پدیده گرد و غبار در ایلام در بلند مدت برطرف مي‌شود

دکتر حاجی کریمی در گفت‌وگو با خبرنگار «خبرگزاری دانشجو» در ايلام، تصريح كرد: در سه دهه اخیر شاهد تغییراتی در شرایط آب و هوایی در کل دنیا، کشور و استان ایلام هستیم كه این تغییرات به صورت افزایش دمای هوا، کاهش میزان نزولات جوی، افزایش دوره های خشکسالی و افزایش طول دوره های خشکسالی نمایان شده است.

 

وی افزود: افزایش دمای کره زمین که در اصطلاحات علمی با عنوان Global warming از آن یاد می شود، بخوبی خود را از آمار و اطلاعات ایستگاه های هواشناسی استان نشان می دهد؛ به طوریکه در برخی ایستگاه ها در طی 20 سال گذشته حدود یک درجه بر متوسط دمای سالانه افزوده شده است.

 

عضو هیئت علمی گروه منابع طبیعی دانشكده كشاورزي دانشگاه ایلام ادامه داد: با پرس و جو از افراد مسن تر و همچنین بررسی آمارهای بارش به این موضوع پی می بریم که در سال های اخیر خبری از بارش های چند روزه و برف های سنگین که تغذیه کننده سفره های آب زیرزمینی، تامین کننده جریان پایه رودخانه ها و همچنین اثرات مفید زیست محیطی بر اکوسیستم ها می باشند، نیست و آفات زیادی در مزارع و مراتع استان ایجاد شده است.

 

حاجی کریمي افزود: بررسی آمارها نشانگر آن است که دوره های خشکسالی در گذشته با تداوم حدود پنج تا شش سال حادث می شد، اما در آخرین دوره، طول این مدت افزایش یافته و به حدود هشت سال رسیده است.

 

وي خاطرنشان کرد: کاهش بارش ها و اثرات آنها بر میزان آبدهی رودخانه ها به حدی بوده است که میزان آبدهی متوسط سالانه اکثر رودخانه های استان تا حدود 50 درصد متوسط بلند مدت آبدهی کاهش یافته اند که این موضوع خود باعث به خطر افتادن حیات موجوداتی می شود که در اکوسیستم رودخانه زندگی می کنند.

 

دانشیار دانشگاه ایلام  گفت: در کنار شرایط آب و هوایی، پدیده ای نوظهور به نام ریزگرد (گرد و غبار) طی 10 تا 15 سال گذشته بر غرب و جنوب غرب کشور حاکم شده، که خود بی ارتباط با شرایط آب و هوایی نیست.

 

حاجی كريمي افزود: مراتع گسترده و جنگل های زیبای بلوط بویژه در استان ایلام که یکی از دلایل نامگذاری آن به عروس زاگرس نیز است در چند سال گذشته دچار آفت هایی شده که باعث خشکیدن شاخه ها و یا کل درخت می گردد.

 

وي به دلایل خشک شدن درختان و جنگل ها بویژه درختان بلوط اشاره کرد و گفت: افزایش دما، کاهش بارش و همچنین کاهش میزان و طول دوره سرما از دلایل اصلی این پدیده است.

 

دانشیار دانشگاه ایلام با اشاره به اينكه بارش ها بویژه به صورت برف علاوه بر تامین آب مورد نیاز درختان و ذخیره شدن در زیر زمین برای دوره خشک، به عنوان یک عامل موثر در کاهش آفات درختان موثر است، تصريح كرد: وجود و وفور کرم های ساقه خوار در تنه اغلب درختان خشکیده و یا در حال خشک شدن می تواند بدلیل نبود و یا کم بودن میزان و طول دوره سرما باشد.

 

حاجی كريمي افزود: وجود ریزگردها که از دیدگاه های مختلف قابل بررسی و تحقیق هستند یکی از عوامل مهم در خشک شدن درختان در جنگل های استان ایلام است و خشکیدگی درختان برخی بلوارهای شهر ایلام که به میزان کافی هم آب دریافت می کنند موید این مطلب است.

 

وي گفت: بر اساس تحقیقات به عمل آمده منشا این گرد و خاک از کشورهای عراق، سوریه، اردن، لیبی و عربستان است که توسط سیستم های کم فشار جوی به داخل کشور نفوذ می کند و با افزایش فاصله از نوار غربی کشور، از غلظت گرد و غبار کاسته می شود.

 

دانشیار دانشگاه ایلام  ادامه داد: با اندکی بررسی در جنگل های استان ایلام مشخص می شود که گرد و غبار یکی از عوامل اصلی خشکیدگی درختان است؛ در ناحيه جنگل های حوالی پشته آسمان آباد از توابع شهرستان شیروان چرداول که فاصله بیشتری از نوار مرزی و منشا گرد و غبارها دارد، پدیده ریزگرد با غلظت کمتری حادث شده و درختان شاداب ترند و خشکیدگی شاخه ها و یا کل درخت بسیار کمتر مشاهده می شود.

 

حاجی كريمي تاکید کرد: پدیده گرد و غبار موضوعی نیست که در کوتاه مدت ایجاد شده باشد و بتوان آنرا در کوتاه مدت نیز حل كرد، بلکه امری است که بايد در زمانی طولانی به آن پرداخت؛ هر قدر اقدام عملی جهت مهار این پدیده که علاوه بر زندگی انسانی، حیات وحش، طبیعت و اکوسیستم های این مناطق را نیز به خطر انداخته، به تاخیر بیفتد، هزینه های جبران خسارت های ناشی از آن و همچنین مهار کردن آن نیز به طور فزاینده افزایش خواهد یافت؛ چراكه مناطق و بیابان هایی که مولد ریزگردها هستند به طور فزاینده در حال گسترش هستند و همچنین جبران اثرات ناشی از آن در جنگل های کشور و استان بسیار پرهزینه و یا حتی غیر ممکن خواهد بود.

 

وي گفت: درختان بلوطی که در حال خشکیدن است اکثرا سنی بیش از 300 سال دارند و به عنوان سرمایه و ذخیره طبیعی غیرقابل جایگزینی هستند که هر چه زودتر باید به داد آنها رسید.

 

عضو هیئت علمی گروه منابع طبیعی دانشكده كشاورزي دانشگاه ایلام در پایان تصريح كرد: از دولت مردان، محققان و سازمان های مردم نهاد درخواست می شود که در مهار این پدیده که نیازمند اقدامات فرامرزی و جلب حمایت های بین المللی نیز هست، نهایت سعی و تلاش مضاعف را داشته باشند./انتهاي پيام/