یارانه پنهانی که به دست مردم نرسید/ قاچاق بنزین به یارانه ۵۲۰ همتی برای همسایگان تبدیل شد

مجید گودرزی، کارشناس اقتصادی، در گفت‌و‌گو با خبرنگار اقتصادی خبرگزاری دانشجو با اشاره به تاثیر تصمیم‌گیری‌های سیاسی بر اقتصاد کشور، گفت: متاسفانه شاهد بودیم که بسیاری از تبادلات اقتصادی ما با تصمیم‌گیری‌های غلط سیاسی مصادره یا برهم خورد و اختلاف قیمت شدید منابع در داخل و خارج، قاچاق را به غارت منابع ملی تبدیل کرد.

او افزود: کار به جایی رسید که این قاچاق، دامن ارزاق عمومی را نیز گرفت و کالا‌های عمومی با چندین برابر قیمت، قابلیت تجارت در بازار‌های بین‌المللی را پیدا کردند. از سوی دیگر، یک رانت تاریخی در حوزه ارز ایجاد شد که شاید بتوان گفت بزرگترین رانت در اقتصاد ایران، رانت نرخ ارز بوده است.

گودرزی با تاکید بر ضرورت اصلاح ساختار و انجام اصلاحات اقتصادی توسط دولت، خاطرنشان کرد: دولت‌های ما در موضوع هدفمندسازی یارانه‌ها یا اصلاحات اقتصادی، عادلانه برخورد نمی‌کنند و بیشترین سهم را به خود اختصاص داده و رانت را از افراد گرفته و به دولت منتقل می‌کنند که این امر فشار معیشتی مردم را سنگین‌تر می‌کند. در قانون هدفمندسازی یارانه‌ها نیز اوایل حدود ۴۵ دلار به مردم یارانه می‌دادند، اما یارانه تولید اصلا پرداخت نشد و در بلندمدت نیز این یارانه به‌روزرسانی نشد تا کاملا بی‌خاصیت و از دور خارج شود.

این کارشناس اقتصادی در خصوص نرخ ارز، اظهار داشت: قاعدتا باید به سمت تعادل‌های منطقه‌ای حرکت کنیم و اجرای این تعادل‌ها در کشور، کاری بسیار ارزشمند است. اما متاسفانه دولت به‌شکل ناعادلانه موضوع اصلاحات ساختاری را انجام داده و بیشترین فشار را به مردم تحمیل می‌کند که باعث نارضایتی می‌شود.

گودرزی در مورد حذف ارز ترجیحی گفت: مردم از یارانه‌ها بی‌بهره بودند و از طرفی حجم زیادی از ارز ترجیحی به واردات اختصاص می‌یافت که این کالا‌ها یا اصلا خریداری نمی‌شدند و ارز ترجیحی به قیمت آزاد فروخته می‌شد، یا با ارز ترجیحی وارد و با ارز آزاد فروخته می‌شدند؛ مانند قضیه برنج که رانت بسیار عظیمی شکل گرفت و نارضایتی گسترده‌ای ایجاد شد. از طرف دیگر، برخی کالا‌ها خریداری می‌شدند ولی با ارز آزاد صادر می‌شدند که این نیز معضلی برای اقتصاد ما شده بود.

این کارشناس اقتصادی با اشاره به آمار قاچاق بنزین گفت: اگر ادعای قاچاق روزانه ۲۵ میلیون لیتر صحت داشته باشد، فقط در حوزه بنزین کشور ما بیش از ۵۲۰ هزار میلیارد تومان به کشور‌های عراق، افغانستان، پاکستان و ترکیه یارانه سوخت می‌دهد.

گودرزی در پایان تاکید کرد: قاعدتا باید به سمت تعادل‌های منطقه‌ای حرکت کنیم و اجرای تعادل نرخ ارز در کشور، کاری بسیار ارزشمند است. اما این اصلاح ارزی بدون پرداخت‌های جبرانی کافی و حفظ قدرت خرید مردم، نه تنها مشکلی را رفع نمی‌کند، بلکه به مشکلات مردم اضافه کرده و باعث گسترش هرچه بیشتر نارضایتی می‌شود.