و لج و لجباري با فيلم «بوسيدن روي ماه» صورت گرفت و سيد ضياءهاشمي رسمأ اعلام كردند كه نمي‌گذارم اين فيلم اكران شود و متأسفانه اداره كل نظارت و ارزشيابي هم تمام سعي خود را كرد تا اين فيلم در زمان نوروز اكران نشود.

 

 

دليلش هم من فكر مي‌كنم به خاطر مواضع من و آقاي محمدي در مخالفت با بعضي سياست‌هاي اداره كل و سازمان سينمايي فعلي بود، به این صورت که پروانه ما آماده بود اما به ما نمي‌دادند و مي‌گفتند نمي‌دهيم تا شما نتوانيد فيلم خود را اكران كنيد.

 

آقاي هاشمي مي‌گفتند فيلم ملودرامی است و مناسب ايام عيد نوروز نیست و من نمي‌دانم ايشان از كجا چنين قضاوتي مي‌كنند که فيلم ملودرام براي عيد مناسب نيست و از طرف ديگر از كي تا حالا رئيس شوراي صنفي اختيار دارد و مي‌تواند براي اكران فيلم‌هاي عيد تصميم گيري كند؟ و اين چنين، سليقه‌اي با قضيه برخورد مي‌كنند و دليل ديگر مخالفت آنها شايد به دليل فعاليت و حمايت از خانه سينما و مخالفت با سازمان سينمايي كه داريم باشد که مورد علاقه دوستان نيستيم و بدشان نمي‌آيد كه هر از گاهي يك گوشمالي به ما بدهند.

 

 

آرايش اكراني را که براي عيد ارائه دادند را همگي ديديم که چه اتفاقاتي برای آن افتاد و لطمات آن را تا آخر سال سينما خورده و ادامه خواهد داشت.

 

به نظر من آرايش در اكران عيد نوروز سوءتدبير، كج سليقه‌اي و سوءمديريت وجود داشت و هر سال چند فيلم مسئله‌ساز داريم كه بايد به گونه‌اي در سال مديريت شود كه آنها مشكل نخورند.

 

كافي بود فيلمی مثل «بوسيدن روي ماه» كنار اين فیلم‌ها اكران مي‌شد يا مديريت بهتري بر این موضوع صورت می گرفت که متأسفانه نشد و حرف‌هاي دلسوزانه‌ ما و دوستان را نه شوراي صنفي و نه اداره كل ارزشیابی گوش نكرند و لطمات آن را همچنان داريم مي‌خوريم.

 

 

متولي فرهنگي كشور ما، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي است و حرف بايد از يك سو زده شود. وزارت فرهنگ بايد مركز تصميم‌گيري فرهنگي كشور قرار بگيرد و دیگران از آن تبعيت كنند، اما وضعيت فعلي سینما را به حساب همان وزارت فرهنگی مي‌زنیم که نشان داده است نمي‌‌تواند مديريت صحيحي را انجام دهد؛ راه‌حل اين قضايا در توهين به يكديگر نيست.

 

سينما خيلي كوچيك بوده ولي خيلي بُعد بيروني آن بزرگ است هر حرفي كه زده مي‌شود در همه جا مطرح مي‌شود و هزينه‌بر است و به جاي اين همه تشنج با گفت‌و‌گو و مذاكره قضايا حل مي‌شود.

 

 

در خصوص تعطيل شدن خانه سينما بايد بگويم كه چرا دبيرستان دارالفنون، به عنوان اولين دبيرستان دوران قاجار الان نبايد وجود داشته باشد؟

 

خانه سينماي ايران يك نهاد 18 تا 20 ساله است و طبيعتاً در اين دوران اشتباهات و لغزش‌هايي هم داشته است كه كسي نمي‌تواند منكر آن شود ما داريم فعاليت‌هاي صنفي را در ايران تجربه مي‌كنيم گاهي مرز بين فعاليت‌هاي سياسي و صنفي را اشتباه مي‌كنيم، به خصوص در كشوري كه همه فعاليت‌هاي آن سياسي است.

 

من اميد دارم كه يك روزي عده‌اي بگويند امروز 50 سالگی تاسيس خانه سينما است.

 

ما عادت داريم اين نهادها را قيچي كنيم و از بین ببریم و يك جريان جديد ايجاد مي‌كنيم، ما در ايران متخصص قطع كردن رابطه‌ها هستيم.

 

من هم معتقدم خانه سينما اشتباه داشته و اگر اشتباه نمي‌داشت اتفاق عجيبی بوده است و حالا خود اهالي صنف دارند اداره مي‌كنند ولي راهش انحلال و تعطيل كردن و ايجاد سازمان سينمايي نيست.

 

الان مي‌گويند اعضاي خانه سينما منحله وارد فضای حوزه هنري شدند و اينها باعث ایجاد اين قضايای جدید هستند.

 

اگر انرژي كه از 2 سال گذشته صرف جنگيدن مسئولين سينما با خانه سينما شد را صرف فضای سينما می گذاشتند وضعیت خيلي بهتر بود و نتيجه‌اش نیز مطلوب تر می شد.

 

 

 

من در يك برنامه‌اي به آقاي شمقدري گفتم باور من از يك مدير، اين است كه از دیگران ارتفاع بگيرد و بين گروه‌هاي مختلف در سينما پدري كند و خيلي از اين حرف من ناراحت شدند.

 

سازمان سينمايي نبايد يك طرف دعوا قرار بگيرد اين شأن اين سازمان نيست، ارزش اين سازمان و رئيسش اين است که براي ما پدري كنند، اما زماني كه خودشان بروند و يك طرف ماجرا بايستند نقش پدری خود را از دست مي‌دهند و اين دعوا تمامي ندارد.

