روايت شهادت 9 ايراني در غربت

به گزارش گروه سياسي «خبرگزاري دانشجو»، فاجعه حمله طالبان به سركنسولگري ايران در شهر مزار شريف افغانستان بحران شديدي را در روابط جمهوري اسلامي ايران با پاكستان و طالبان بوجود آورد، زيرا پاكستان به عنوان حامي طالبان مسئوليت جان ديپلماتها و اتباع ايراني را به عهده گرفته بود اما به مسئوليت خود عمل نكرد.

 

خبر حمله نيروهاي گروه طالبان به سركنسولگري جمهوري اسلامي ايران در شهر مزار شريف و دستگيري 11ديپلمات و يك خبرنگار مستقر در آن در تاريخ 17مرداد 1377، به طور گسترده اي از سوي خبرگزاري ها منتشر شد.دولت وقت ايران بعد از انتشار اين خبر، تلاش گسترده اي را به منظورآگاهي از وضعيت و سرنوشت ديپلمات ها آغاز كرد.

 

طالبان به رغم اعتراف به ورود نيروهاي خويش به ساختمان سركنسولگري ايران در مزار شريف، اعلام كردند از سرنوشت ايرانيان ناپديد شده اطلاعي ندارند و در زمان ورود نيروهاي طالبان، در كنسولگري ايران هيچ ديپلماتي ديده نشده است. مسئولان كشورمان هر كدام در موضع گيري هاي مختلف خواستار اعلام وضعيت ديپلماتهاي ربوده شده ايراني شدند.

 

رهبر معظم انقلاب در اولين واكنش رسمي نسبت به بازداشت ديپلمات هاي ايراني در افغانستان طي سخنان مهمي به طالبان هشدار دادند كه هر چه زود تر كار زشت خود را مبني بر دستگيري ديپلمات هاي ايراني در شهر مزار شريف جبران كرده و آنان را با احترام به ايران باز گردانند. ايشان افزودند كه ملت، دولت و نيروهاي مسلح ايران شيطنت و شرارت را از آمريكا تحمل نكرده و نمي كنند چه برسد به گروه طالبان.(ايرنا ، 27/5/1377)

 

با گذشت 23 روز از اين حادثه وعدم همكاري طالبان درخصوص سرنوشت ديپلماتهاي ايراني و همچنين انتشار اخبار ضد و نقيض در باره سرنوشت آنان، دولت ايران اعلام داشت با تمام توان از حقوق ملت خود دفاع مي كند.

 

استقرار 270 هزار نفر از نيروهاي نظامي ايران در مرز افغانستان و برگزاري مانور گسترده در امتداد مرزهاي اين كشور و به موازات آن موضع گيري جدي جامعه جهاني باعث شد، طالبان كه تا 33 روز ( از 17مرداد 1377 تا 19شهريور 1377 ) از سرنوشت ديپلمات ها و خبرنگارايراني اظهار بي اطلاعي مي كرد، در 19 شهريور 1377 با اعتراف به كشتار ديپلمات ها و خبر نگار ايراني، با باز گرداندن اجساد شهدا و آزادي تمامي امداد رسانان ايراني بازداشت شده، موافقت كرد.

 

سرانجام طالبان تحت فشارهاي بين المللي و فعاليت هاي سياسي و تحركات نظامي جمهوري اسلامي ايران مجبور شد كه اجساد ديپلمات هاي ايراني را به جمهوري اسلامي ايران تحويل دهد و همچنين اسراي ايراني را به تدريج آزاد نمايد. پس از اعتراف طالبان نسبت به شهادت رساندن ديپلمات ها و خبر نگار ايراني، در تاريخ 20 شهريور 1377 به فرمان مقام معظم رهبري در ايران سه روز عزاي عمومي اعلام شد. در تاريخ 24 شهريور 1377 اجساد پاك ديپلماتها و خبرنگار شهيد ايراني به تهران وارد شد و در 27شهريور و پس از اقامه نماز جمعه تهران در ميان حضور پرشور مردم تشييع شد.

 

 روايت يك شاهد عيني از حادثه:

 

الله داد شاهسون تنها ديپلمات بازمانده از فاجعه سركنسولگري جمهوري اسلامي ايران ومسوول دبير خانه كنسولگري كه به طرز معجزه آسايي از اين قائله جان سالم به در برد، درخصوص چگونگي وقوع حادثه و نجات خود مي گويد:« طالبان با تسخير "شبرغان " و "‌سالنگ "‌و ارتفاعات و دره هاي آن ناحيه ، فقط چند قدم تا مزار شريف فاصله دارند. جبهه شمال آن روزها حال خوشي نداشت. شهرهاي شمالي افغانستان سقوط مي کردند و طالبان قدرت مي گرفت . حال ديگر ترديدي نبود که مستشاران و حتي نظاميان رسمي خارجي درصفوف طالبان عليه مخالفان آنها مي جنگيدند . اين دومين بار بود که دريک سال طالبان به مزار شريف هجوم مي آوردند»

 

