انتقال گروه عربي دانشگاه تهران، تكرار تجربه ناموفق ديگر دانشگاه‌ها

محمدرضا تركي در گفت‌وگو با خبرنگار علمي «خبرگزاري دانشجو»، گفت: مخالفت با انتقال گروه عربي از دانشكده ادبيات و علوم انساني به دانشكده زبان هاي خارجي دانشگاه تهران برخاسته از دلسوزی ها و دغدغه های فرهنگی و مبانی فکری بوده و نه از سر تعصب یا حساسیت های غیرعلمی كه بر اين اساس ما نه تعصب نژادی و زبانی و قومی داریم و نه چنین تعصباتی را مفید می دانیم.

 

وي افزود: در دیدار کوتاهی که با دكتر فرهاد رهبر، ریاست دانشگاه تهران داشتيم، وي برخورد علمی و همراه با شرح صدر از خود نشان داد و قول داد که به این موضوع در کارگروه خاصی رسیدگی شود.

 

استاد گروه زبان و ادبيات فارسي دانشگاه تهران بيان داشت: اما متاسفانه اظهارات برخی مسئولان دانشگاه که کار را تمام شده پنداشته و در کمال تعجب و برخلاف واقع به مقامات عالی نظام هم نسبت می دهند، نگران کننده است.

 

 

تركي با بيان اينكه انتقال گروه ادبیات عربی به دانشکده زبان های خارجی برخلاف نظر برخی تنها یک جا به جایی ساده اداری و اجرایی نیست که اگر بود، چنین نگرانی هایی را در پی نداشت، گفت: این موضوع بویژه چون در مهم ترین دانشگاه کشور اتفاق می افتد دارای پیام منفی فرهنگی بیشتری در فضای دانشگاهی کشور و کلیت جامعه است.
 
وي تصريح كرد: البته تردیدی نداریم که دانشگاه تهران در این میان هیچ نظر سوئی ندارد و یقیناً مسئولان دلسوز، بویژه ریاست دانشگاه از این طریق در پی سامان دادن به محیط آموزشی و بهره وری بیشتر از فضاهای موجود هستند، اما این حسن نیت نباید سبب شود که هزینه ها و آسیب هایی را که از این رهگذر می تواند متوجه فضای فرهنگی جامعه و حتی جایگاه و حیثیت دانشگاه شود، نادیده گيرند.
 
انتقال گروه عربي به دانشكده زبان‌هاي خارجي به معناي بيگانه انگاشتن اين زبان است
 
استاد گروه زبان و ادبيات فارسي دانشگاه تهران اضافه كرد: مسئولان دانشگاه باید دقت كنند که انتقال گروه ادبیات عربی به دانشکده زبان های خارجی به معنی بیگانه انگاشتن این زبان و بالاتر از آن ادبیات عربی است و حتی با تغییر نام دانشکده زبان های خارجی به «دانشکده زبان ها» نيز موضوع فرقي نمی کند و از باب «خودش را بیاور و اسمش را نیاور» است!

 

تركي خاطرنشان كرد: زبان و ادبیات عربی به دلایل روشن و زیادی یک زبان بیگانه و دربردارنده فرهنگ بیگانه با ما نیست.

 

وي بيان داشت: من نمی خواهم به عربی بودن زبان قرآن و اسلام اشاره کنم تا کسانی ما را به تعصب دینی و نادیده گرفتن واقعیت ها متهم کنند، به عقیده ما زبان عربی یکی از محمل هایی است که فرهنگ و هویت ایرانی با آن منتقل شده و در دل کتابخانه ای عظیم از معارف بشری تجلی یافته است كه این کتابخانه عظیم را انبوه دانشمندان ایرانی عربی نویس در دل تاریخ پدید آورده اند.
 
استاد گروه زبان و ادبيات فارسي دانشگاه تهران بيان داشت: در هیچ جای جهان ضروري نیست که فرهنگ یک ملت به زبان خود او نوشته شود، در بسیاری مواقع بر اساس مصالحی، معارف و فرهنگ به زبان یا زبان های دیگر نوشته شده و به تاریخ سپرده می شود.
 
تركي گفت: بر این اساس بیگانه دانستن زبان و ادبیات عرب که در دل آثار پدید آمده در بستر آن بخش قابل توجهی از فرهنگ ایرانی گنجانده شده، به معنی بیگانه شمردن بخش بسیار مهمی از گذشته و فرهنگ خود ماست که بزرگان ایرانی به این زبان نوشته اند.
 
وي با بيان اينكه قانون اساسی آموزش عربی را در مدارس لازم شمرده و تکلیف دانسته است، افزود: قانون اساسي دستور داده که عبارات مقدس «الله اکبر» و واژه مطهر «الله» به روی پرچم جمهوری اسلامی نقش ببندد؛ در کجای جهان عقلای قوم و اصحاب حل و عقد و مفاخر ملی و مذهبی چنین حکمی را در مورد واژه های بیگانه صادر می کنند؟

 

استاد گروه زبان و ادبيات فارسي دانشگاه تهران ادامه داد: به نظر می رسد هر گونه دستور و حکمی که منافی با اصول قانون اساسی - ولو ضمنی- باشد، امر پسندیده ای نیست و حتی از طریق نهادهای مرتبط قابل پیگیری حقوقی است.
 
چه ضرورتي به تكرار تجربه ناموفق انتقال گروه ادبيات عربي در ديگر دانشگاه‌هاست
 
تركي تاكيد كرد: انتقال گروه ادبیات عربی تجربه ای است که پیش از این در برخی دانشگاه های دیگر صورت گرفته و به شکست انجامیده است كه اين سوال مطرح مي شود، مسئولان دانشگاه تهران چرا باید این تجربه را و بر اساس چه ضرورتی تکرار کنند؟

 

وي تصريح كرد: باز هم تاکید می کنم که برخی انتقادهای استادان گروه عربی و فارسی و برخی شخصیت های معتبر و دلسوز علمی و فرهنگی کشور، یقیناً فارغ از منافع شخصی و گروهی بیان می شود و انتظار این است که این دلسوزی ها  و حساسیت ها در فضایی که از طرف بزرگان ما بر اسلامی شدن و بومی شدن دانشگاه ها تاکید دارد، قدر دانسته شود و اتفاقی نیفتد که پیام آن خدای ناکرده و ناخواسته عمل به خط مشی و سیاست های فرهنگی دیگران باشد.

 

 

استاد گروه زبان و ادبيات فارسي دانشگاه تهران بيان داشت: این را همه ما می دانیم که یکی از سیاست های بیگانگان از مشروطه به این سو نوعی مهندسی فرهنگی از طریق دامن زدن به تعصبات قومی و زبانی و بیگانه شمردن زبانی است که نزدیک به 60 درصد از زبان ما در تعامل با آن به وجود آمده است.

 

تركي افزود: آنها از این طریق به دنبال این بوده و هستند که میان هویت ایرانی و اسلامی ما خط کشی کنند كه طبعاً ما نباید به خاطر پاره ای مصلحت اندیشی های جزئی اجرایی و اداری ناخواسته به چنین امری دامن زنيم.

 

وي گفت: با توجه به روشن بینی و مراتب توانایی و تدبیر و تعهدی که در مسئولان دانشگاه، بویژه ریاست دانشگاه تهران سراغ داریم، این موضوع می تواند به سادگی حل شود و امیدواریم چنین شود.