بیش از هر زمان دیگری به وحدت و انسجام ملی نیاز داریم

 به گزارش گروه دانشگاه خبرگزاری دانشجو، حجت‌الاسلام  عبدالحسین خسروپناه، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی در سخنانی در مراسم آغاز سال تحصیلی جدید در دانشگاه پیام نور با گرامیداشت یاد و خاطره شهدای انقلاب اسلامی، به‌ویژه شهدای حوزه و دانشگاه و امام شهیدان، آغاز سال تحصیلی جدید را تبریک گفت و ابراز امیدواری کرد سال تحصیلی پیش‌رو، سالی سرشار از انسجام ملی، وحدت، همدلی و رشد علمی و فرهنگی باشد.
وی در ابتدای سخنان خود با قدردانی از تلاش‌ها و زحمات مسئولان و کارکنان دانشگاه پیام نور در استان‌های مختلف اظهار کرد: با وجود جنگ تحمیلی آمریکایی ـ صهیونیستی و مشکلات عدیده‌ای که این شرایط برای کشور ایجاد کرد، مجموعه دانشگاه پیام نور تلاش کرد سال تحصیلی گذشته را با موفقیت پشت سر بگذارد و زمینه‌های لازم برای آغاز سال تحصیلی جدید را فراهم کند.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با اشاره به شرایط اقتصادی کشور افزود: امروز، در کنار چالش‌های اقتصادی جدی، کشور با فشارهای گسترده‌ای مواجه است و در چنین شرایطی شاید هیچ امری مهم‌تر از وحدت و انسجام ملی ضرورت نداشته باشد.
خسروپناه با اشاره به فشارهای اقتصادی واردشده بر کشور، شرایط موجود را به محاصره اقتصادی تشبیه کرد و ادامه داد: این وضعیت، وحدت و همگرایی دشمنان برای ایجاد فشار اقتصادی شدید علیه ایران را نشان می‌دهد و اقتضا می‌کند سلیقه‌ها و دیدگاه‌های اختلافی را کنار بگذاریم و بیش از هر زمان دیگری هم از وحدت و انسجام سخن بگوییم و هم در عمل به آن پایبند باشیم.
وی با تأکید بر ضرورت همکاری همه دستگاه‌ها برای عبور از شرایط موجود تصریح کرد: اگر رئیس دانشگاه و هیئت‌رئیسه یک دانشگاه در یک استان تلاش کنند، اما امام جمعه، استاندار، فرماندار، سازمان تبلیغات اسلامی، صداوسیما، اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی، میراث فرهنگی و سایر بخش‌های قضایی و امنیتی و دیگر دستگاه‌های مسئول با یکدیگر همراه و همدل نباشند، یک رئیس دانشگاه به تنهایی نمی‌تواند انسجام لازم را حفظ کند.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی خاطرنشان کرد: همه دستگاه‌ها و مسئولان باید در شرایط موجود دست به دست یکدیگر دهند و با درک شرایط کشور، از تصمیم‌های احساسی پرهیز کنند و برای حل مسائل و تأمین مصالح کشور با همدلی و همکاری حرکت کنند.

حکمت در قرآن؛ فراتر از دانش و بینش
خسروپناه در ادامه سخنان خود به تبیین یک نکته فلسفی و تاریخی درباره مفهوم «حکمت» در قرآن پرداخت و گفت: در قرآن کریم مفهوم مهمی به نام حکمت وجود دارد و خداوند متعال خود را به «حکیم» توصیف کرده و قرآن نیز با وصف حکیم معرفی شده است.
وی افزود: در قرآن کریم، دو سوره به‌صورت تفصیلی به مصادیق حکمت پرداخته‌اند که از جمله آنها سوره اسراء و سوره لقمان است. با بررسی آیات مربوط به حکمت و همچنین روایات مرتبط با این مفهوم، روشن می‌شود که حکمت صرفاً از سنخ دانش و بینش نیست، بلکه منش، نگرش و کنش را نیز دربرمی‌گیرد.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با بیان اینکه «حکمت» را نمی‌توان صرفاً مترادف فلسفه دانست، اظهار کرد: حکمت را نباید به معنای فلسفه یا یک دیسیپلین صرفاً دانشی و بینشی تلقی کرد. اگرچه در فرهنگ عمومی گاهی به پزشک نیز «حکیم» گفته می‌شود، اما این تطبیق نیز به‌تنهایی معنای کامل حکمت را بیان نمی‌کند.
استاد خسروپناه با تشریح سه مؤلفه اصلی حکمت از منظر قرآن گفت: اگر سه مفهوم عقلانیت، فضیلت و خدمت به مردم در یک فرد جمع شود، از منظر قرآن می‌توان او را حکیم دانست. وی نخستین مؤلفه حکمت را «عقلانیت» دانست و افزود: انسان حکیم باید اهل عقلانیت، تفکر، منطق و استدلال باشد. وی دومین مؤلفه را «فضیلت» عنوان کرد و گفت: عدالت، صداقت، بندگی و معنویت از جمله فضائلی هستند که باید در کنار عقلانیت قرار گیرند.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی، سومین مؤلفه حکمت را «خدمت به مردم» دانست و تصریح کرد: انسان باید عقلانیت و فضیلت خود را در خدمت مردم به کار گیرد، گرهی از مشکلات آنان باز کند و مردم را استعمار یا به نوچه خود تبدیل نکند.

