کالابرگ جا ماند، تورم نه/ وعدههایی که زیر بار گرانی آب رفت
به گزارش گروه اقتصادی خبرگزاری دانشجو؛ سال گذشته دولت رقم کالابرگ الکترونیکی را برای همه دهکها یک میلیون تومان اعلام کرد. همان زمان مقامهای دولتی وعده میدادند اگر قیمت کالاهای اساسی بالا برود، مبلغ کالابرگ نیز افزایش پیدا میکند تا قدرت خرید خانوارها حفظ شود. اما حالا در خردادماه، با وجود جهش تورم، رشد شدید قیمت مواد غذایی، افزایش هزینه تولید و دو برابر شدن نرخ دلار رسمی، هنوز هیچ عدد تازهای برای افزایش کالابرگ اعلام نشده است.
احمد میدری، وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی، صراحتاً گفته بود اگر ارزش تورمی سبد کالای اساسی افزایش پیدا کند، مبلغ کالابرگ نیز افزایش خواهد یافت. سخنگوی دولت نیز وعده داده بود جزئیات مراحل بعدی و افزایش اعتبار کالابرگ اطلاعرسانی میشود. اما با گذشت ماهها، کالابرگ همچنان روی همان رقم قبلی متوقف مانده است؛ در حالی که قیمت کالاهای اساسی تقریباً هر ماه افزایش پیدا کردهاند.
گزارشهای رسمی مرکز آمار ایران نشان میدهد تورم خوراکیها و آشامیدنیها در مقاطعی از مرز ۱۱۲ درصد نیز عبور کرده و برخی کالاهای اساسی رکوردهای جدید گرانی را ثبت کردهاند. لبنیات، گوشت، روغن، برنج، حبوبات و حتی سبزیجات و صیفیجات در ماههای اخیر بارها افزایش قیمت داشتهاند.
در برخی گزارشهای رسمی، رشد ماهانه قیمت گروههایی مثل لبنیات و تخممرغ به حدود ۱۰ درصد نیز رسیده است.
در کنار تورم عمومی، صنایع غذایی نیز بارها نسبت به رشد شدید هزینه تولید هشدار دادهاند. فعالان این حوزه اعلام کردهاند هزینه بستهبندی در برخی بخشها تا ۲۰۰ درصد افزایش یافته و هزینه حملونقل نیز بیش از ۵۵ درصد رشد کرده است؛ موضوعی که مستقیماً روی قیمت نهایی کالاهای خوراکی اثر گذاشته است.
بخش مهمی از این گرانیها به افزایش قیمت محصولات پتروشیمی و مواد اولیه پلاستیکی مربوط میشود؛ موادی که در بستهبندی تقریباً تمام کالاهای مصرفی از آب معدنی و لبنیات گرفته تا روغن، مواد شوینده و محصولات پروتئینی استفاده میشوند. تشکلهای صنایع غذایی و تولیدکنندگان بارها هشدار دادهاند که رشد قیمت مواد پتروشیمی، قیمت بطریهای پلاستیکی، بستهبندی و ظروف پت را جهش داده است. حتی در برخی گزارشها اعلام شد قیمت مواد اولیه PET از حدود ۱۱ هزار تومان به بالای ۲۷ هزار تومان رسید و همین مسئله باعث افزایش مستقیم هزینه صنایع غذایی شد.
در ماههای اخیر، با آغاز جنگ میان جمهوری اسلامی ایران و دشمن صهیونی و ارتش تروریستی آمریکا، فشار مضاعفی نیز به زنجیره تولید و تامین وارد شد. آسیب به برخی زیرساختهای صنعتی و پتروشیمی، اختلال در تامین مواد اولیه، افزایش هزینه حملونقل و نگرانی از اختلال در مسیرهای تجاری باعث شد قیمت مواد اولیه بستهبندی و محصولات وابسته دوباره جهش پیدا کند. فعالان صنعت غذا میگویند این تنشها و آسیب به زیرساختها، بازار مواد غذایی را نیز تحت تاثیر قرار داده و هزینه تولید را بالا برده است.
در همین مدت، نرخ دلار رسمی مرکز مبادله نیز تقریباً دو برابر شده است. سال گذشته که کالابرگ یک میلیون تومان اعلام شد، نرخ دلار رسمی حدود ۷۳ هزار تومان بود؛ اما حالا به محدوده حدود ۱۴۷ هزار تومان رسیده است. افزایش نرخ ارز رسمی، هزینه واردات مواد اولیه، خوراک دام، روغن خام، دارو و نهادههای تولید را بالا برده و اثر آن مستقیماً وارد سفره خانوارها شده است.
واقعیت این است که یک میلیون تومانِ سال گذشته دیگر قدرت خرید امروز را ندارد. اگر چند ماه پیش بخشی از خرید ماهانه خانوار با این اعتبار تامین میشد، حالا همان مبلغ حتی برای خرید تعداد کمتری از همان کالاها کافی است.
کالابرگی که قرار بود سپر معیشتی خانوارها باشد، حالا خودش از تورم عقب مانده است. اکنون با توجه به رشد تورم، افزایش رسمی قیمت کالاهای اساسی، جهش هزینههای صنایع غذایی، گرانی ناشی از افزایش نرخ ارز و فشارهای ناشی از جنگ منطقهای، به نظر میرسد افزایش مبلغ کالابرگ در خردادماه دیگر نه یک انتخاب، بلکه یک ضرورت برای جبران بخشی از کاهش قدرت خرید خانوارهاست.