وي در خصوص شرح اين حادثه مي گويد:«ما اطمينان حاصل كرده بوديم كه بر اساس حقوق ديپلماتيك در جهان و هماهنگي هايي كه از قبل با كشور پاكستان و طالبان به عمل آمده بود براي ما مشكلي ايجاد نخواهند كرد. تا اين كه در حدود ساعت 12 ظهر بود كه گروهي 10-8 نفره از طالبان به در سر كنسولگري آمدند و با كوبيدن در و با داد و فرياد قصد ورود به داخل سركنسولگري را داشتند كه يكي از همكاران براي گفتگو مراجعه كرد ولي آنها با زور وارد نمايندگي شدند و بعد تمامي كارمندان نمايندگي را كه در آن لحظه به همراه صارمي به يازده نفر مي رسيدند را در اتاقي جمع كردند و به زيرزمين سركنسولگري كه فضاي كوچكي بود منتقل كردند و در پشت ميزي كه در آنجا بود مستقر كردند. لحظاتي بعد از آخرين بازديدشان از سركنسولگري، به نظر مي رسيد كه با برنامه از قبل طراحي شده به اين مكان وارد شده بودند، سه نفر از سر دسته هاي آنها وارد اتاق شدند و اسلحه ها را به سمت ما گرفتند و شروع به تيراندازي كردند. بعد از اولين شليك گلوله خودم را به زمين انداختم... دوستانم يكي پس از ديگري به زمين مي افتادند و بعضي ها در اين فاصله به شهادت رسيدند. لحظات بسيار وحشتناك و سختي بود. از جمله ريگي مسوول سركنسولگري روي ساق پايم افتاد و در همان حال به شهادت رسيد»

 

اين نجات يافته در خصوص نحوه نجات خود از ان معركه نيز مي گويد: « يكي از محافظين سركنسولگري كه در موقع ورود طالبان به آشپزخانه پناه برده بود، وقتي مرا سالم ديد به من گفت اگر بتواني لباس افغاني بپوشي مي توانم كمك كنم تا از سركنسولگري خارج شوي. من هم لباس افغاني پوشيدم و از ساختمان سركنسولگري خارج شدم. و از طريق كوچه و محلات باريك، در خانه هايي كه مردمانش به كوهستان گريخته بودند پناه گرفتم. سپس با توجه به آشناييم به زبان محلي از مردم تحقيق و راه هاي فرار را شناسايي كردم بالاخره توانستم پس از 19روز از طريق مرز اسلام قلعه در نزديكي هرات وارد خاك جمهوري اسلامي ايران شوم»

 

شاهسون،درباره آخرين لحظه‌هاي زندگي شهيد ناصري ، كارشناس امور فرهنگي سركنسولگري جمهوري اسلامي ايران نيز مي گويد: " او درحالي که ذکر مقدس سيدالشهدا(ع) را بر لب داشت، روحش به اوج آسمان‌ها پرکشيد؛ طنين صداي ناصري که در آن لحظه‌ها، با آخرين رمقش، «يا حسين، يا حسين»‌ مي‌گفت، هنوز هم در گوشم مانده است.

 

 

آخرين گزارش شهيد محمود صارمي خبرنگار خبرگزاري جمهوري اسلامي كه وي نيز در سفارت ايران حضور داشت اينگونه مخابره شده است:«من محمود صارمي خبر نگار خبر گزاري جمهوري اسلامي ايران هستم. گروه طالبان از چند ساعت پيش وارد مزار شريف شده اند اين شهر بدست طالبان سقوط کرده است. عده اي از افراد طالبان در َحياط کنسولگري ديده مي شوند به من بگوييد که چه وظيفه اي...» در اين هنگام ارتباط تلفني قطع مي شود.

 

 

بعدها روز 17 مرداد به مناسبت شهادت محمود صارمي روز خبرنگار نام گرفت. اسامي شهداي اين فاجعه دردناك عبارتند از : 1. ناصر ريگي، سرپرست سركنسولگري جمهوري اسلامي ايران در مزار شريف 2. محمد ناصر ناصري، كارشناس امور فرهنگي سركنسولگري جمهوري اسلامي ايران 3. نورالله نوروزي، كارشناس امور اقتصادي سركنسولگري جمهوري اسلامي ايران 4. رشيد پارياو فلاح، كارشناس امور كنسولي سر كنسولگري جمهوري اسلامي ايران 5. مجيد نوري نياركي، حسابدار سركنسولگري جمهوري اسلامي ايران 6. كريم حيدريان، كارشناس امور كنسولي سر كنسولگري جمهوري اسلامي ايران 7. محمد علي قياسي، كارشناس امور كنسولي سر كنسولگري جمهوري اسلامي ايران 8. حيدر علي باقري، مدير تداركات و مدير داخلي كارمند فني سركنسولگري جمهوري اسلامي ايران 9. محمود صارمي، مسئول دفتر خبرگزاري جمهوري اسلامي ايران در مزار شريف

 

روحشان شاد و راهشان پررهرو باد.