سقف سنی پذیرش دانشجو معلمان شکست/ طرحی که پویایی را از دانشگاه فرهنگیان می‌گیرد

به گزارش گروه دانشگاه خبرگزاری دانشجو- سعید جلیلی: مجادله طولانی بر سر افزایش شرط سنی ورود به دانشگاه فرهنگیان، سرانجام با ورود دولت و مداخله شورای عالی انقلاب فرهنگی به پایان رسید.

بنابر اعلام خسروپناه، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی مصوبه «افزایش سن ورود به دانشگاه فرهنگیان تا ۳۰ سال» پس از طی مراحل نهایی تصویب شده و از سال تحصیلی ۱۴۰۵ اجرایی خواهد شد.

در این گزارش به بررسی ابعاد و آثار مختلف این تصمیم می‌پردازیم.

مخالفان این طرح معتقدند دانشگاه فرهنگیان نه تنها یک مرکز آموزشی، بلکه سنگری حساس در تربیت معلمانی است که مسئولیت هدایت نسل آینده کشور را بر عهده دارند و جذب نیروهای جوان، پرانرژی و با انگیزه برای این دانشگاه حیاتی است.

مخالفین این تصمیم اعتقاد دارند که نباید دانشگاه فرهنگیان را به چشم بنگاه کارآفرینی برای استخدام افراد نگاه کرد.

فردی که در سن ۳۰ سالگی در مقطع کارشناسی پذیرفته شود، در ۳۴ سالگی اولین تدریس خود را در کلاس اول دبستان یا دوازدهم دبیرستان تجربه می‌کند، این فرد دوره اولیه تعهد خدمت خود را در سن ۴۲ سالگی به اتمام می‌رساند!

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی در گفت‌و‌گو با SNNTV درباره این تصمیم گفته بود: درباره سن ورود به دانشگاه فرهنگیان نظرات مختلفی داشته‌ایم، برخی اعضای شورا موافق و برخی مخالف هستند. نظر شورای عالی آموزش و پرورش افزایش ظرفیت دانشگاه فرهنگیان است. نظر کارشناسی برخی از کارشناسان و اساتید دانشگاه فرهنگیان عدم افزایش سن ورودی دانشگاه فرهنگیان است، اما وزارت آموزش و پرورش موافق افزایش سن دانشجویان فرهنگیان به ۳۰ سال است.

پیش از این، رأی هیئت عمومی دیوان عدالت اداری ــ مبنی بر ابطال محدودیت سنی و امکان انتخاب شغل معلمی تا ۴۰ سال ــ وجود داشته است. شورای عالی انقلاب فرهنگی در شهریورماه ۱۴۰۲ با تصویب الحاق بند «هـ» به ماده یک مصوبه «سیاست‌ها و ضوابط کیفی‌ بخشی دانشگاه فرهنگیان»، عملاً اختیار تعیین ضوابط عمومی و اختصاصی داوطلبان حرفه معلمی را به وزارت آموزش و پرورش سپرد و اختیار نهایی تصویب این ضوابط را نیز برای خود محفوظ نگه داشت.

بر اساس همین مصوبه، شرط سنی ۲۴ سال تمام برای پذیرش در دانشگاه فرهنگیان تعیین و تثبیت شده بود که حالا با درخواست وزیر آموزش و پرورش مورد بازبینی قرار گرفت و با تایید شورای عالی انقلاب فرهنگی به ۳۰ سال رسید.

نظر رهبر انقلاب درباره جذب و تربیت معلم

رهبر انقلاب بارها تأکید کرده‌اند که معلم یکی از ارکان اصلی تربیت نسل آینده است و نقش او بسیار حیاتی است و فرمودند مهم‌ترین نیاز آموزش و پرورش کشور، معلّم است.

از نظر رهبری، تربیت معلم جوان، متعهد و مسلط به دانش تربیتی اهمیت بسیار زیادی دارد و معلم باید بیش از آن‌که یک شاغل ساده باشد، دارای نیت و انگیزه تربیتی باشد.

ایشان بر تقویت دانشگاه فرهنگیان به عنوان مرکز تربیت معلم انقلابی تاکید دارند و نه صرفاً بر افزایش ظرفیت عددی معلمان، بلکه بر کیفیت تربیتی آنها. از طرفی رهبری صریحا تاکید دارند که مسیر جذب معلم باید از طریق دو دانشگاه فرهنگیان و تربیت دبیر شهید رجایی باشد.

بنابراین، هر تصمیمی مثل «افزایش سن جذب معلم» اگر با هدف صرفاً پر کردن کسری نیرو باشد، ممکن است با نگاه کلی رهبری به رسالت تربیتی معلمی همخوانی نداشته باشد؛ چون ایشان اولویت را بر تربیت معلمان پرتلاش، جوان و با انگیزه قائل هستند.

وزیر آموزش و پرورش به تاریخ ۱۲ اسفند ۱۴۰۳ در نامه‌ای به دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی، خواستار افزایش سن مجاز ورود داوطلبان به دانشگاه‌های تربیت معلم شد.

