تصوير گرم گذشت در سرماي نياز

گروه فرهنگي «خبرگزاري دانشجو»؛ فيلم سينمايي «نياز» ساخته خاطره انگيز و ماندگار عليرضا داوودنژاد از تلويزيون به نمايش گذاشته شد؛ اين فيلم كه دو دهه پيش و در سال 1370 ساخته شد، بي ترديد برترين، ‌زيباترين و ارزشمندترين فيلم داوودنژاد در كارنامه حرفه اي اوست و البته يكي از بهترين، والاترين، عزيزترين و ارجمندترين آثار اجتماعي سينماي ايران.

«نياز» فيلم كوچك، اما بزرگي است؛ فيلمي تلخ، اما شيرين و فيلمي دردمند، اما نوازشگر و تسكين بخش؛ فيلمي درباره فقر، اما پر از دارايي، فيلمي پرسوز، اما سرشار از ساز و نواي زندگي.

«نياز» فيلم معصوم و باشرفي است؛ فيلمي ساده كه پيچيده ترين شريان حيات بشري را در كالبد داستاني به ظاهر كوچك جاري مي سازد؛ فيلمي درباره گذشت، درباره رفاقت و درباره انسانيت.

«نياز» قصه دو نوجوان از طبقه فقير و فرودست جامعه است كه بر سر انتخاب شدن در شغل و كار كردن در چاپخانه با يكديگر به رقابت مي پردازند؛ اين رقابت كه با تنش و تلاش براي حذف ديگري آغاز مي شود، در انتها به گذشت و رفاقت منجر مي گردد.

 

فيلم در فضاي سرد، اما بشدت گرم ادامه مي يابد و تك تك سكانس ها و پلان هاي آن خاطره اي خطير، به ياد ماندني و گوهربار براي علاقه مندان به سينماي ملي و اصيل و باشرافت مي شود.

فيلم «نياز» تنها محدود به بناي محتوايي و ارزش هاي متني و پيام هاي انسانيش نيست، بلكه از جهت سينمايي و ساختار بصري و فرم زيبايي شناسانه و تلاش‌هاي فني و ميزانسن و حركت دوربين و قاب بندي ها و صد البته بازيگري بازيگران و نابازيگران نيز حائز ارزش‌هاي منحصربفردي است.

«نياز» بر تارك سينماي دردمند اجتماعي ايران مي‌درخشد، حتي پس از گذشت دو دهه؛ اما نكته‌اي كه درباره فيلم «نياز» و در اين مجال و به اين مناسبت قابل اشاره است، تصوير حقيقت طلبانه و انساني اي است كه در فيلم نسبت به فقر مادي انسان هاي طبقه فرودست در كنار ثروت و مكنت روحي و بزرگي منش و اعتبار بالاي وجدان آنها ديده مي شود.

گر چه فيلم «نياز» فقر و فرودستي را با تمام تلخي ها و زشتي ها و ناملايماتش و سختي ها و دردهايش به روشنترين و تأثيرگذارترين و بهترين شكل ممكن به تصوير مي كشد، اما در كنار اين، پاكي زيبايي، ‌گذشت، محبت و ايثار را در اين قشر به منصه ظهور و بروز مي رساند و نه اهل سياه نمايي و تاريك انديشي است و نه اهل وطن فروشي و تحقير انسانيت و ايرانيت؛ آن چنان كه متاسفانه در بسياري از فيلم هاي جشنواره زده اين سال ها مد شده است.

و بالاخره اينكه «نياز» يادگاري اصيل، جدي، زيبا و حرفه اي از مفهومي است به نام سينماي ملي، «نياز» مي تواند الگوي سراسر قابل دفاع و با حيثيت از سينماي ملي ما باشد؛ سينمايي كه متعلق به ماست، دردهايش دردهاي ماست و آلام و آمالش در تار پود اين جامعه به نقش آمده و برآيند فرايندي است كه در اين جامعه و در ميان مردمانش مي گذرد.

اين روزها و بعد از گذشت 20 سال فيلمي از كارگردان «نياز» بر پرده سينماها آمد و بار ديگر خاطره دلنشين و تكان دهنده و تأثيرگذار نياز را يادآوري و تجديد كرد.

فيلم سينمايي «مرهم» نيز هم رنگ و بوي «نياز» را دارد و هم نشانه هاي آشناي آن را؛ فيلم «مرهم» آخرين ساخته تحسين برانگيز عليرضا داوود نژاد است./انتهاي پيام/