عقلانیت بدون فضیلت، حکمت نیست
خسروپناه با اشاره به نسبت علم، فناوری و حکمت اظهار کرد: در بسیاری از موارد در جهان امروز، ابزار استعمار از طریق عقلانیت و فناوری به دست می‌آید و کشورها با استفاده از فناوری به جای خدمت، درصدد استعمار دیگر کشورها برمی‌آیند؛ بنابراین چنین رویکردی حکمت نیست.
وی ادامه داد: علم، دانش، فناوری و تکنولوژی ممکن است وجود داشته باشد، اما اگر عقلانیت در کنار فضیلت و خدمت قرار نگیرد، نمی‌توان از آن به‌عنوان حکمت یاد کرد.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با بیان اینکه این برداشت از حکمت ریشه در منابع دینی دارد، گفت: این معنا تنها در قرآن کریم مطرح نشده، بلکه در روایات نیز مورد توجه قرار گرفته و در سیره پیامبر اکرم(ص) و ائمه اطهار(ع) نیز می‌توان این تلقی از حکمت را مشاهده کرد.
وی با اشاره به ساختار کتاب «الکافی» اثر مرحوم محمد بن یعقوب کلینی اظهار کرد: در این کتاب، «کتاب العقل و الجهل» و همچنین «کتاب العلم» و مباحث مربوط به معاشرت و ارتباط صحیح با دیگران وجود دارد؛ بنابراین در منابع روایی ما نیز عقلانیت، فضیلت و نحوه درست معاشرت و خدمت اجتماعی مورد توجه قرار گرفته است.
استاد خسروپناه تأکید کرد: در مجموعه منابع روایی و معارف اسلامی، حکمت یک مفهوم جامع است و نمی‌توان آن را به عقلانیت ابزاری محدود کرد. در این نگاه، هم عقل معاش و توجه به زندگی دنیوی مورد توجه است و هم عقل معاد و توجه به ابعاد معنوی و اخروی انسان.
وی افزود: عقلانیت منفعت‌جو که برای خود هیچ حد و مرزی قائل نیست، اگر با فضائل و اخلاقیات همراه نباشد، نمی‌تواند مصداق حکمت باشد.

دانشگاه جندی‌شاپور؛ نمونه‌ای از پیوند عقلانیت و فضیلت
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی در ادامه با اشاره به سابقه تاریخی مراکز علمی در تمدن اسلامی اظهار کرد: با چنین نگاهی به مفهوم عقل و حکمت، در تاریخ تمدن اسلامی نیز نمونه‌هایی از توجه همزمان به عقلانیت و فضیلت مشاهده می‌شود.
خسروپناه با اشاره به دانشگاه جندی‌شاپور گفت: پیش از اسلام، دانشگاهی با نام جندی‌شاپور یا گندی‌شاپور وجود داشته است که با بررسی تاریخ آن می‌توان مشاهده کرد که در این مرکز علمی، توجه به عقلانیت و فضیلت مورد توجه بوده است.
استاد خسروپناه در ادامه سخنان خود با اشاره به استمرار مفهوم حکمت در نهادهای علمی ایران و جهان اسلام اظهار کرد: مفهوم حکمت پیش از اسلام نیز در ایران مورد توجه قرار گرفته بود و پس از اسلام و با ظهور قرآن کریم، این مفهوم تقویت، تأکید و گسترش پیدا کرد.
وی با اشاره به تحولات نهادهای علمی در دوره‌های مختلف تاریخی افزود: دانشگاه جندی‌شاپور تقریباً در دوره هارون‌الرشید به دلایلی از میان رفت، اما این‌گونه نبود که با از بین رفتن آن، نهادهای علمی جایگزینی وجود نداشته باشد؛ بلکه بیت‌الحکمه‌ها، ربع رشیدی و نظامیه‌ها در دوره‌های بعدی شکل گرفتند و به استمرار جریان علمی کمک کردند.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با اشاره به نقش خواجه نصیرالدین طوسی در تاریخ علم ایران گفت: خواجه نصیرالدین طوسی با راه‌اندازی رصدخانه مراغه و ایجاد کتابخانه عظیم این مجموعه، اقدام مهمی در توسعه علمی انجام داد و توانست در شرایطی خاص، یک جریان علمی اثرگذار ایجاد کند.

خواجه نصیر و استمرار تمدن علمی ایران
خسروپناه با اشاره به شرایط تاریخی دوران حمله مغول اظهار کرد: مغول‌ها از عواملی بودند که به رکود تمدن ایرانی کمک کردند، اما به مرور زمان خود آنان نیز در شکل‌گیری تمدن دوره ایلخانی نقش پیدا کردند.
وی ادامه داد: پرسش مهم این است که خواجه نصیرالدین طوسی چه الگوی حکمرانی و مدیریتی داشت که توانست در چنین شرایطی رصدخانه مراغه و کتابخانه عظیم آن را ایجاد کند و جریان علمی را استمرار بخشد.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با اشاره به برخی دیدگاه‌های مطرح درباره نقش خواجه نصیرالدین طوسی در تحولات خلافت عباسی گفت: برخی محققان اهل سنت از خواجه نصیر رضایت ندارند و معتقدند او در فروپاشی و افول بنی‌عباس نقش داشته است؛ در حالی که اگر تاریخ را دقیق بررسی کنیم، افول بنی‌عباس بسیار پیش‌تر و از زمان متوکل عباسی آغاز شده بود و سال‌ها قبل از حمله مغول و حضور خواجه نصیر در این عرصه، زمینه‌های این افول شکل گرفته بود.
وی افزود: خود ساختار خلافت عباسی با روی آوردن به فساد اخلاقی، شکم‌بارگی و رفتارهای مشابه، زمینه افول خود را فراهم کرده بود و آن جریان‌های علمی که در دوره هارون و مأمون شکل گرفته بود، در دوره‌های بعدی استمرار لازم را پیدا نکرد.
خسروپناه با تأکید بر ضرورت مطالعه تجربه نهادهای علمی تاریخی گفت: اگر نهادهایی مانند ربع رشیدی، بیت‌الحکمه و نظامیه‌ها را مطالعه کنیم، مشاهده می‌شود که سه عنصر عقلانیت، فضیلت و خدمت در آنها مورد توجه بوده و مفهوم حکمت در این نهادهای علمی استمرار پیدا کرده است.
وی با اشاره به دستاوردهای علمی این مراکز خاطرنشان کرد: در این نهادها، رشدهای قابل توجهی در حوزه‌های مختلف علمی از جمله علوم پزشکی و علوم انسانی صورت گرفته است.

