تفاوت غزل با ترانه در كلام آيت‌الله جوادي ‌آملي

به گزارش گروه فرهنگي «خبرگزاري دانشجو»، آيت‌الله جوادي آملي در پاسخ به اين پرسش كه موسيقي‏هاي متداول چه تاثيري بر روان آدمي مي‏گذارد؟ گفت: ابن‌سينا (رحمه‌الله) در نمط نهم اشارات و تنبيهات مي‏نويسد: گاهي عارف به «نغمه رخم»، يعني آهنگ ملايم نياز دارد تا او را متعظ كند.

مدرس حوزه علميه قم ادامه داد: در درس مرحوم الهي قمشه‏اي (قدس‌سره)، وقتي به اين قسمت از شرح اشارات رسيديم -سه نفر در آن درس حاضر بوديم-، پس از درس، از استاد اجازه گرفتيم تا جناب آقاي رباني خراساني كه از علماي بزرگ تهران بود -يكي از آن سه نفر-، هر شب پس از درس، يكي از غزل‌هاي استاد را براي ما بخوانند كه ايشان هم اجازه دادند.

آيت‌الله جوادي‌آملي يادآورشد: گاه مناجات، يك جوان را اداره مي‏كند. گاه نيز يك غزل يا قصيده، كمبودهاي دروني او را ترميم مي‏كند، اما لذت غزل هرگز در ترانه يافت نمي‏شود. ترانه لذتي كاذب ايجاد مي‏كند؛ اما غزل شهدي است كه لذت صادق را به همراه دارد و تا پايان عمر با انسان همراه است. غزل‌هاي حافظ و سعدي چنين است.
 

وي ادامه داد: اگر كسي خود را با ترانه سرگرم كند، در سنين بالاتر، خود متوجه مي‏شود كه با ذائقه او هماهنگ نيست، در حالي كه انسان با مناجات و غزل انس ديگري دارد. غزل حافظ هميشه مي‏ماند و هرچه سن بالاتر برود، انسان با آن بيشتر مانوس مي‏شود.

آيت‌الله جوادي‌آملي گفت: همه مي‏دانيم كه آهنگهاي طرب‏انگيز، خوي حيواني را در ما زنده مي‏كند. آهنگ‌هايي كه فرشته‏ منشي را در آدم احيا مي‏كند، به انسان سبكباري مي‏دهد و بشر را از شهوت و غضب دور مي‏كند نيز مي‏شناسيم. به آهنگ‌هاي مشكوك گوش نمي‏دهيم.

استاد حوزه علميه قم موسيقي را بر سه قسم تقسيم كرد و افزود: موسيقي‏هايي كه حالتي روحاني در انسان ايجاد مي‏كند كه اشكال ندارد، موسيقي‏هايي كه به مجالس لهو و لعب اختصاص دارد و شهوت را تحريك مي‏كند كه اين دسته نامشروع است، دسته‏اي از موسيقي‏ها هم مشكوك است، پس با داشتن راه صحيح، ديگر به دنبال مشكوك نمي‏رويم. خواندن غزل‌ها و مناجات‌ها با صداي خوب، خصيصه ما ايرانيان است. ما ايرانيان به آواز بيش از نواختن علاقه داريم كه بسيار خوب است و بيش از آن هم نياز نيست.

آيت‌الله جوادي‌آملي يادآور شد: در فرهنگ شيعي ما، مستحب است كسي كه اذان مي‏گويد «صيت»، يعني خوش صوت باشد تا نياز قوه سامعه تامين شود.

اشعار خوبي وجود دارد كه اگر با صداي خوش خوانده شود، اين نياز انسان را تامين مي‏كند از طرفي، اشعاري كه در اثر پيمودن اين راه فرا گرفته، همه عمر براي او مي‏ماند و هرچه سن بالاتر مي‏رود، بهره او از اين اشعار بيشتر مي‏شود./انتهاي پيام/