در محافل نقد آثار ادبي بايد گردوخاك به راه انداخت
به گزارش خبرنگار فرهنگي «شبكه خبر دانشجو»، علي مسعودي نيا عصر ديروز در جلسه نقد كتاب آكواريوم مجيد كوهكن، در كانون ادبيات ايران با بيان اين مطلب كوهكن شاعر مستعدي است، افزود: آ ك و ا ر ي و م چهار بخش است؛ اما آكواريوم كوهكن پنج بخش دارد، با توجه به پنج دفتر گنجانده شده در مجموعه شعري كه سروده است.
وي در ادامه گفت: اين مجموعه نشان دهنده شاعري است مي خواهد كاشف باشد و اين كشف در سه سطح رخ ميدهد.
مسعودي نيا افزود: نمود اين كشف نخست درسطح كشف روابط ميان لمان هاي هر شعر و اجراي رابطهاي علي حده و بكر در دل رابطه كلاسيك است و در سطح دوم كشف كانسپت هاي معنوي از داد و ستد خيال و ذهن با داده هاي نرمال زندگي روزمره است و سطح سوم كشف ساختاري جديد و استفاده از موقعيتهاي فرامتني، بينامتني و البته زير و زبر متني كه البته رويكردي فرماليستي است.
اين منتقد با اشاره به اينكه كوهكن در هر سه سطح حرفهاي زيادي براي گفتن دارد، گفت: حقيقتاً اين كه شاعري در اين سطوح از شعرش حرف هاي زيادي داشته باشد، برگه برندهاي است فراتر از ظرفيت بسيار حياتي و سرنوشت ساز؛ اما ايراد و ارده به مجموعه كوهكن آن است كه ميخواهد همه چيز را يك جا بگويد.
وي در ادامه افزود: به عقيده من در اين كتاب با شاعري مواجه شده ايم كه نميخواهد شعر قدرتمند بسرايد، گفت: به نظر ما با شاعري روبرو هستيم كه ميخواهد قدرت شاعرياش را به رخ بكشد و قاعدتاً ميان اين دو فرق است.
مسعودي نيا در ادامه افزود: اگر با چنين ديدگاه هايي به بررسي اين مجموعه بپردازيم، خودآگاه يا ناخودآگاه به فراخور جنس خلاقيت و فرم شعر اصالت متن بر دوش سطوح اكتشاف شاعر ميرود و به اين ترتيب است كه با فربه كردن جنبهاي از شعر خود ساير جنبه ها را لاغر و لاغرتر مي كند.
اين منتقد تصريح كرد: اين اثر با وجود اين كه تخيلي بسيار دوست داشتني، زبان نسبتاً سالم و وسواس ساختاري دارد؛ اما هنوز به شخصه نمي توانم به واسطه اين اثر، كوهكن را يك شاعر مولف و صاحب امضا و اثر انگشت منحصر به فرد تلقي كنم.
وي در ادامه افزود: عدم توازن در بخش اول كتاب، اصالت را به ايده ميدهد و از اين روست كه عمده انرژي كشف در حيطه مضمون صرف مي شود، خاصه در سه شعر آكواريوم، پرپرونكا و چسب.
مسعودي نيا تصريح كرد: در بخش دوم كتاب شاهد عدم توازن ناشي از اصالت دادن به كشف در فرم است و در واقع اين بخش كه مي توانست بهترين دفتر از مجموعه شعر موجود در اين كتاب باشد به بخشي ضعيف تبديل شده است.
اين منتقد تاكيد كرد: الگوي بسيارجذاب بينا متني و استفاده از مولفه هاي پست مدرن و روي آوردن به حيطه هاي پليفونيك و گريز از هنجاري هاي پارادايم شده شعر متعارف سبب ميشود اين بخش براي خلق شعري عادت شكن و خوش پرداخت فراهم شود اما كوهكن از اين فرصت استفاده نكرده است.
وي با اشاره به بخش سوم كتاب گفت: اين بخش نزد من محبوبتر از ديگر بخشهاست و چند شعر بسيار خوب و اميد بخش در اين كتاب وجود دارد كه نشان مي دهد سقف شاعري شاعرشان خيلي بالاتر است.
مسعودي نيا با بيان اين مطلب كه در بخش چهارم كتاب، افت تخيلي شديدي پديدار مي شود، گفت: اين امر اشعار را به دهه هفتاد مي كشاند و بدلشان ميكند، به نسخه ژنريك و البته ويرايش شده شعر آن دوران است.
اين منتقد با اشاره به رويكرد افراطي وجود در بخش پنجم كتاب گفت: در اين بخش طنزي كشدار، كم رمق و بي ظرافت وجود دارد كه البته با وجود آنكه حفره هاي ساختاري را پر ميكند؛ اما در اكثر مواقع موفق نيست.
وي در خاتمه خاطرنشان كرد: ويژگي مهم و خوب شعر كوهكن در پديد آوردن سطرهاي درخشان و به يادماندني است كه امكان جانبي براي نقابزدن شعر به دل مخاطب ايجاد مي كند./انتهاي پيام/