از سنگر تا قاب تصویر/روایت رزمنده مینابی از لحظات ناب جبههها
به گزارش خبرنگار گروه استانهای خبرگزاری دانشجو، جنگ تحمیلی تنها عرصهای برای نبرد نظامی نبود، بلکه مدرسهای بزرگ برای ایثار، مقاومت و ایمان رزمندگانی شد که با کمترین امکانات از خاک و هویت ایران دفاع کردند.
امروز پس از گذشت سالها قابهایی از آن روزها هنوز زندهاند؛ قابهایی که روایتگر لبخندهای بیریا، خستگی سنگرها و وصیتنامههایی است که پیامشان همچنان به گوش میرسد.
محمد رنجبر بسیجی شهرستان میناب با گردآوری عکسها و خاطرات جبهه، نمایشگاهی به نام «یاد یاران، یاد باد آن روزگاران» برپا کرده تا جوانان امروز از نزدیک با حقیقت روزهای دفاع مقدس آشنا شوند و پیوندی عمیق میان دیروز و امروز شکل گیرد.
لطفا خودتان را برای مخاطبان ما معرفی کنید
بنده محمد رنجبر بسیجی شهرستان میناب استان هرمزگان هستم، در دوران جنگ تحمیلی وقتی کشور ما مورد حمله دشمن قرار گرفت بهعنوان بسیجی حدود چهار سال و نیم در جبههها حضور داشتم. در این مدت در لشکر ۱۹ فجر شیراز و لشکر فجر کرمان مأموریت داشتم و در عملیاتهای مختلف با دشمن مقابله کردیم.
چه شد که تصمیم گرفتید نمایشگاه عکسهای دفاع مقدس را در منزل خود برپا کنید، آیا عکسها و اسناد موجود در نمایشگاه متعلق به شما هستند یا از دیگر رزمندگان نیز گردآوری شدهاند؟
زمانی که در جبهه بودیم یک دوربین قدیمی داشتم و با همان دوربین از رزمندگان، شهدا و لحظات مبارزهشان عکس میگرفتم، علاقه زیادی به ثبت این تصاویر داشتم و بعد از پایان جنگ یکی از دوستان ما، شهید عبدالحسین عمرانی-که مردی بزرگ و معلمی نمونه بود-به من گفت این عکسها را جمعآوری کنم، چون در آینده سندی ارزشمند برای نسلهای بعد خواهند بود.
او تأکید کرد که جوانان باید بدانند چه خونها و جانهایی فدای آزادی و هویت این کشور شده است.
ما نیز به وصیت شهید گوش کردیم، عکسها را چاپ کردیم و تصمیم گرفتیم آنها را به نمایش بگذاریم؛ در ابتدا فضای نمایشگاه در منزلی بود که پدرم ساخته بود کمکم دانشآموزان، دانشجویان و مسئولان پایگاه مقاومت به بازدید آمدند و رزمندگان نیز تعدادی از عکسهای خود را آوردند.
امروز، این نمایشگاه به یک مجموعه بزرگ تبدیل شده و همه اقشار، از دانشآموز و دانشجو گرفته تا مسئولان از آن بازدید میکنند، مشاهده کردیم که عکسها و خاطرات شهدا واقعاً تأثیرگذار بوده و الحمدلله توانسته به انتقال ارزشهای دفاع مقدس به نسل امروز کمک کند.
بیشتر تمرکز این نمایشگاه روی چه جنبههایی از جنگ است؟
تمرکز اصلی نمایشگاه بر زندگی و خاطرات شخصی رزمندگان و وصیتنامههای شهدا است، ما این وصیتنامهها را به نسل جوان و دانشآموزان آموزش میدهیم و درباره اقدامات و ایثارگریهایی که رزمندگان انجام دادند برای آنها توضیح میدهیم.
این آموزشها شامل جزئیات زندگی پشت جبهه، تلاشها و فداکاریهای شخصی شهدا و همچنین پیامها و توصیههای رهبر انقلاب است که ارزشهای اخلاقی، دینی و ملی را به جوانان منتقل میکند.
