تحول در علوم انسانی؛ راز مانایی انقلاب

گروه علمي «خبرگزاري دانشجو»، سید محمد مهدی موسوی؛ اینکه در حال حاضر از حدود چهارمیلیون دانشگاه های سراسری، آزاد، پیام نور و غیر انتفاعی کشور، بنا بر آمار بیش از دو میلیون آن را دانشجویان رشته های علوم انسانی تشکیل می دهند ، گرچه فی نفسه مسئله نگران کننده ای نیست و چه بسا ارزشمند هم باشد، اما وقتی بررسی انتقادی به وضعیت علوم انسانی را مد نظر قرار داده و وضعیت موجود را واقع بینانه بسنجیم، نگرانی ها و دغدغه ها جدی تر رخ می نمایاند.

 

آن چه در شرايط كنوني در اين خصوص بايد زمينه طرح سوال را براي ما ايجاد كند اين است كه اساسا چه اشکالاتی در زمینه علوم انسانی فعلی در کشور وجود دارد که دغدغه آفرین شده است و این روزها به یکی از محورهای گفت وگوهای جدی محافل علمی تبدیل گشته است.

 

با عنايت به رهنمودهاي رهبر فرزانه انقلاب طی سالیان اخیر می توان ضمن پرهیز از اطاله بیش از حد کلام، به برخی از این موارد اشاره ای تیتروار داشت؛ 1. علوم انسانی فعلی که ریشه های آن را باید در تلاش های علمی اروپای قرن هفدهم جستجو کرد، بر مبانی نظری غیر دینی و غیر اسلامی و در بستر فرهنگ مروج اومانیسم، سکولاریسم شکل گرفته است.

 

 2. در عرصه علوم انسانی متون با جهت‌گیری اسلامی به اندازه کافی وجود ندارد.

 

3. در زمینه علوم انسانی استادان معتقد و حتی آشنا با مبانی و علوم اسلامی نه اينكه نباشد، اما به اندازه کافی وجود ندارد.

 

4. در دروس فعلی دانشگاه‌ها دروس لازم برای آشنایی دانشجویان با مبانی اسلامی تعبیه نشده یا به اندازه کافی نیست.

 

5. یک نقشه راه و چشم‌انداز بلند مدت برای تغییر وضعیت فعلی به وضعیت مطلوب علوم انسانی طراحی و مهندسی نشده است.

 

6. واقعیت آن است که معمولا استعداد‌های درخشان کشور به حوزه علوم طبیعی سرازیر می‌شود و در حوزه علوم انسانی کمتر حضور می‌یابند. این مطلب یا بر اساس تبلیغات یا انگیزه‌های مالی و ... است که مستلزم استمرار ضعف علوم انسانی در ایران خواهد بود. نكته بسيار مهمي كه در اين باره حتما بايد به آن توجه داشت اين است كه محصولات علوم انسانی از آن جا كه بر خلاف رشته هاي پزشكی و مهندسی، جزو امور مادي و ملموس نیست، بنابراين طبعا ايجاد تحول مطلوب در آن هم امر بسيار ظريف و حساس و البته زمان بر است.

 

در اين بين بي ترديد برخوردهاي مقطعي، تبليغي و سياسي نسبت به امر مهمي چون تحول در علوم انساني يك آفت بسيار جدي است.

 

در اين خصوص به نظر مي رسد بايد در جلسات علمي و به دور از هياهو هاي كاذب درباره راهكاهاي تحقق چنين تحولي صحبت كرد و به اين امر هم معتقد بود كه در مسير تحول در علوم انساني حقيقتا بايد صبوري به خرج داد تا نتيجه مطلوب به بار آيد.

 

در پايان ذكر اين نكته هم خالي از لطف نخواهد بود كه بدانيم بي شك نتيجه تحول در علوم انساني كشور بخصوص با در نظر گرفتن ضرورت اسلامي سازي اين علوم و سپس تلاش در جهت بومي سازي آن همانا راز مانایی انقلاب اسلامي در جهان است. از این حیث باید گفت که اگر ما به اين مهم يعني اسلامي كردن علوم انساني و به تبع آن حاكميت فرهنگ اسلامي و ارزش هاي اسلامي در جامعه به واقع باور داشته باشيم ، بخش عمده اي از مسير دستيابي به اهداف والاي علمي و حتي معنوي را پيموده ايم./انتهاي پيام/