نسخه خطی «الحیل»؛ نمونه‌ای از پیوند استدلال و تجربه در تاریخ علم
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با اشاره به تجربه بازدید خود از کتابخانه سلیمانیه استانبول گفت: حدود ۱۰ تا ۱۵ سال پیش به کتابخانه سلیمانیه استانبول رفتم و مسئولان کتابخانه، ما را به مخزن نسخه‌های خطی بردند.
خسروپناه افزود: در آنجا از مسئولان درباره قدیمی‌ترین نسخه خطی موجود در کتابخانه سؤال کردم و متوجه شدم حدود ۷۰ درصد کتاب‌های این مجموعه به زبان عربی، ۲۰ درصد به زبان فارسی و ۱۰ درصد به زبان ترکی استانبولی است.
وی ادامه داد: نسخه‌ای متعلق به قرن چهارم را به من نشان دادند که نویسنده آن مشخص نبود و عنوان آن «الحیل» بود. «علم الحیل» در واقع به مباحث علم مکانیک مربوط می‌شده است.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با اشاره به محتوای این نسخه تاریخی گفت: نکته جالب این بود که بسیاری از مباحثی که امروز در حوزه ترمودینامیک مطرح می‌شود، در آن دوره در کتاب‌های «الحیل» مورد توجه قرار گرفته بود و این مطالب به زبان عربی نوشته شده بود.
وی تصریح کرد: در بررسی این کتاب مشاهده می‌شد که هم روش استدلال و هم روش تجربه در آن به کار گرفته شده است و این نشان می‌دهد که جریان علمی در تمدن اسلامی صرفاً متکی بر نقل و نظریه نبوده، بلکه استدلال و تجربه نیز در آن جایگاه داشته است.

از افول علمی در دوره‌های تاریخی تا شکل‌گیری جریان علمی پس از انقلاب
خسروپناه با اشاره به تداوم و سپس افول جریان علمی در دوره‌های مختلف تاریخی ایران اظهار کرد: این روند علمی تا دوره صفویه ادامه پیدا کرد، اما در نیمه دوم دولت صفویه بار دیگر شاهد افول بودیم. در دوره زندیه نیز حرکت‌های مثبتی شکل گرفت، اما در دوره قاجار مجدداً با افول علمی مواجه شدیم.
وی با اشاره به وضعیت علمی دوره پهلوی افزود: در دوره پهلوی نیز گرچه دانشگاه‌ها و دانشکده‌ها توسعه پیدا کردند، اما علم در آن دوره عمدتاً دانشگاه‌محور و مبتنی بر الگوهای تقلیدی بود و ایران در حوزه پژوهش و نوآوری جایگاه قابل توجهی نداشت.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی تصریح کرد: اگر وضعیت ایران پیش از انقلاب اسلامی را بررسی کنیم، جایگاه کشور در عرصه پژوهش چندان مطرح نبود؛ چه رسد به نوآوری، ثبت اختراع و تولید محصول.

نقش انقلاب اسلامی در شکل‌گیری فرهنگ علم و نوآوری
خسروپناه با اشاره به توجه امام خمینی(ره) و رهبر معظم انقلاب اسلامی به علم و فناوری گفت: پس از انقلاب اسلامی، امام خمینی(ره) و رهبر معظم انقلاب اسلامی تأکید فراوانی بر علم و فناوری داشتند و از جوانانی که در مسیر علمی حرکت می‌کردند، حمایت می‌شد.
وی افزود: در این دوره به‌تدریج یک فرهنگ نوآوری در کشور شکل گرفت و نهادهای سیاست‌گذار علمی نیز اسناد و برنامه‌های مختلفی را تدوین کردند.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با اشاره به نقش شورای عالی انقلاب فرهنگی در این زمینه اظهار کرد: شورای عالی انقلاب فرهنگی «نقشه جامع علمی کشور»، سند هوافضا، سند سلول‌های بنیادی، سند زیست‌فناوری و اسناد دیگری را تدوین کرد.
وی با تأکید بر اینکه تدوین سند به‌تنهایی برای پیشرفت علمی کافی نیست، گفت: برای نمونه، در حوزه زیست‌فناوری، ایران در زمینه محصولات زیست‌فناورانه به رتبه پنجم جهان رسیده است؛ البته این رتبه مربوط به محصول است و باید آن را از رتبه کشور در مقاله یا ثبت اختراع تفکیک کرد.
خسروپناه ادامه داد: دستیابی به چنین جایگاهی نتیجه فعالیت دانشگاه‌ها و اجرای سیاست‌های علمی بوده است و صرف تدوین سند نمی‌توانست چنین دستاوردی ایجاد کند.

ضرورت اجرای اسناد علمی و ایجاد ساختارهای پیشران
وی با اشاره به تجربه اجرای سند زیست‌فناوری اظهار کرد: پس از تدوین سند، ستادی در معاونت علمی ریاست جمهوری شکل گرفت و فردی توانمند مسئولیت دبیرخانه آن را برعهده گرفت و حدود ۲۰ سال تلاش شد تا این حوزه به جایگاه کنونی برسد.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی افزود: در حوزه نانو نیز همین تجربه وجود داشت. سند نانو در شورای عالی انقلاب فرهنگی تدوین شد، ستاد مربوطه در معاونت علمی شکل گرفت و با مدیریت و راهبری نیروهای توانمند، کشور توانست در حوزه فناوری نانو به جایگاه مناسبی دست پیدا کند.
وی با بیان اینکه «سند» بدون اجرای مؤثر نمی‌تواند به نتیجه منجر شود، تأکید کرد: تجربه زیست‌فناوری و نانو نشان می‌دهد که برای تحقق سیاست‌های علمی، علاوه بر تدوین سند، به ساختار اجرایی، مدیران توانمند و استمرار فعالیت نیاز است.

