دانشگاه باید پیشران اقتصاد نوآوری باشد/ تغییر نگرش دانشگاهی شرط تحقق رشد ۸ درصدی

به گزارش خبرنگار خبرگزاری دانش و فناوری خبرگزاری دانشجو، بیژن عبدالهی، رئیس دانشگاه خوارزمی، در جمع خبرنگاران و در حاشیه برگزاری نخستین همایش «اقتصاد نوآوری و دیجیتال» دانشگاه خوارزمی، به تبیین نقش دانشگاه‌ها در پیوند با صنعت، فناوری و اقتصاد کشور پرداخت.

عبدالهی با قدردانی از مجموعه عوامل برگزارکننده این همایش اظهار کرد: این رویداد با همت اساتید حوزه اقتصاد دانشگاه خوارزمی و با همکاری معاونت فناوری وزارت علوم و سایر سازمان‌ها و نهاد‌های حامی برگزار شده و به اعتقاد من، نخستین اقدام از این نوع در کشور با تمرکز بر «اقتصاد نوآوری و فناوری» است؛ نه صرفاً فناوری در اقتصاد یا اقتصادِ فناوری.

وی با اشاره به نفوذ گسترده فناوری در زندگی روزمره شهروندان گفت: امروز بخش عظیمی از زمان مردم با فناوری سپری می‌شود؛ از خرید و پرداخت گرفته تا سبک زندگی، همگی فناورانه شده‌اند. در چنین شرایطی این پرسش مطرح است که دانشگاه چه نقشی باید ایفا کند. نقش دانشگاه در تولید و ساخت تجهیزات نوآورانه و فناورانه موضوعی بسیار کلیدی است که امروز در قالب شرکت‌های دانش‌بنیان، مراکز رشد و پارک‌های علم و فناوری نمود پیدا کرده است.

رئیس دانشگاه خوارزمی با طرح این پرسش که آیا این دانشگاه است که صنعت را می‌سازد یا صنعت است که دانشگاه را شکل می‌دهد، افزود: اینها از مباحث کلیدی روز هستند که به طور قطع در دوره‌های بعدی این همایش به آنها پرداخته خواهد شد. تعامل دانشگاه و صنعت و خروجی آن در قالب نوآوری و فناوری، نیازمند بازتعریف است و ما در این مسیر گام‌هایی را آغاز کرده‌ایم.

عبدالهی از ایجاد یک اکوسیستم نوآوری مسئله‌محور در مقیاس ملی خبر داد و گفت: در یک فضای گسترده در منطقه کرج در حال شکل‌دهی به اکوسیستم نوآوری هستیم. دانشگاه باید به عنوان پیشران تولید و خلق فناوری عمل کند. دانشگاه خوارزمی ظرفیت‌های قابل توجهی در حوزه‌های اجتماعی، فنی و فناورانه دارد و دانشکده‌ها و گروه‌های مختلفی در این زمینه فعال هستند، اما بدون همراهی صنعت، این مسیر به نتیجه مطلوب نخواهد رسید.

وی با تأکید بر ضرورت آشتی و نزدیکی صنعت و دانشگاه تصریح کرد: باید بتوانیم این دو را به هم نزدیک کنیم تا به اهداف مشترک دانشگاه و وزارت علوم برسیم. پرسش‌هایی نظیر سهم واقعی شرکت‌های فناور و نوآور در اقتصاد کشور، فاصله موجود تا وضعیت مطلوب و موانع پیش روی شرکت‌های نوآور و استارتاپ‌ها از جمله موضوعاتی است که نیازمند بررسی جدی است، هرچند بیان عددی دقیق نقش دانشگاه در صنعت دیجیتال کار ساده‌ای نیست.

رئیس دانشگاه خوارزمی با اشاره به تحولات جهانی خاطرنشان کرد: تغییرات جهانی دانشگاه‌ها را ناگزیر به تحول کرده است. نخستین تغییر باید در ذهن اعضای هیئت علمی رخ دهد و متناسب با آن، برنامه‌های درسی نیز اصلاح شود. اگر دانشگاه‌ها می‌خواهند در متن جامعه و به عنوان پیشران نوآوری و فناوری ایفای نقش کنند، چاره‌ای جز تغییر نگرش ندارند.

وی ادامه داد: اگر این تغییر در خانواده دانشگاهی رخ ندهد، نسل جدید، به‌ویژه نسل Z، دانشگاه‌ها را تغییر خواهد داد. در برنامه هفتم توسعه، رشد ۸ درصدی اقتصاد پیش‌بینی شده که یک‌سوم آن از مسیر بهره‌وری و نوآوری محقق می‌شود. برای دستیابی به این هدف، سرچشمه نوآوری باید دانشگاه، مراکز پژوهشی، آزمایشگاه‌ها و سرمایه انسانی آن باشد و این سرمایه انسانی باید ارتباط واقعی با صنعت برقرار کند.

عبدالهی با انتقاد از وضعیت معیشتی اعضای هیئت علمی گفت: استاد دانشگاهی که دغدغه تأمین حداقل‌های زندگی را دارد و تحت فشار‌های اقتصادی است، نمی‌تواند با فراغ بال وارد عرصه خلاقیت و نوآوری شود. خلاقیت زمانی شکل می‌گیرد که ذهن آزاد باشد. وقتی فکر افراد درگیر مسائل معیشتی و حاشیه‌ای شود، نمی‌توان انتظار نقش‌آفرینی مؤثر در نوآوری داشت.

وی در پایان تأکید کرد: با وجود این مشکلات، همچنان اساتید و پژوهشگرانی هستند که با وجود دغدغه‌های معیشتی، در حوزه صنعت و فناوری فعال‌اند و تلاش می‌کنند دانش و علم را به خدمت کشور و جامعه درآورند.