يادكردي از سعدي، شاعر بزرگ شيرازي

سعدي در شيراز زاده شد. پدرش در دستگاه ديواني اتابک سعد بن زنگي، فرمانرواي فارس شاغل بود.

سعدي هنوز کودک بود که پدرش در گذشت. در دوران کودکي با علاقه زياد به مکتب مي‌رفت و مقدمات علوم را مي‌آموخت. هنگام نوجواني به پژوهش و دين و دانش علاقه فراواني نشان داد. اوضاع نابسامان ايران در پايان دوران سلطان محمد خوارزمشاه و به خصوص حمله سلطان غياث‌الدين، برادر جلال الدين خوارزمشاه به شيراز (سال 627) سعدي راکه هوايي جز کسب دانش در سر نداشت برآن داشت ديار خود را ترک نمايد.

سعدي در حدود 620 يا 623 قمري از شيراز به مدرسه نظاميه بغداد رفت و در آنجا از آموزه‌هاي امام محمد غزالي بيشترين تأثير را پذيرفت. غير از نظاميه، سعدي در مجلس درس استادان ديگري از قبيل شهاب‌الدين عمر سهروردي نيز حضور يافت و در عرفان از او تأثير گرفت. اين شهاب الدين عمر سهروردي را نبايد با شيخ اشراق، يحيي سهروردي، اشتباه گرفت.

سعدي در خانقاهي که اکنون آرامگاه اوست و در گذشته محل زندگي او بود، به خاک سپرده شد که در 4 کيلومتري شمال شرقي شيراز، در دامنه کوه فهندژ، در انتهاي خيابان بوستان و در کنار باغ دلگشا است.

اين مکان در ابتدا خانقاه شيخ بوده که وي اواخر عمرش را در آنجا مي‌گذرانده و سپس در همانجا دفن شده‌است.

براي اولين بار در قرن هفتم توسط خواجه شمس الدين محمد صاحب‌ديواني، وزير معروف آباقاخان، مقبره‌اي بر فراز قبر سعدي ساخته شد.

در سال 998 به حکم يعقوب ذوالقدر، حکمران فارس، خانقاه شيخ ويران گرديد و اثري از آن باقي نماند.

تا اين که در سال 1187 ه.ق. به دستور کريمخان زند، عمارتي ملوکانه از گچ و آجر بر فراز مزار شيخ بنا شد که شامل 2 طبقه بود. طبقه پايين داراي راهرويي بود که پلکان طبقه دوم از آنجا شروع مي‌شد. در دو طرف راهرو دو اطاق کرسي دار ساخته شده بود.

در اطاقي که سمت شرق راهرو بود، گور سعدي قرار داشت و معجري چوبي آن را احاطه کرده بود. قسمت غربي راهرو نيز موازي قسمت شرقي، شامل دو اطاق مي‌شد، که بعدها شوريده (فصيح الملک) شاعر نابيناي شيرازي در اطاق غربي اين قسمت دفن شد.

طبقه بالاي ساختمان نيز مانند طبقه زيرين بود، با اين تفاوت که بر روي اطاق شرقي که قبر سعدي در آنجا بود، به احترام شيخ اطاقي ساخته نشده بود و سقف آن به اندازه دو طبقه ارتفاع داشت.

بناي فعلي آرامگاه سعدي از طرف انجمن آثار ملي در سال 1331 هجري شمسي با تلفيقي از معماري قديم و جديد ايراني در ميان عمارتي هشت ضلعي با سقفي بلند و کاشيکاري ساخته شد. رو به روي اين هشتي، ايوان زيبايي است که دري به آرامگاه دارد.

شعر «بني آدم» سعدي هم‌چنين بر سردر تالار ملل مقر سازمان ملل متحد در نيويورک و نيز يونسکو نقش بسته ‌است.

«بني آدم اعضاء يک پيکرند
که در آفرينش ز يک گوهرند
چو عضوي بدرد آورد روزگار
دگر عضوها را نماند قرار»

/انتهاي پيام/