دانشگاه حکمت‌بنیان؛ فراتر از دانش و بینش
خسروپناه در ادامه با طرح این پرسش که دانشگاه حکمت‌بنیان چه ویژگی‌هایی باید داشته باشد، گفت: اگر دانشگاه ما صرفاً دانشگاه دانش‌محور و بینش‌محور باشد، این به‌تنهایی کافی نیست.
وی افزود: حتی اگر بهترین درس‌ها را به دانشجویان ارائه کنیم و آنان بهترین باورهای توحیدی را نیز پیدا کنند، باز هم به‌تنهایی نمی‌توان گفت دانشگاه به معنای کامل، حکمت‌بنیان شده است؛ زیرا در مفهوم حکمت، باید دید تا چه اندازه توانسته‌ایم فضیلت را در خود و در متعلمان ایجاد کنیم و تا چه اندازه توانسته‌ایم نوآوری، فناوری و اثربخشی ایجاد کنیم که به خدمت جامعه منجر شود.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با تأکید بر ضرورت ارزیابی دانشگاه‌ها بر اساس این شاخص‌ها اظهار کرد: باید بررسی کنیم دانشگاهی که ایجاد کرده‌ایم، با شاخص‌های حکمت‌بنیان تا چه اندازه فاصله دارد و چقدر می‌توان آن را دانشگاه حکیم و مبتنی بر حکمت دانست.
وی ادامه داد: برای مثال، اگر یک فناوری درمانی مانند سلول‌درمانی یا ژن‌درمانی در ایران با هزینه‌ای در حدود ۲۰ یا ۳۰ میلیون تومان ارائه شود، اما انجام همان درمان در خارج از کشور و حتی در کشورهایی مانند ترکیه، هزینه چند هزار دلاری داشته باشد، این فناوری که در داخل کشور تولید و ارائه شده است، مصداق خدمت به مردم است.
خسروپناه خاطرنشان کرد: بنابراین، مسئله مهم این است که دانشگاه را فقط با میزان دانش و تولید علمی نسنجیم؛ بلکه باید ببینیم این دانش و فناوری تا چه اندازه به حل مسائل و خدمت به جامعه منجر شده است.
وی تأکید کرد: باید ارزیابی کنیم دانشگاهی که داریم، بر اساس شاخصه‌های حکمت‌بنیان تا چه اندازه دانشگاه حکیم و حکمت‌مبناست؛ همان‌گونه که امروز در وزارت علوم نیز ارزیابی‌هایی بر اساس شاخص‌های مختلف انجام می‌شود.
خسروپناه در ادامه سخنان خود با اشاره به خدمات دانشگاه‌ها در جریان جنگ اخیر اظهار کرد: یکی از شاخص‌هایی که می‌توان بر اساس مفهوم حکمت مورد ارزیابی قرار داد، میزان خدمت دانشگاه به جامعه است.
وی با اشاره به فعالیت موکب‌های دانشگاهی در ایام جنگ افزود: دانشگاه‌ها در نقاط مختلف کشور موکب‌هایی برپا کردند و به مردم خدمات ارائه دادند، اما مفهوم خدمت صرفاً به ارائه چای و شربت محدود نمی‌شود؛ در برخی استان‌ها دانشگاه‌ها با حضور روان‌شناسان، مشاوران و پزشکان، خدمات تخصصی به مردم ارائه کردند.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی ادامه داد: حتی برخی استادان علوم انسانی در جریان این حوادث، رفتارهای مردم را مورد مطالعه قرار دادند و در حوزه‌های جامعه‌شناسی و روان‌شناسی مقالات علمی نوشتند و تحقیقات میدانی انجام دادند. این همان دانش نافع، کارآمد و اثربخش است.

تلاش‌های دانشگاه پیام نور در توسعه فعالیت‌های علمی
خسروپناه با قدردانی از اقدامات دانشگاه پیام نور در سال‌های اخیر اظهار کرد: دانشگاه پیام نور در این سال‌ها برای تحول در حوزه‌های مختلف تلاش کرده و در زمینه‌هایی فراتر از آموزش نیز در مسیر تحول حرکت کرده است.
وی با اشاره به ویژگی‌های آموزشی این دانشگاه افزود: دانشگاه پیام نور از جمله دانشگاه‌هایی است که با وجود مجازی و غیرحضوری بودن بخش قابل توجهی از آموزش در مقطع کارشناسی، برای دروس مختلف کتاب‌های درسی تدوین کرده است.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با اشاره به حجم کتاب‌های درسی تولیدشده در دانشگاه پیام نور گفت: حدود سه هزار و ۲۰۰ کتاب درسی تدوین شده است و بیان این عدد آسان است، اما انجام چنین کاری بسیار دشوار بوده و نیازمند یک جهاد علمی، تلاش مستمر و انسجام میان استادان بوده است.
خسروپناه افزود: در این فرایند، علاوه بر استادان دانشگاه پیام نور، از استادان دانشگاه‌های دیگر نیز استفاده شده و حتی برخی استادانی که عضو هیئت علمی دانشگاه پیام نور نبوده‌اند، در تدوین این کتاب‌ها مشارکت داشته‌اند؛ به‌گونه‌ای که برخی از این کتاب‌ها در دانشگاه‌های دولتی و سایر دانشگاه‌ها نیز مورد استفاده و تدریس قرار گرفته‌اند.
وی همچنین به فعالیت مجلات علمی دانشگاه پیام نور اشاره کرد و گفت: مجلات علمی این دانشگاه نیز به‌طور مستمر در حال ارتقا هستند و این اقدامات را می‌توان از شاخص‌های حکمت در دانشگاه دانست.

ضرورت سنجش میزان مشارکت اعضای هیئت علمی در پژوهش
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی در ادامه با طرح پرسش‌هایی درباره میزان مشارکت اعضای هیئت علمی در فعالیت‌های پژوهشی اظهار کرد: امروز ارزیابی دانشگاه‌ها باید فراتر از تعداد اعضای هیئت علمی فعال در آموزش باشد و باید بررسی شود چه میزان از اعضای هیئت علمی در پژوهش مشارکت دارند.
خسروپناه گفت: ممکن است همه اعضای هیئت علمی در آموزش مشارکت داشته باشند، اما میزان مشارکت آنان در پژوهش کمتر باشد؛ برای مثال ممکن است این میزان ۸۰ درصد باشد. در این صورت باید پرسید برای ۲۰ درصد باقی‌مانده چه اقدامی باید انجام داد و چگونه می‌توان زمینه مشارکت آنان در فعالیت‌های پژوهشی را فراهم کرد.
وی با تأکید بر اهمیت فعالیت پژوهشی استادان افزود: برخی استادان معتقدند وظیفه اصلی آنان تربیت دانشجو و تدریس است و کار معلمی به‌خودی‌خود کار مهمی محسوب می‌شود. این سخن درست است، اما اگر یک استاد در طول سال‌های فعالیت خود پژوهش نکند، آموزش او نیز ممکن است به آموزش سنتی محدود شود.
خسروپناه تصریح کرد: استاد باید متناسب با رشته‌ای که تدریس می‌کند، همواره فکر کند، بیندیشد، مطالعه کند و بنویسد تا آموزش او نیز متناسب با تحولات علمی روز باشد.

