حمایت از هسته‌های فناور در حوزه‌ امنیت سایبری و میکروالکترونیک

به گزارش گروه دانشگاه خبرگزاری دانشجوبه نقل از معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش بنیان ریاست جمهوری، محمدنبی شهیکی، معاون فناوری و نوآوری وزارت علوم، تحقیقات و فناوری نیز در نشست هم‌اندیشی مرکز راهبری ستاد‌های توسعه اقتصاد دانش‌بنیان معاونت علمی با قدردانی از رویکرد تعاملی مرکز راهبری ستاد‌های توسعه اقتصاد دانش‌بنیان، بر ضرورت شکل‌گیری یک شبکه کاری مشترک میان معاونت علمی و وزارت علوم تأکید کرد و گفت: ظرفیت‌های گسترده‌ای در ستاد‌های توسعه اقتصاد دانش‌بنیان و پارک‌های علم و فناوری کشور وجود دارد که می‌تواند در قالب یک همکاری منسجم و هدفمند، به توسعه زیست‌بوم فناوری و نوآوری کشور کمک کند.

وی با اشاره به ظرفیت‌های وزارت علوم در حوزه فناوری و نوآوری افزود: در حال حاضر حدود ۶۰ پارک علم و فناوری زیرمجموعه وزارت علوم فعالیت می‌کنند که شامل پارک‌های دانشگاهی، منطقه‌ای و دستگاهی هستند. بیش از ۱۵ هزار و ۷۰۰ واحد فناور، شرکت دانش‌بنیان و استارتاپ نیز در این پارک‌ها مستقر هستند و در حوزه‌های متنوع فناوری فعالیت می‌کنند.

معاون فناوری و نوآوری وزارت علوم با بیان اینکه بخش قابل توجهی از واحد‌های فناور مستقر در پارک‌ها در حوزه اقتصاد دیجیتال فعالیت دارند، اظهار کرد: بیش از ۲۷ درصد واحد‌های فناور فعال در پارک‌های علم و فناوری در حوزه اقتصاد دیجیتال فعالیت می‌کنند. همچنین حدود ۱۵ درصد در حوزه الکترونیک، ۱۰ درصد در حوزه زیست‌فناوری و حدود ۱۰ درصد نیز در حوزه صنایع خلاق مشغول فعالیت هستند و سایر واحد‌ها نیز در زمینه‌هایی مانند ماشین‌آلات و تجهیزات صنعتی، مواد پیشرفته و دیگر حوزه‌های فناورانه فعالیت دارند.

شهیکی با تأکید بر ضرورت تقویت ارتباط میان ستاد‌های توسعه اقتصاد دانش‌بنیان و پارک‌های علم و فناوری گفت: بسیاری از فراخوان‌ها، برنامه‌های حمایتی، گرنت‌ها و فرصت‌هایی که از سوی ستاد‌ها ارائه می‌شود، هنوز به‌صورت مطلوب به واحد‌های فناور مستقر در پارک‌ها منتقل نشده است. از این رو نیازمند ایجاد یک سازوکار منسجم و ارتباطی مؤثر میان دو مجموعه هستیم تا ظرفیت‌های موجود بهتر مورد استفاده قرار گیرد.

وی افزود: بخشی از برنامه‌های ستاد‌های توسعه اقتصاد دانش‌بنیان بر توسعه سرمایه انسانی متمرکز است که رویکردی ارزشمند محسوب می‌شود، اما در کنار آن باید به ظرفیت بیش از ۲۰ هزار هسته فناور و نوآور فعال در کشور نیز توجه ویژه داشت. بسیاری از این هسته‌ها چند گام جلوتر از مرحله ایده قرار دارند و قابلیت تبدیل سریع‌تر به شرکت‌های دانش‌بنیان را دارا هستند.

معاون فناوری و نوآوری وزارت علوم ادامه داد: در حوزه‌هایی مانند میکروالکترونیک، امنیت سایبری، کوانتوم، لیزر و فوتونیک، توانمندسازی هسته‌های فناور می‌تواند روند تجاری‌سازی فناوری‌ها را تسریع کند. از این رو لازم است برنامه‌های مشترکی میان ستاد‌های تخصصی و پارک‌های علم و فناوری برای حمایت هدفمند از این مجموعه‌ها طراحی و اجرا شود.