وزارت آموزش و پرورش هدف از این پیشنهاد را رفع محدودیت برای متقاضیان علاقه‌مند به حرفه معلمی اعلام کرده است. این تصمیم می‌تواند دامنه انتخاب و جذب نیرو‌های توانمند را گسترش داده و فرآیند گزینش و شایسته‌گزینی را با دقت بیشتری انجام دهد.

در این نامه همچنین به پژوهش‌های آماری و بررسی‌های کارشناسی اشاره شده است که نشان می‌دهد محدودیت سنی فعلی موجب کاهش تعداد داوطلبان مستعد می‌شود.

این تصمیم اما به مذاق فعالین عرصه تعلیم و تربیت از جمله دانشجومعلمان خوش نیامده و آنها انتقادات صریحی نسبت به این سیاست مطرح کرده‌اند.

کارشناسان هشدار می‌دهند که افزایش سقف سنی ممکن است انگیزه و شور دانشجومعلمان را کاهش دهد و در بلندمدت به کیفیت آموزش آسیب برساند. آنها تاکید دارند که ارتباط مؤثر با دانش‌آموزان نسل جدید، به ویژه نسل‌های زد و آلفا، نیازمند معلمان جوان با انرژی و انس ذهنی و روحی نزدیک به دانش‌آموزان است.

به گفته مخالفان، در کشورهای آمریکا، ژاپن، فرانسه و انگلستان سن ورود به حرفه معلمی بین ۲۲ تا ۲۵ سال است و ایران با افزایش سن داوطلبان، در مسیر معکوس حرکت می‌کند.

فعالان دانشجویی پیشنهاد کرده‌اند به جای افزایش سن، از ظرفیت ماده ۲۸ برای حل کمبود معلم استفاده شود و دانشگاه فرهنگیان قانون جذب دانشجومعلمان ۱۸ تا ۲۴ ساله را حفظ کند تا کیفیت آموزش کاهش نیابد.

آنها همچنین از مسئولان و اعضای شورای عالی انقلاب فرهنگی خواسته‌اند در تصمیم‌گیری‌های خود به اهمیت دانشگاه فرهنگیان، مصالح بلندمدت نظام آموزشی و تأکیدات مقام معظم رهبری توجه ویژه کنند.

پیامدهای افزایش سن ورود به دانشگاه فرهنگیان تا ۳۰ سال؛ هشدار کارشناسان درباره کاهش کیفیت آموزش

تصمیم شورای عالی انقلاب فرهنگی برای افزایش سقف سن ورود به دانشگاه فرهنگیان تا ۳۰ سال با واکنش‌های شدید کارشناسان و دانشجویان مواجه شده است.

یکی از انتقادات کارشناسان این است که با افزایش سن ورود به دانشگاه فرهنگیان، محیط دانشگاه به جای داشتن فضایی پویا، به سمت خاموشی و فرسوده شدن پیش می‌رود.

انجمن مستقل دانشگاه رجایی در بیانیه‌ای اعلام کرده که این تصمیم تنها پیرسازی دانشگاه نیست، بلکه می‌تواند انگیزه داوطلبان جوان و ارتباط نسلی میان معلمان و دانش‌آموزان را کاهش دهد.

ایجاد شکاف بین نسلی یکی از عواقب افزایش سن جذب دانشجومعلم است

بر اساس تحلیل دانشجویان در صورت افزایش سن، دانش‌آموزان با معلمانی روبه‌رو خواهند شد که فاصله نسلی قابل توجهی با آنها دارند و انرژی لازم برای همراهی با نسل جوان را ندارند. علاوه بر این، خود دانشجویان ۳۰ ساله نیز در کنار همکلاسی‌های ۱۸-۱۹ ساله نمی‌توانند از نظر تمرکز، انرژی و رقابت آموزشی عملکرد برابر داشته باشند. کارشناسان تاکید دارند که افزایش سن در نهایت منجر به کاهش کیفیت آموزشی و قربانی شدن آموزش به نفع کمیت خواهد شد.

عدم جذب نیروی جوان به بدنه آموزش و پرورش از دیگر انتقادات وارد به طرح افزایش سن ورود به دانشگاه فرهنگیان است

اعضای انجمن مستقل دانشجویان دانشگاه رجایی هشدار می‌دهند که این تصمیم می‌تواند مسیر تربیت معلم را با چالش مواجه کند و آینده آموزش کشور را تهدید نماید. آنها معتقدند دانشگاه فرهنگیان باید مرکز عشق به معلمی و تربیت نیروهای جوان و پرانرژی باشد، نه آخرین گزینه شغلی برای کسانی که در رشته‌های دیگر موفق نبوده‌اند. همچنین تاکید شده که افزایش سن ورود به دانشگاه فرهنگیان محصول فشارهای سیاسی و نمایندگی‌های حوزه‌های انتخابیه بوده و پشتوانه تخصصی و کارشناسی ندارد.

فعالین دانشجویی ضمن ابراز امیدواری نسبت به تصمیم نهایی شورای عالی انقلاب فرهنگی، خواستار بازنگری و توجه به ظرفیت‌های نسل جوان و عدالت آموزشی شده است.

کارشناسان بر این باورند که حفظ سقف سنی مناسب و جذب معلمان جوان برای تضمین کیفیت آموزش و پویایی دانشگاه فرهنگیان حیاتی است.