مقاله، کتاب و نظریه‌پردازی علمی
وی با اشاره به ضرورت توجه به انواع فعالیت‌های علمی گفت: نباید فعالیت علمی استادان را صرفاً با تعداد مقالات ISI ارزیابی کرد. ممکن است استادی مقاله زیادی تولید نکند، اما در حوزه کتاب‌های علمی و تخصصی فعالیت کند.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با اشاره به تفاوت میان «نظر» و «نظریه» اظهار کرد: پیش در جلسه‌ای با فردی مواجه شدم که استاد تمام پزشکی بود و می‌گفت با ۱۰ پژوهشگر در حال تدوین دانشنامه علوم انسانی اسلامی است و این دانشنامه در یک سال به پایان می‌رسد و ۲۵ نظریه تولید می‌کند.
وی افزود: برای من این ادعا قابل تأمل بود؛ زیرا به نظر می‌رسد یک استاد اگر ۴۰ سال کار علمی جدی انجام دهد، ممکن است یک یا دو نظریه تولید کند. البته ممکن است تعریف ما از نظریه متفاوت باشد.
خسروپناه با اشاره به نمونه‌های نظریه‌پردازی در علوم انسانی گفت: در غرب نیز گاهی یک اندیشمند در طول زندگی علمی خود یک نظریه مهم ارائه می‌کند؛ برای نمونه، هابرماس نظریه «عقلانیت ارتباطی» را مطرح کرد. ممکن است یک فرد کتاب‌های متعددی بنویسد و نوآوری‌های زیادی داشته باشد یا در یک رشته علمی دیدگاه‌های متعددی ارائه کند، اما «نظر» با «نظریه» تفاوت دارد.
وی افزود: باید بررسی شود چه میزان از پژوهش‌های دانشگاهی با مسائل جامعه و نیازهای حکمرانی کشور ارتباط دارند، چه تعداد از آنها به ثبت اختراع تبدیل می‌شوند و چه میزان از ثبت اختراع‌ها به محصول می‌رسند.
خسروپناه ادامه داد: در حوزه علوم مهندسی نیز باید بررسی شود چه میزان از مقالات و دستاوردهای علمی توانسته‌اند مراحل آمادگی فناوری یا TRL را طی کنند و به مراحل کاربردی و محصول نزدیک شوند.
وی تأکید کرد: طبیعی است که با حرکت از آموزش به پژوهش، از پژوهش به ثبت اختراع و از ثبت اختراع به محصول، تعداد دستاوردها کاهش پیدا کند، اما مهم این است که استاد دانشگاه همواره یک نگاه جدی به نیازهای جامعه داشته باشد و تلاش علمی خود را در این مسیر قرار دهد.
خسروپناه با جمع‌بندی این بخش از سخنان خود اظهار کرد: دانشگاهی که آموزش، پژوهش، نوآوری، فناوری و نظریه‌پردازی را در کنار یکدیگر دنبال کند و همه این فعالیت‌ها را در قالب «علم نافع» به خدمت مردم درآورد، می‌تواند دانشگاه حکمت‌بنیان باشد.
وی پیشنهاد کرد: دانشگاه‌ها باید از این منظر نیز مورد بررسی قرار گیرند. ارزیابی‌های وزارت علوم در جای خود انجام می‌شود و شاخص‌های علمی مشخصی دارد، اما در کنار آن باید شاخص‌های دیگری نیز برای سنجش میزان حکمت‌بنیانی دانشگاه مورد توجه قرار گیرد.

ضرورت توجه دانشگاه‌ها به نیازهای فناوری کشور
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی در ادامه با اشاره به برخی نیازهای فناورانه کشور گفت: باید مشخص شود نیازهای فناوری کشور چیست و دانشگاه‌ها تا چه اندازه به این نیازها توجه دارند.
خسروپناه حوزه‌هایی مانند فناوری کوانتوم، میکروالکترونیک، انرژی پاک و نانوفناوری را از جمله حوزه‌های مهم دانست و افزود: امروز موضوعاتی مانند «زیست مصنوعی» یا «زیست‌مهندسی» نیز در جهان مطرح است و باید دانشگاه‌های کشور نسبت به این حوزه‌ها توجه داشته باشند.
وی با اشاره به بررسی‌های خود در این زمینه گفت: تا جایی که تحقیق کرده‌ام، یکی از مراکز جهاد دانشگاهی کشور در زمینه زیست مصنوعی فعالیت‌هایی دارد، اما در بسیاری از موارد که موضوع را پیگیری کردم، اعلام شد که هنوز ورود جدی به این حوزه صورت نگرفته است.
خسروپناه همچنین هوافضا را یکی دیگر از نیازهای کشور عنوان کرد و گفت: هوافضا از نیازهای کشور است و دانشگاه‌ها باید متناسب با نیازهای واقعی کشور در این حوزه‌ها برنامه‌ریزی کنند.

هوش مصنوعی و ضرورت استقلال در الگوریتم و زیرساخت
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با تأکید بر اهمیت هوش مصنوعی اظهار کرد: توجه به هوش مصنوعی صرفاً به این معنا نیست که یک GPU تهیه کنیم، یک نرم‌افزار یا منبع باز را در اختیار بگیریم و داده‌ها را به آن بدهیم تا کار ما را انجام دهد.
وی افزود: اگر قرار است کشور در حوزه هوش مصنوعی به استقلال برسد، باید در زمینه الگوریتم‌نویسی، تولید نرم‌افزارهای متن‌باز و کدنویسی نیز توانمندی داشته باشد.
استاد خسروپناه با تأکید بر اینکه فناوری‌های هوش مصنوعی از نظر ارزش‌ها و زمینه‌های فرهنگی خنثی نیستند، گفت: هر الگوریتم هوش مصنوعی مبتنی بر مجموعه‌ای از ارزش‌ها و انتخاب‌های انسانی است و نمی‌توان فناوری را کاملاً خنثی دانست.
وی تصریح کرد: اگر دانشگاه امروز به فکر حکمرانی هوش مصنوعی نباشد، در آینده ممکن است کشورها در معرض وابستگی جدی به نظام‌های حکمرانی هوش مصنوعی قدرت‌های دیگر قرار گیرند.
خسروپناه با اشاره به وضعیت کشورهای مختلف در حوزه حکمرانی هوش مصنوعی افزود: بر اساس اطلاعات و آمار موجود، حتی برخی کشورهای اروپایی مانند انگلستان و فرانسه نیز در حوزه حکمرانی هوش مصنوعی وابستگی‌هایی به آمریکا دارند.
وی در مقابل، به تجربه کره جنوبی اشاره کرد و گفت: کره جنوبی، برخلاف تصور رایج درباره وابستگی کامل این کشور به آمریکا، در حوزه حکمرانی اینترنت مسیر مستقلی را دنبال کرده و بسیاری از پلتفرم‌های آن بومی هستند و حتی در برخی حوزه‌ها از خدمات شرکت‌هایی مانند گوگل استفاده نمی‌کند.