وصیتنامهها به صورت کتبی و شفاهی برای دانشآموزان، چه دختر و چه پسر و حتی بزرگسالان تدریس میشود و این روش آموزشی تأثیر بسیار زیادی داشته است؛ این تجربه باعث میشود نسل جوان با درک بهتر از فداکاریها و ارزشهای دوران دفاع مقدس، هم با تاریخ و هم با مسئولیتهای اجتماعی خود آشنا شوند و الهام بگیرند.
هدف اصلی شما از برپایی این نمایشگاه چیست؟
هدف اصلی این نمایشگاه این است که مردم و بهویژه جوانان تصویر واقعی از ایثار و فداکاری شهدا و رزمندگان را ببینند، بسیاری از خانوادهها که در آن زمان حتی ازدواج نکرده بودند اکنون با فرزندان و نوههایشان به بازدید میآیند تا بدانند پدران و اجدادشان چه کارهایی کرده و چه جانهایی فدای این کشور شده است.
هدف دیگر نمایشگاه این است که به جوانان نشان دهیم این کشور و آزادی که امروز در اختیار شماست، نتیجه تلاش و ایثار نسلهای گذشته است؛ خونهایی که برای حفظ استقلال و امنیت ایران ریخته شد زمینهساز زندگی با عزت و سربلندی امروز ما شده است، به همین دلیل است که میخواهیم جوانان درک کنند دشمنانی مانند آمریکا نمیتوانند برای ما زورگویی کنند، زیرا مردم و نسلهای گذشته با فداکاری این کشور را بیمه کردهاند.
چه پیامی را میخواهید از طریق این عکسها به نسل جوان منتقل کنید؟
یکی از پیامهای اصلی این عکسها این است که شرایط جنگ آن زمان با امروز بسیار متفاوت بود، در دوران دفاع مقدس جنگ تنبهتن و در سنگرها بود و امکانات بسیار محدودی داشتیم؛ اما با تلاش، دانش و یادگیری توانستیم بر دشمن فائق آییم.
پیام شهدا به جوانان امروز این است که جنگ امروز دیگر مثل گذشته تنبهتن نیست، اکنون جنگ علمی و هوش مصنوعی است؛ همانطور که شهدا با دانش و مهارت جنگیدند جوانان امروز نیز باید به دنبال علم و دانش بروند تا کشور را در مسیر پیشرفت و اقتدار حفظ کنند؛ بنابراین هدف اصلی این است که جوانان بدانند پیشرفت کشور و امنیت امروز نتیجه تلاش، دانش و ایثار نسل گذشته است و آنها نیز باید با بهرهگیری از علم و فناوری این راه را ادامه دهند.
آیا میخواهید این نمایشگاه به عنوان یک تجربه آموزشی برای مدارس و دانشآموزان مورد استفاده قرار گیرد؟
بله دقیقاً همین هدف را دنبال میکنیم حتی امروز که با شما صحبت میکنم، نمایشگاه را به چند مدرسه بردهایم و همچنین در مرکز شهر و مسجد محل برگزاری نماز جمعه هم برگزار کردهایم تا جمعیت زیادی بتوانند از آن بازدید کنند؛ در این نمایشگاه نحوه جنگ هشت ساله و جنگ دوازده روزه را به نمایش میگذاریم و به جوانان توضیح میدهیم که تفاوتهای این دو جنگ چیست.
به دانشآموزان فرصت میدهیم که پاسخ بدهند و پاسخهای درست آنها را تشویق میکنیم و هدیهای هم به آنها میدهیم، این کار باعث میشود جوانان کنجکاو شوند و بیشتر به دنبال یادگیری تاریخ و ارزشهای دفاع مقدس بروند.
چه بازخوردی تاکنون از دانشآموزان و مسئولان بازدیدکننده دریافت کردهاید؟
بازخوردها بسیار مثبت بوده است، بهویژه دانشآموزان و مسئولان وقتی بازدید میکنند علاقه زیادی نشان میدهند، ما عکسها و فیلمهای دانشآموزان و دانشجویان را هم جمعآوری و پس از نمایش در معرض دید عموم میگذاریم؛ پدر و مادرها نیز برای دیدن این آثار همراهی میکنند و حتی خودشان هدیههایی به دانشآموزان میدهند.
