مردم نگرانند! لطفا شفاف سازی کنید
سجاد برومند/يادداشت؛
موضوع مهم طرح هدفمند كردن يارانهها در ماههاي اخير و به خصوص دو هفته گذشته يكي از داغترين و بحث برانگيزترين مباحث كشور بوده است و توجه بسياري از احاد كشور از عامه مردم گرفته تا صاحب نظران اقتصادي و سياسي كشور را به خود معطوف كرده است.
در اين ميان اكثريت آحاد جامعه به اهميت و لازم الاجرا بودن اين «جراحي بزرگ» اقتصادي پي بردهاند و همه اقتصاددانان برجسته کشور نيز اذعان داشته اند كه كليات لايحه هدفمند كردن يارانهها يک امر مفيد و موثر به حال اقتصاد ايران است، اما در عين حال كه اثرات مثبت هدفمند كردن يارانهها و برداشتن بار سنگين يارانهها و اصلاح توزيع ناعادلانه فعلي يارانهها، كاملاً قابل پذيرش و مورد تآكيد است، نگرانيهايي نسبت به چالشهاي اساسي پيش روي طرح بزرگ تحول اقتصادي وجود دارد.
در ميان اين چالشها شايد «عدم شفافيت» كامل اطلاعات و برخي از تناقض گوييها كه باعث ابهام بيشتر ذهن احاد جامعه ميشود، بيشترين اثر منفي را بر اجراي صحيح و اصولي اين طرح عظيم و سودمند اقتصادي داشته باشد.
به عنوان مثال در حالي كه وزير اقتصاد و دارايي معتقد است: «با اجراي قانون هدفمند كردن يارانهها، ريشه تورم خشكانده ميشود»، وزير بازرگاني ميگويد: «با ورود كشور به مرحله عملياتي شدن لايحه هدفمندسازي، انتظار شوك قيمتي و تورمي ميرود، اما تلاش بر آن است كه با كمك بخش خصوصي، بازار كنترل و ذخيرهسازي احتياطي انجام شود». لذا اظهار نظر وزير اقتصاد و وزير بازرگاني براي شهروندان عادي نامفهوم است و آنها با اظهار نظرهايي از اين دست، به درك دقيقي از پيامدهاي كوتاهمدت و بلندمدت هدفمند كردن يارانهها نخواهند رسيد.
بدون شك براي اجراي موثر و کارآمد يك طرح اقتصادي و بخصوص طرحي به اين عظمت، واكنش مناسب مردم و عاملان اقتصادي بيشترين تاثير را خواهد داشت كه به اين منظور بايد به سوالات موجود در ذهن آنها پاسخ مناسب و شفاف داد.
مثلاً مردم ميخواهند بدانند فرداي پس از اجراي اين قانون، قيمت آن دسته از كالاهايي كه يارانه آنها حذف شده است، چقدر خواهد بود و تاثير آن بر قيمت ساير كالاها چيست؟ جز اين هر چه گفته شود، فايده چنداني نخواهد داشت و نگراني مصرفكنندگان را كاهش نخواهد داد، بلكه آنها را حيرتزدهتر ميكند.
لذا وقتي خانوارها اطلاعات روشنی ندارند كه آينده اقتصادي آنها درماههاي پيش رو چه خواهد شد؟ قبض برق يا آب يا گاز منزل آنها چقدر ميشود؟ و آيا ميتوانند آن را بپردازيد يا خير؟ و يا كرايه تاكسي چقدر خواهد شد و سوالهايي از اين دست، و در نهايت سرجمع هزينههاي اضافي خانوار چقدر افزايش خواهد يافت، واكنش خانوارها، نگراني همراه با نارضايتي است و اين نكتهاي است كه باید تصميمگيران به آن توجه كافي داشته باشند.
لذا اگر اين اطلاعات اعلام نشود يا ارائه آن به طور متناقض و قطرهاي باشد، شاهد رشد تورم پلهپله خواهيم بود كه اثراتش چندين برابر تورم حالت عادي است.
نتيجه آنكه، تناقضگويي درباره اثرات اجراي طرح تحول اقتصادي بر زندگي شهروندان و شاخصهاي اقتصادي كشور به ويژه نرخ تورم از يك سو و سكوت درباره كيفيت و كميت مكانيسمهاي جبراني آن، ميتواند جامعه را نسبت به اجراي آن نگران كند و مشكلاتي پديد آورد، لذا دولت و مجلس ميبايست قبل از اجرا، توضيحات كافي و قانعكنندهاي را در اين باره به مردم ارائه كنند و آنان را نسبت به قوي بودن مكانيسمهاي جبراني و برنامههاي پيش بيني شده براي كاهش و در نهايت حذف اثرات منفي اجراي طرح، مطمئن سازند تا انشاءالله به اهداف مورد نظر در باره اجراي اين تحول بزرگ كه نياز به آن كاملا محسوس است، دست يابيم./انتهاي پيام/