فناوری‌های نرم و مسئله هویت فرهنگی
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با طرح این پرسش که «چه تفاوتی دارد علم از آمریکا بیاید یا از چین؟» گفت: علم، علم است و باید از دانش و تجربه علمی استفاده کرد، اما صنعتی که در حوزه فناوری‌های نرم تولید می‌شود، خنثی نیست و می‌تواند با ارزش‌ها و هویت فرهنگی پیوند داشته باشد.
خسروپناه با اشاره به صنعت موسیقی به‌عنوان نمونه‌ای از فناوری نرم اظهار کرد: موسیقی کره‌ای مانند K-Pop صرفاً یک موسیقی نیست، بلکه می‌تواند حامل یک فرهنگ و سبک زندگی نیز باشد.
وی افزود: در مقابل، هنگامی که یک هنرمند ایرانی با استفاده از سازهایی مانند سنتور، دوتار و سه‌تار و در دستگاه‌هایی مانند سه‌گاه، چهارگاه، راست‌پنجگاه، شور یا همایون، اشعار سعدی، مولوی و حافظ را اجرا می‌کند، این اثر علاوه بر جنبه هنری، حامل هویت فرهنگی نیز هست.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی تأکید کرد: بنابراین نمی‌توان گفت فناوری‌های نرم همانند فناوری‌های سخت صرفاً ابزارهایی خنثی هستند؛ فناوری‌های نرم به‌طور جدی با هویت و فرهنگ عجین شده‌اند.
وی در ادامه با اشاره به مفهوم «صنایع خلاق» گفت: صنایع خلاق امروز از جمله حوزه‌های مهم فناوری نرم هستند که باید مورد توجه قرار گیرند.
خسروپناه یادآور شد: سه سال پیش موضوع صنایع خلاق را در شورای عالی انقلاب فرهنگی به تصویب رساندیم، اما متأسفانه در مرحله اجرا با مشکلاتی مواجه شده است.
خسروپناه در ادامه سخنان خود با اشاره به ضرورت توسعه فناوری‌های نرم و صنایع خلاق اظهار کرد: شهر خلاق، شهری است که از فناوری‌های نرم و ظرفیت‌های خلاقانه استفاده می‌کند و باید به این حوزه‌ها توجه بیشتری داشت.
وی با اشاره به تجربه شکل‌گیری پارک‌های علم و فناوری در کشور افزود: نخستین پارک فناوری کشور در اصفهان و با مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی شکل گرفت و پس از آن، پارک‌های علم و فناوری در استان‌های مختلف توسعه پیدا کردند.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با اشاره به انتقادهایی درباره عملکرد این شورا گفت: برخی می‌پرسند شورای عالی انقلاب فرهنگی چه اقداماتی انجام داده است؛ در حالی که مصوبات شورا در حوزه‌های مختلف، از جمله ایجاد شهرک‌ها و پارک‌های علم و فناوری، آثار مهمی داشته است.
 خسروپناه ادامه داد: امروز در بسیاری از استان‌ها پارک علم و فناوری وجود دارد و برخی دانشگاه‌ها نیز دارای پارک یا دانشکده‌های مرتبط با فناوری هستند. وی افزود که در جریان بازدیدهای خود، با شمار زیادی از شرکت‌های دانش‌بنیان از نزدیک آشنا شده است.

ظرفیت جوانان در فناوری‌های نوین
وی با اشاره به ظرفیت جوانان کشور در حوزه‌های فناوری نرم، خلاقیت و هوش مصنوعی گفت: جوانان ما در حوزه فناوری‌های نرم و هوش مصنوعی کارهای بزرگی انجام داده‌اند و در جریان بازدیدهای مختلف از مراکز علمی و فناوری، از نزدیک شاهد این فعالیت‌ها بوده‌ام.
خسروپناه با اشاره به بازدید اخیر خود از پارک علم و فناوری تبریز افزود: در این مجموعه نیز کارهای بزرگی انجام شده است.
وی همچنین با اشاره به فعالیت‌های دانشگاه پیام نور در حوزه هوش مصنوعی اظهار کرد: دانشگاه پیام نور نیز در حوزه هوش مصنوعی گام‌هایی برداشته و اقدامات خوبی انجام داده است که می‌تواند اثربخش باشد.

ضرورت توجه به فناوری‌های کوانتومی
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با اشاره به حوزه‌های مختلف فناوری کوانتومی گفت: در حوزه‌هایی مانند سنسورهای کوانتومی، ارتباطات کوانتومی، رایانش کوانتومی و زیست‌شناسی کوانتومی اقدامات خوبی در کشور در حال انجام است.
وی افزود: وزارت علوم، شورای گسترش و معاونت‌های پژوهشی و آموزشی وزارت علوم نیز نسبت به فناوری‌ها و علوم و فنون نوین توجه دارند و این حوزه‌ها را به‌صورت جدی دنبال می‌کنند.
خسروپناه با اشاره به تشکیل کارگروه علوم و فناوری‌های راهبردی در شورای گسترش گفت: برخی فرآیندهای تصویب برنامه‌ها و رشته‌ها در گذشته ممکن بود چند سال طول بکشد، اما در حوزه‌های راهبردی تلاش شده است فرآیندها با سرعت بیشتری انجام شود.
وی با اشاره به تقسیم کار میان دانشگاه‌های کشور در حوزه فناوری‌های نوین اظهار کرد: امروز در حوزه‌های مختلف، دانشگاه‌های کشور هر کدام بخشی از این فناوری‌ها را دنبال می‌کنند؛ برای نمونه، دانشگاهی در حوزه زیست‌شناسی کوانتومی فعالیت می‌کند، دانشگاه دیگری در زمینه ارتباطات کوانتومی با بردهای ۲۰۰ تا ۲۵۰ کیلومتر کار می‌کند، دانشگاه دیگری روی سنسورهای کوانتومی متمرکز است و دانشگاه دیگری در حوزه رایانش کوانتومی فعالیت دارد.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی ادامه داد: حتی در حوزه فناوری‌های مرتبط با سرمایش کوانتومی نیز اقداماتی انجام شده و اخیراً از یکی از این دستاوردها بازدید کرده‌ام. این موارد صرفاً شنیده‌ها نیست، بلکه نمونه‌هایی از فعالیت‌های انجام‌شده در مراکز علمی کشور است.