شهیکی با اشاره به مهم‌ترین چالش‌های شرکت‌های فناور و دانش‌بنیان گفت: دو مسئله اصلی که اغلب شرکت‌های فناور، استارتاپ‌ها و شرکت‌های دانش‌بنیان با آن مواجه هستند، تأمین سرمایه و توسعه بازار است. نقش ستاد‌های توسعه اقتصاد دانش‌بنیان در این دو حوزه می‌تواند بسیار تعیین‌کننده باشد و هرچه این نقش پررنگ‌تر شود، تأثیرگذاری آنها در زیست‌بوم فناوری و نوآوری کشور افزایش خواهد یافت.

وی اظهار کرد: در قالب مدل‌های جدید سرمایه‌گذاری، می‌توان اولویت‌های ستاد‌های توسعه اقتصاد دانش‌بنیان را به خطوط سرمایه‌گذاری صندوق متصل کرد و از این طریق حمایت مؤثرتری از شرکت‌ها و واحد‌های فناور دارای ظرفیت رشد انجام داد.

معاون فناوری و نوآوری وزارت علوم، پیشنهاد برگزاری رویداد‌های ملی سرمایه‌گذاری با مشارکت ستاد‌های توسعه اقتصاد دانش‌بنیان را مطرح کرد و گفت: بسیاری از شرکت‌های فناور با تسهیلات مالی رشد نمی‌کنند و برای توسعه و بزرگ شدن نیازمند سرمایه‌گذاری هستند. توجه به سرمایه‌گذاری به‌عنوان یک اولویت راهبردی می‌تواند زمینه رشد شرکت‌های بزرگ فناور را فراهم کند.

وی با اشاره به برخی حوزه‌های دارای ظرفیت همکاری مشترک افزود: در برخی زمینه‌ها از جمله صنایع خلاق، گلخانه و شیلات، هوش مصنوعی و اقتصاد دیجیتال ظرفیت‌های گسترده‌ای برای همکاری میان وزارت علوم و ستاد‌های توسعه اقتصاد دانش‌بنیان وجود دارد که لازم است برای آنها برنامه‌های مشترک طراحی شود.

شهیکی، با اشاره به وضعیت شرکت‌های فعال در حوزه هوش مصنوعی اظهار کرد: در حال حاضر حدود ۳۵۰ شرکت مستقر در پارک‌های علم و فناوری به‌صورت تخصصی در حوزه هوش مصنوعی فعالیت می‌کنند، اما تعداد شرکت‌های بزرگ و مقیاس‌پذیر در این حوزه محدود است. بخش عمده این مجموعه‌ها را استارتاپ‌ها تشکیل می‌دهند و برای توسعه و رسیدن به مقیاس‌های بزرگ‌تر نیازمند حمایت‌های هدفمند هستند.

وی تأکید کرد: یکی از اولویت‌های مهم باید تمرکز بر توسعه و مقیاس‌پذیری شرکت‌های موجود باشد. در حال حاضر حدود ۵۲ درصد واحد‌های فناور و دانش‌بنیان مستقر در پارک‌های علم و فناوری به مرحله‌ای رسیده‌اند که توان جذب سرمایه‌گذاری در مقیاس‌های بزرگ را دارند و می‌توان با همکاری ستاد‌های توسعه اقتصاد دانش‌بنیان برنامه ویژه‌ای برای رشد و توسعه آنها طراحی کرد.

معاون فناوری و نوآوری وزارت علوم در پایان از برنامه‌ریزی برای ایجاد یک سازوکار ارتباطی مستقیم میان پارک‌های علم و فناوری و ستاد‌های توسعه اقتصاد دانش‌بنیان خبر داد و گفت: به‌زودی فردی مشخص برای پیگیری ارتباطات میان پارک‌های علم و فناوری و ستاد‌های توسعه اقتصاد دانش‌بنیان تعیین خواهد شد تا تعامل میان دو مجموعه به‌صورت مستمر دنبال شود.

وی افزود: همچنین پیشنهاد می‌کنم در دو حوزه تأمین سرمایه و توسعه بازار، برنامه‌ای مشترک میان ستاد‌های توسعه اقتصاد دانش‌بنیان، وزارت علوم، شبکه بانکی و سایر نهاد‌های مرتبط طراحی و اجرا شود تا بتوانیم دستاورد‌های ملموس و اثرگذاری برای زیست‌بوم فناوری و نوآوری کشور رقم بزنیم.