«سوت پايان» در آفسايد

گروه فرهنگي «خبرگزاري دانشجو»؛ «سوت پايان» سومين اثر بلند سينمايي نيكي كريمي، بازيگر شناخته شده و با سابقه سينماي ايران، پس از فيلم‌هاي «يك شب» و «چند روز بعد» است كه مي‌توان با آثار متنوع سينمايي و ساير فعاليت هاي هنري‌اش كه حوزه هاي مختلفي را به شكل متنوع در بر مي گيرد، به ياد آورد؛ از بازي در فيلم هاي هنري و مهم گرفته تا فيلم هاي سطحي و نسبتا مبتذل و از ترجمه شعرهاي هايكو گرفته تا كارگرداني سينما.

 

اما در حوزه نويسندگي و كارگرداني فيلم هاي بلند سينمايي كه تا كنون از نيكي كريمي ديده ايم، چندان افق اميدوار كننده اي از اين بخش از فعاليت هاي هنري وي به ذهن متبادر نمي‌كند، چه در فيلم «يك شب» و چه در فيلم «چند روز بعد» ما با آثاري روبه رو هستيم كه از فضاي عمومي سينماي ايران به دور هستند و سينماي به اصطلاح هنري و تا حدي هم شبه روشنفكري را تداعي مي‌كنند. با ذكر اين نكته كه در هر دو اثر ساختار بصري و كيفيت روايي ابدا قابل دفاع نيست و از انسجام لازم برخوردار نمي‌باشد.

در آن دو فيلم با موقعيت خاص زنانه اي روبه رو هستيم كه بيشتر به پردازش تصويري گنگ و الكني از تراوشات ذهني كارگردان مي‌پردازد. در آن دو فيلم تا آنجا كه ممكن بوده از قصه گويي و روايت داستاني دوري شده تا فضاي فيلم به تصاوير ذهني كارگردان و فضا سازي فكري وي نزديك شود و اين دقيقا تبديل به پاشنه آشيل فيلم هاي قبلي كريمي شده است.

 

امتداد همين روند را مي‌توان در فيلم «سوت پايان» هم دنبال كرد؛ فيلمي درباره شخصيت هاي به نام «سحر و سامان» بعنوان زوج مستندسازي كه با قبول پروژه هاي فيلم سازي و توليد آنها زندگيشان را مي‌گذرانند كه پخش يكي از فيلم‌هاي آنها به مشكل برمي‌خورد و سحر مجبور مي شود براي فيلمبرداري يكبار ديگر به دنبال سوژه اشان كه يك دختر جوان است، برود كه اين دفعه با وضعيت تازه اي مواجه مي شود.

فيلم در يكي از مضامين اصلي خود به شكلي خاص و شايد بتوان گفت تا حدي مقرضانه به موضوع حكم قصاص مي‌پردازد و آن را از منظري شبه فمنيستي و چالش برانگيز بازتاب مي‌دهد.

 

«فيلم سوت» پايان حاوي چند ويژگي و چند نكته است و بي ترديد حضور پر رنگ شخص فيلمساز و كلوزآپ هايش، يكي از مهمترين آنهاست؛ به نحوي كه به نظر مي رسد پيش و بيش از آنكه اثري در خدمت مضمون و موضوع به ظاهر اصلي‌اش باشد، كاري ا‌ست در خدمت و مانور تبليغاتي كارگردان و بازيگر فيلم يعني نيكي كريمي.

از سوي ديگر مضمون و محتواي جهت دار فمنيستي كه رويكردي مشتبه و مشكوك را در مقابل احكام دين مبين اسلام و در اينجا به طور خاص، حكم قصاص دنبال مي‌كند و چهره مشوهي كه از افراد متدين به نمايش مي‌گذارد بعنوان يكي از عناصر اصلي در محتواي فكري سازنده نمايان مي شود و نماد و نمود آن را در طول فيلم و به اشكال مختلف شاهد هستيم.

فيلم «سوت پايان» به راستي غير از بازي نسبتا خوب شهاب حسيني، ويژگي مثبت ديگري كه بتواند اثر را از اين وضعيت مغشوش و ضعيف نجات دهد، ندارد و نهايتا تبديل مي‌شود به يك فيلم با ساختار ضعيف و جنبه هاي تبليغاتي پررنگ براي كارگردان با مضمون و محتواي كه به شكلي غرض‌آلود و مشتبه كننده ذهن مخاطب نسبت به حكم قصاص تا انتها در سطحي غير قابل دفاع ادامه مي‌يابد و خاطره تلخ و مايوس كننده قبلي كارگردان را در ذهن مي‌آورد.

 

شايد بهتر باشد نيكي كريمي دست از كارگرداني سينما بر دارد و عطاي اين حرفه را به لقايش ببخشد و به همان بازيگري در نقش ها و كليشه هاي رايج در سينماي امروز ايران بسنده كند! البته با تاثر و تاسف فراوان!