ضرورت تعیین سهم دانشگاه پیام نور در فناوری‌های نوین

 خسروپناه با تأکید بر اینکه دانشگاه پیام نور لازم نیست در تمام حوزه‌های فناوری ورود کند، گفت: انتظار این نیست که دانشگاه پیام نور در همه حوزه‌های فناوری‌های نوین فعالیت داشته باشد، اما باید نقشه فعالیت خود را مشخص کند و بداند اولویت اصلی آن در شرایط کنونی چیست.
وی افزود: برای موفقیت دانشگاه پیام نور در مسائل نو و فناوری‌های جدید، باید اولویت‌ها مشخص شود و مسیر توسعه فناوری در دانشگاه به‌صورت هدفمند دنبال شود.
 خسروپناه با اشاره به برخی فعالیت‌های انجام‌شده در دانشگاه پیام نور گفت: اطلاع دارم که دوستان در این دانشگاه اقدامات ارزشمندی را تا مرحله تولید محصول نیز دنبال کرده‌اند، اما همان‌گونه که هیچ انسان سالکی نباید به وضعیت فعلی خود رضایت دهد، هیچ نهادی نیز نباید به دستاوردهای فعلی خود بسنده کند.
وی تأکید کرد: حتی در شورای عالی انقلاب فرهنگی نیز اگر از ما درباره میزان رضایت از عملکرد سؤال شود، پاسخ این است که هنوز فاصله زیادی با وضعیت مطلوب داریم و باید همواره خودمان را نسبت به اهداف پیش‌رو عقب‌تر ببینیم؛ البته این نگاه نباید موجب یأس و ناامیدی شود، بلکه باید در کنار دیدن نقاط ضعف، ظرفیت‌ها و بخش پر لیوان را نیز ببینیم و با امید حرکت کنیم.

ضرورت تغییر الگوی حکمرانی آموزش عالی
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی در ادامه با اشاره به ضرورت تغییر مدل حکمرانی آموزش عالی گفت: اگر قرار است این تحول اتفاق بیفتد، مدل حکمرانی آموزش عالی نیز باید مورد توجه قرار گیرد.
وی افزود: رئیس دانشگاه پیام نور و هیئت‌رئیسه و همچنین رؤسای استانی نباید صرفاً دانشگاه خود را ببینند، بلکه باید بر اساس نقشه جامع علمی کشور با سایر دانشگاه‌ها همکاری و هم‌افزایی داشته باشند.
خسروپناه با تشریح مفهوم هم‌پوشانی میان دانشگاه‌ها گفت: هم‌پوشانی الزاماً به معنای انجام کار تکراری نیست؛ ممکن است یک دانشگاه بخشی از زمان استاد خود را اختصاص دهد، دانشگاه دیگری زمین در اختیار بگذارد و دانشگاه دیگری آزمایشگاه و امکانات پژوهشی خود را ارائه کند و با تجمیع این ظرفیت‌ها، یک طرح بزرگ علمی و فناورانه شکل بگیرد.
وی تأکید کرد: این نوع همکاری و تقسیم ظرفیت‌ها می‌تواند زمینه رشد و توسعه علمی کشور را فراهم کند.

ضرورت ایجاد آزمایشگاه‌های ملی
خسروپناه با اشاره به ضرورت راه‌اندازی آزمایشگاه‌های ملی در حوزه‌های راهبردی اظهار کرد: اگر در حوزه‌های مختلف علم و استاد فناوری به موفقیت برسیم، در بسیاری از این حوزه‌ها به آزمایشگاه ملی نیاز خواهیم داشت.
وی افزود: توان ایجاد آزمایشگاه ملی در اختیار یک دانشگاه به‌تنهایی نیست؛ دانشگاه پیام نور به‌تنهایی نمی‌تواند آزمایشگاه ملی ایجاد کند، همان‌طور که دانشگاه تهران یا دانشگاه شهید بهشتی نیز به‌تنهایی قادر به انجام چنین کاری نیستند، اما اگر این دانشگاه‌ها ظرفیت‌های خود را تجمیع کنند، می‌توانند آزمایشگاه ملی ایجاد کنند.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با اشاره به تجربه ایجاد آزمایشگاه ملی در حوزه علوم و فناوری‌های مرتبط با سلامت گفت: در یکی از طرح‌های آزمایشگاه ملی که جهاد دانشگاهی آغاز کرد، دانشگاه‌ها نیز مشارکت داده شدند و این مجموعه با مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی شکل گرفت.
 خسروپناه افزود: اگر کشور بخواهد در درمان‌های نوین مانند ژن‌درمانی و سلول‌درمانی موفق باشد، وجود آزمایشگاه‌های ملی ضروری است و در صورت نبود چنین زیرساخت‌هایی، امکان توسعه این فناوری‌ها با محدودیت مواجه خواهد شد.

پرهیز از نگاه‌های انحصاری در همکاری دانشگاه‌ها
وی با انتقاد از نگاه‌های انحصاری در همکاری میان دانشگاه‌ها اظهار کرد: نباید برخی دانشگاه‌ها احساس کنند که با آنها مانند مجموعه‌ای برخورد می‌شود که صرفاً باید یک ساختمان در اختیارش قرار گیرد یا از ظرفیت آن استفاده نشود. خسروپناه با اشاره به برخی تجربه‌های همکاری میان دانشگاه‌ها گفت: اگر دانشگاهی بگوید همه کارها را از صفر تا صد خودم انجام می‌دهم، این نگاه با ضرورت هم‌افزایی علمی سازگار نیست.
وی با اشاره به موضوع تعامل میان دانشگاه فرهنگیان و دانشگاه پیام نور افزود: در مقطعی درباره تعامل این دو دانشگاه بحث‌هایی مطرح شد و واکنش‌هایی نیز به همراه داشت. منظور من این نیست که آن الگوی تعامل حتماً درست یا نادرست بوده است، بلکه اصل مسئله این است که دانشگاه‌ها باید الگوهای مناسبی برای همکاری و استفاده از ظرفیت‌های یکدیگر پیدا کنند.

