شناگران آماتور در جزر و مد موج هري پاتر

محمدرضا محقق - گروه ادب و هنر؛ اينكه فيلم ها و رمانهايي مثل هري پاتر موجند يا نه؟ سياسي و دسيسه مآبند يا خير؟ اينكه سطحي اند يا سرشار؟ اينكه به درد دنيا يا آخرت ما ميخورند يا نه؟ اينكه اصلا چه هستند و چرا و چگونه؟و اينكه از كجا آمدند و به كجا مي برند؟ و بالاخره اينكه ارزشهايشان -اگر ارزشي برايشان قايل باشيم- چيست؟ همگي سوالات مهم و درخوري هستند براي پاسخگويي.

شما حتماً بيننده‌ يك يا چند قسمت از فيلم‌هاي مجموعه‌ هري پاتر بوده‌ايد، يا حداقل يكي از كتاب هاي اين داستان مشهور و پرطرفدار را خوانده‌ايد و اگر نه، پس حتماً اسم اين مجموعه را بارها شنيده‌ايد.

شايد پس از گذشت سال‌ها از خلق مجموعه‌ ماندگار فيلم‌ها و كتاب‌هاي هري پاتر وقت آن باشد كه به اين سوال پاسخ دهيم كه چرا اين آثار تا اين حد مورد توجه و استقبال بي نظير مردم نقاط مختلف جهان قرار گرفت.

چرا در كشور فرانسه بچه‌ها به همراه پدر و مادرهايشان شب هنگام پشت درب كتاب فروشي‌ها مي خوابيدند تا صبح بتوانند در صف اولين خريداران جلدهاي چندگانه‌ اين كتاب‌ها قرار گيرند، چرا در كشور فرانسه از جلد چهارم اين كتاب به تنهايي نه ميليون نسخه فروش رفت.

به راستي چرا موج هري پاتر از شرق تا غرب عالم و از شمال تا جنوب جهان را پيمود، در ذهن و زبان خيلي از كودكان، نوجوانان، جوانان و البته بزرگ سال‌هاي دنيا را از آن خود كرد.

براي اين سوال جواب‌هاي متعددي مي توان يافت، مثلاً اينكه هري پاتر داستان و در ادامه فيلمي است كه به خوبي از پس خلق و آفرينش جذابيت‌هاي امروزي آثار داستاني و سينمايي برآمده است.

اگر شما جزء خوانندگان كتاب‌ها بوده باشيد و به ويژه اگر چاپ اصلي آنها را خوانده يا مرور كرده باشيد حتماً با من موافقيد كه اين كتاب‌ها از جهت حجم، پرداخت و حتي كيفيت چاپ مي توانند كاملاً خواستني و دوست داشتني باشند.

از طرفي مثلاً اگر بخواهيم به شخصيت‌هاي فيلم دقيق بنگريم و در عين حال سعي كنيم همچون يك مخاطب عادي از آن لذت ببريم توجهان به دنيل رادكليف (Daniel Radciffe) بازيگر نوجوان نقش هري جلب مي شود اگر به اصطلاح سينمايي‌اش از جهت «هم ذات پنداري» اين شخصيت را مورد بازبيني قرار دهيم متوجه مي شويم كه انتخاب اين پسر نوجوان براي اين نقش حتماً با مطالعه، تحقيق و دقت و ريزبيني همراه بوده است، شخصيت هري طوري است كه چند ويژگي را همزمان در خود دارد، شيطنت كودكانه، زيركي و باهوشي و تا حدي دلنشيني و زيبايي ظاهري.

يا اينكه هري پاتر را از جهت داستان بررسي كنيم؛ داستان هري پاتر كاملاً اصيل و برگرفته از منابع اسطوره‌اي و افسانه‌هاي باستاني و داستان‌هاي تاريخي و كهن ملت‌هاي قديم جهان است.

حتماً به خاطر داريد كه عده‌اي از دانشمندان ما معتقد بودند داستان‌هاي هري پاتر برگرفته از داستان‌هاي هزار و يك شب ماست. هزار و يك شبي كه قرن‌ها گرمابخش دل و تزيين زيبايي مجالس خانوادگي و دوستانه ميان اهالي مشرق زمين بوده است.

با توجه به تمامي اين نكات ذكر يك موضوع ديگر خيلي مهم است، موضوعي كه در عين سادگي، خيلي جدي و خيلي سخت است.

يادمان باشد پيش و بيش از هر چيزي مجموعه داستان‌هاي هري پاتر جذابند و همه فهم. خيلي مهم است و البته سخت كه يك فيلم يا يك داستان بتواند براي مردم تمام جهان دوست داشتني و ديدني باشد. خيلي مهم است كه يك موج بتواند تمام كشتي‌ها را در درياي متلاطم دنياي امروز به سمتي كه مي خواهد هدايت كند؛ كاري كه هري پاتر به خوبي از پس آن برآمد.

در مطالب آينده باز هم درباره‌ هري پاتر و در ادامه درباره‌ فيلم‌ها و داستان‌هاي دوست داشتني و مشهور كودكان و نوجوانان دنيا با هم صحبت خواهيم كرد.

اي كاش بتوانيم شاهد نظرات و بيان فكرها و ديدگاه‌هاي شما دوستان خوب نوجوان درباره‌ آثاري كه در اين مجموعه نوشته ها مطرح مي شود، باشيم.

راستي!

يادمان نرود كه هري پاتر موجي بود براي هدايت كشتي‌هاي درياي متلاطم دنيا، به نظر شما جزر و مدي كه اين موج را به وجود آورد از كجا بود و با چه هدفي؟

در اين باره هم حرف‌هايي براي گفتن داريم./انتهاي پيام/