 

الان اعلام می کنم سينما در وضعيت بسيار بدي قرارگرفته، اكران وضعيت بدي دارد و به طبع وضعیت اكران، توليد به شدت لطمه خورده است و همچنین امنيت در توليد از بین رفته است در حالي كه دوستان اعلام می کنند که اصلاً چنين چيزي نيست و حال سينما هم بسيار خوب است.

 

در خصوص عملكرد سازمان سينمايي بايد بگويم كه در دل جشنواره فجر به صورت یکباره تابلوي سازمان سينمايي بالا رفت و اعلام کردند که سازمان سینمایی افتتاح و معاونت به سازمان تبدیل شده است، پس از گذشتن 2 ماه از این رخداد وزير فرهنگ و ارشاد اعلام کردند كه 6 ماه زمان مي‌برد تا ساختار سازمان سينمايي طراحي شود؛ پس مشخص مي‌شد كه زماني كه اين كار صورت گرفت چيزي وجود نداشته است.

 

 

در مورد جشنواره سي ام فجر هم بايد بگويم كه آقاي خزايي 2 ماه قبل از جشنواره به عنوان دبير انتخاب شدند و همه متفق‌القول هستند كه مديريت آنها در اجرا بسيار خوب بوده است به این دلیل که براي اولين بار جدول جشنواره را تا روز آخر علام و اجرا شد و نظمي كه ايشان به جشنواه داده بودند بسيار منظم و مطلوب بود و همه گروه‌های سينما از مديريت ايشان رضایت داشتند.

 

تنها ايراد من به آقاي خزايي اين است كه كاش در بخش كميته انتخاب فیلم به جاي 32 فيلم 20 فيلم انتخاب مي‌شد، به این دلیل که فيلم‌ها در حد و اندازه جشنواره ظاهر نشدند و فيلم‌هاي ضعيفي بودند که نمود خوبي در كيفيت فيلم‌ها نداشته است.

 

اين دو ماه براي ساخت «بوسيدن روي ماه» پر از خاطره بود و اين دو مادر بسيار شیرين و از 2 جنس مختلف بودند و هيچ شباهتي با هم نداشتند، خانم مدني فوق‌العاده مادر، حساس و عاطفي بودند كه با تلنگري مي‌شكستند و برعكس ایشان خانم يزدان‌بخش گونه ای ديگري بوده‌اند.

 

 

مطمئنا دغدغه كارگردان در فيلم تاثير مي گذارد؛ حسي كه براي ما وجود داشت اين بود كه افرادي وجود دارند كه هيچ‌گاه نخواستند جلوي چشم باشند و این افراد براي ما ايثار كردند و توانستند از با ارزش‌ترين دارایی خود در زندگي بگذرند و زمانیکه این موضوع مطرح مي‌شود دغدغه من هم قرار می گیرد و به شدت هم روي من تاثيرمی گذارد و اگر اين دغدغه وجود نداشت نمي‌توانستيم اين را در فيلم هم به مخاطب منتقل كنیم.

 

 

در خصوص انتخاب نام فيلم و برداشتي كه مي گويند از كتاب «روي ماه خداوند را ببوس» شده است بايد بگويم ما یک اصطلاح در فارسي داریم كه روي ماه تو را مي‌بوسم، در ساخت این فیلم بوسيدن روي ماه را انتخاب كرديم و ايشان هم روي ماه خداوند را ببوس بر روي كتاب خود گذاشتند و هيچ ربطي بين قصه ما و قصه ايشان وجود ندارد.

 

نام فيلم از داخل فيلم انتخاب شده است در جايي كه مي‌گوید «روي ماهش را ببوس» را انتخاب کردیم و در ادبيات اين جمله بسيار ارزشمند است و در فيلم درباره شهيدي كه بعد از 20 سال جنازه‌اش در حال برگشت است به كار رفته است.

 

در خصوص محدويت و خط قرمز فيلم‌ها بايد بگويم كه من باورم اين است كه در سينما و تلويزيون هيچ خط قرمزي نداريم و مهم نوع نگاه شما به موضوع است، مسائلي كه به عنوان خط قرمز مطرح مي‌شود همان زاويه ديد كارگردان است.

 

اگر خیانت در سینما زیاد می شود بخاطر این است که کارگردانان متأثر از شرایط اجتماعی هستند اما از منظری که نگاه می کنند می تواند مسأله ساز باشد یا نه. مثلاً درفیلم طلا و مس هیچ کس مختصر موی زن بازیگر که بیرون بود را ندید چرا که از حجاب استفاده ابزاری نکردیم پس نوع نگاه ما است که حساسیت ایجاد می کند، نه موضوعی که به آن پرداختیم.

 

اولين كار من براي صدا و سيما فیلم «چراغ جاده» بود و بعد سريال مستقل «بچه‌ها خيابان» بود كه خيلي هم دوست داشتم را ساختم.اگر بحث ما مخاطب است در تلويزيون مخاطب بيشتري داريم اين نگاه تحقيرآميز را نبايد به تلويزيون داشته باشيم كه سينما چيز ديگري است.

 

 

ما در تلويزيون سريال روزگار قريب عياري را داريم كه به نسل امروزي ما گفت: به چه دليل در ايران انقلاب شده است و هيچ حرفي از انقلاب در آن نیاورده است و به گونه ای آن زمانه را ترسيم مي‌كند كه گويي بايد انقلابی صورت می گرفته است،

 

آن سريال خيلي ارزشمندي است كه از فيلم‌هاي سينمايي‌ ما با ارزش تر است و در دنيا هم همين‌گونه است و باهمان حساسيتي كه در سينما داريم بايد در تلويزيون به فيلم‌سازي بپردازيم.