این بازخوردها نشان میدهد که جوانان با اشتیاق و کنجکاوی در حال یادگیری هستند و همراهی خانوادهها باعث میشود انگیزه آنها برای یادگیری ارزشهای دفاع مقدس بیشتر شود، هدف ما همین است که نسل جوان تشویق شود، علاقهمند شود و با دیدن این آثار درسهایی از ایثار و فداکاری شهدا بیاموزد.
فکر میکنید دیدن عکسها و خاطرات جنگ چه تاثیری بر نسل جوان میگذارد؟
دیدن عکسها تأثیر بسیار بیشتری نسبت به تلویزیون یا کلیپ دارد، زیرا عکسها امکان تمرکز و تأمل بیشتری به بازدیدکننده میدهند، وقتی دانشآموزان یا جوانان یک عکس را مشاهده میکنند میتوانند جزئیات چهرهها، شرایط جنگ، حالات رزمندگان و حتی تجهیزات محدود آن زمان را به خوبی ببینند و این باعث میشود با واقعیتهای جنگ ارتباط عمیقتری برقرار کنند هر عکس میتواند هزاران نفر را به یک نقطه جذب کند و با آنها صحبت کند؛ زیرا عکس، وصیتنامه شهید، زندگینامه و خاطرات واقعی رزمندهها را همزمان روایت میکند.
علاوه بر این ما از رزمندگان و حتی اسرا دعوت میکنیم تا درباره عکسهایی که با همرزمانشان دارند و لحظات واقعی جنگ را روایت میکنند، صحبت کنند این حضور زنده و مستقیم تجربهای ملموس برای نسل جوان ایجاد میکند و به آنها نشان میدهد که شهدا چگونه با فداکاری، شجاعت و ایثار، امنیت و آزادی امروز ما را رقم زدند؛ جوانان با دیدن این تصاویر و شنیدن روایتهای مستقیم، بهتر درک میکنند که موفقیت و پیشرفت کشور امروز نتیجه تلاش و جانفشانی نسل گذشته است و این تجربه میتواند الهامبخش آنها برای تلاش در مسیر علم، فرهنگ و خدمت به میهن باشد.
آیا تاکنون خاطره یا واکنشی از بازدیدکنندگان بوده که شما را تحت تأثیر قرار داده باشد؟
بله بازدیدکنندگان و مسئولان انقلابی همیشه از نمایشگاه حمایت کردهاند واکنشها و خاطرات آنان همیشه برای ما تأثیرگذار بوده است، بسیاری از دانشآموزان و دانشجویان با دیدن عکسها، فیلمها و یادداشتهای شهدا لحظات و شرایط واقعی جنگ را احساس میکنند و متوجه میشوند که چه فداکاریها و ایثارهایی برای حفظ استقلال و امنیت کشور انجام شده است؛ گاهی مشاهده میکنیم که یک دانشآموز حتی به دلیل شناخت دقیقتر شهدا و رزمندگان اشک در چشمانش حلقه میزند یا با شور و علاقه درباره تلاشهای آنها سوال میپرسد.
همچنین خانوادهها و پدران و مادران بازدیدکننده نیز واکنشهای بسیار مثبت نشان میدهند، آنها با دیدن عکسهایی که مربوط به پدران و همرزمانشان است خاطرات گذشته را زنده میبینند و از اینکه فرزندانشان با این واقعیتها آشنا میشوند احساس رضایت و افتخار میکنند.
با توجه به گستردگی فضای مجازی و تأثیرات منفی آن بر نوجوانان و جوانان این نمایشگاه نقش بسیار مهمی در تربیت فرهنگی و هویتبخشی به نسل امروز دارد، مشاهده واقعی عکسها و شنیدن روایتهای زنده رزمندگان و اسرا باعث میشود جوانان بتوانند ارزشها، شجاعت و فداکاری نسل گذشته را بهتر درک کنند و از آنها الهام بگیرند؛ این تجربه برای بسیاری از بازدیدکنندگان بهویژه دانشآموزان، یادآور مسئولیت و تعهد آنها در مسیر پیشرفت و حفظ استقلال کشور است و تاثیر آن در ذهن و روح نسل جوان ماندگار خواهد بود.