ضرورت بازاندیشی در روش‌های آموزش
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی در بخش دیگری از سخنان خود با تأکید بر ضرورت توجه به روش‌های جدید آموزش گفت: در کنار مباحث مربوط به علم و فناوری، لازم است دانشگاه پیام نور درباره روش‌های آموزشی نیز تأمل کند.
وی با اشاره به تنوع شیوه‌های آموزشی افزود: آموزش حضوری، نیمه‌حضوری، مجازی، آموزش‌های آزاد و مهارتی، همگی باید در الگوی جدید آموزش عالی مورد توجه قرار گیرند.
استاد خسروپناه با تأکید بر تأثیر فناوری‌های جدید بر آینده آموزش اظهار کرد: الگوی حکمرانی آموزش عالی و آموزش و پرورش در سال‌های آینده تحت تأثیر پلتفرم‌ها و فناوری‌های نوین قرار خواهد گرفت و باید از هم‌اکنون درباره نحوه بهره‌گیری از این تحولات برنامه‌ریزی کنیم.
وی ادامه داد: این تغییرات حتی خارج از اراده ما نیز اتفاق خواهد افتاد؛ بنابراین باید از همین امروز به این فکر کنیم که چگونه از حکمرانی پلتفرم‌ها و حکمرانی‌های نوین بهره بگیریم، به‌گونه‌ای که اهداف و نقشه راه کشور آسیب نبیند.

ضرورت نگاه پنج و ۱۰ ساله به آینده آموزش
استاد خسروپناه با تأکید بر ضرورت آینده‌نگری در مدیریت آموزش عالی گفت: این موضوع نیازمند تفکر و برنامه‌ریزی بلندمدت است و مدیران نباید تنها مسائل پیش روی خود را ببینند.
وی افزود: یک مدیر نباید فقط مسائل یک ماه یا یک سال آینده را ببیند، بلکه باید بتواند افق پنج و ۱۰ سال آینده را نیز مورد توجه قرار دهد.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با اشاره به مسائل روزمره مدیریت دانشگاه‌ها اظهار کرد: طبیعی است که بخشی از مدیران درگیر مسائل جاری مانند تأمین نیازهای دانشجویان، امور رفاهی، حقوق کارکنان و مسائل اجرایی هستند، اما باید گروهی نیز وجود داشته باشند که درباره تحولات آینده آموزش، فناوری و حکمرانی فکر و برنامه‌ریزی کنند.

ضرورت انعطاف در نظام‌های آموزشی
استاد خسروپناه با اشاره به تغییر الگوهای آموزشی در برخی کشورها گفت: دیگر نمی‌توان انتظار داشت که با همان الگوی فعلی و با صدور بخشنامه، همه افراد و دانشگاه‌ها دقیقاً از یک مدل آموزشی تبعیت کنند.
وی افزود: امروز در برخی کشورها، اگر دانش‌آموزی در یک رشته مانند ریاضیات استعداد و توانایی ویژه‌ای داشته باشد، می‌تواند مسیر آموزشی متفاوتی را طی کند و تمام مباحث ریاضی مورد نیاز خود را زودتر از مسیر معمول آموزش ببیند، در حالی که ممکن است برخی دروس دیگر را در زمان متفاوتی بگذراند.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با اشاره به یک نمونه از استعدادهای برتر کشور گفت: امروز گزارشی درباره یک نخبه ۱۱ ساله در یکی از روستاهای سیستان و بلوچستان دریافت کردم که در آستانه دریافت دیپلم است و از خانواده‌ای کم‌برخوردار می‌آید و سه فرزند نابغه در این خانواده حضور دارند.
وی ادامه داد: این دانش‌آموز قصد دارد در مسابقات المپیاد شرکت کند، اما مقررات موجود محدودیت‌هایی برای او ایجاد کرده است و در حال پیگیری این مسئله هستیم.
استاد خسروپناه تأکید کرد: هدف از بیان این نمونه، تمرکز بر یک استثنا نیست، بلکه باید توجه داشت که مدل‌ها و روش‌های حکمرانی آموزشی در نتیجه فناوری‌های جدید در حال تغییر هستند و نظام آموزشی نیز باید خود را برای این تغییرات آماده کند.

استفاده از تجربه‌های موفق آموزش نوین
وی با اشاره به تجربه دانشگاه آزاد اسلامی در اصفهان اظهار کرد: اخیراً در دانشگاه آزاد اسلامی اصفهان یک روش آموزشی مبتنی بر فناوری‌های نوین اجرا شده است که چند ماه پیش از آن رونمایی کردم.
استاد خسروپناه افزود: این طرح فعلاً در اصفهان اجرا شده و در کل دانشگاه آزاد اسلامی تعمیم پیدا نکرده است، اما تجربه قابل توجهی است که می‌توان آن را بررسی کرد.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی ادامه داد: این تجربه هم در محل اجرا مشاهده شد و هم در ستاد علم و فناوری شورای عالی انقلاب فرهنگی ارائه و بررسی شد و به نظر می‌رسد دانشگاه‌ها نیز می‌توانند چنین تجربه‌هایی را مطالعه کنند و اگر با اهداف آنان سازگار بود، از آن استفاده کنند.
استاد خسروپناه با اعلام آمادگی شورای عالی انقلاب فرهنگی برای حمایت از دانشگاه‌ها گفت: همان‌طور که مطرح شد، بنا بر این است که از همه دانشگاه‌ها، از جمله دانشگاه پیام نور، حمایت کنیم و اگر دانشگاه‌ها گرهی دارند، برای باز کردن آن کمک و پشتیبانی کنیم.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با تأکید بر اهمیت نقش مدیران دانشگاه اظهار کرد: آنچه اهمیت دارد این است که رئیس دانشگاه و رئیس استان برای مدیریت دانشگاه وقت کافی بگذارند، نقشه راه داشته باشند و اسناد مصوب را اجرا کنند. اگر این الزامات مورد توجه قرار گیرد، نتیجه مورد انتظار حاصل خواهد شد.