آیا امید دارید این نمایشگاه به مکانهای عمومی یا مدارس دیگر نیز منتقل شود؟
بله خوشبختانه این نمایشگاه اکنون فراتر از شهرستان میناب در سطح استان نیز مورد استقبال قرار گرفته است، در هر مراسم یا برنامهای که برگزار میشود از ما دعوت میشود تا نمایشگاه را برپا کنیم و دانشآموزان، دانشجویان و مردم با آن آشنا شوند؛ حتی رزمندگان دیگر استانها نیز ما را تشویق میکنند و عکسها و خاطرات خود را برای ما میفرستند تا در نمایشگاه به نمایش گذاشته شود.
این موضوع به ما انگیزه میدهد تا کار را ادامه دهیم و خاطرات و تصاویر جنگ را به نقاط مختلف استان و حتی به سایر استانها منتقل کنیم، هدف این است که نسل جوان و بازدیدکنندگان با مشاهده این آثار با واقعیتهای دفاع مقدس آشنا شوند و ارزشهای فداکاری، شجاعت و ایثار شهدا را درک کنند؛ این انتقال باعث میشود نمایشگاه تأثیرگذاری بیشتری داشته باشد و پیام شهدا به تعداد بیشتری از مردم به ویژه دانشآموزان و جوانان برسد.
چه انتظاری از رسانهها دارید تا در معرفی و ترویج نمایشگاه عکسهای دفاع مقدس شما کمک کنند و این تجربه به دسترسی گستردهتر مخاطبان برسد؟
نقش بسیار مهم و تعیینکنندهای در معرفی و گسترش کارهای فرهنگی و آموزشی دارند، یک اقدام کوچک و ارزشمند در یک روستا یا خانه شخصی اگر رسانهها آن را پوشش دهند میتواند به سطح استان کشور و حتی جهان برسد و تأثیرگذاری آن چند برابر شود.
رسانهها میتوانند این همت و تلاش را پرورش دهند و به مخاطبان بیشتری منتقل کنند، این پوشش خبری باعث میشود نسل جوان در نقاط مختلف با ارزشها، فداکاریها و خاطرات دوران دفاع مقدس آشنا شوند و از این تجربه بهرهمند شوند.
من از رسانههای محلی و استانی تقاضا دارم که از این نمایشگاه گزارش تهیه کنند و با معرفی دقیق و جذاب امکان دسترسی گستردهتر مخاطبان به این تجربه ارزشمند را فراهم کنند؛ وقتی رسانهها وارد میدان شوند یک جوان از یک روستا که روزی به این فعالیتها علاقهمند شده میتواند الهامبخش دیگران شود و پیام شهدا و ارزشهای دفاع مقدس به صورت گستردهتری منتقل گردد.
یاد یاران؛ پلی میان خاطرات جبهه و مسئولیتهای نسل امروز
نمایشگاه «یاد یاران، یاد باد آن روزگاران» تنها مجموعهای از عکسها و اسناد جنگ نیست، بلکه پلی میان گذشته و امروز است؛ پلی که با روایتهای زنده رزمندگان و وصیتنامههای شهدا، ارزشهای ایثار، ایمان و استقلال را به نسل جوان منتقل میکند.
آنچه محمد رنجبر و همراهانش در میناب آغاز کردهاند، نمونهای از یک کار فرهنگی ماندگار است که میتواند الگویی برای دیگر نقاط کشور باشد، حمایت مسئولان و رسانهها از چنین حرکتهایی به معنای پاسداری از حافظه تاریخی یک ملت است؛ حافظهای که اگر زنده بماند الهامبخش تلاشهای امروز برای علم، پیشرفت و خدمت به ایران خواهد بود.