زمزمه هایی از افزایش قابل توجه یارانه کالابرگی در روزهای آینده ؛ کالابرگ الکترونیکی یک و نیم یا دومیلیونی؟
به گزارش گروه اقتصادی خبرگزرولیالله بیاتی، سخنگوی کمیسیون امور داخلی کشور و شوراهای مجلس شورای اسلامی، در تشریح نشست روز دوشنبه ۲۹ تیرماه این کمیسیون گفت: موضوع گرانیها، معیشت مردم و روند فزاینده تورم در کشور در این جلسه بررسی شد و نمایندگان بر ضرورت افزایش مبلغ کالابرگهای الکترونیکی تأکید کردند.
به گفته بیاتی، اعضای کمیسیون در چارچوب وظیفه نظارتی خود، درباره مسائل روز کشور، فشار تورمی بر خانوارها و لزوم تقویت حمایتهای معیشتی بحث و پیشنهادهای خود را مطرح کردند.
افزایش اعتبار کالابرگ الکترونیکی از ماهها قبل بهعنوان یکی از محورهای اصلی حمایت معیشتی دولت مطرح شد؛ وعدهای که بارها از سوی مسئولان تکرار شد و حتی مسعود پزشکیان، رئیسجمهور، نیز بر اجرای آن تأکید کرد.
از فحوای مطالب اظهارنظر شده در جلسات و مطالب درز شده در رسانه ها احتمالا مبلغ کالابرگ سرانه به یک و نیم میلیون از مردادماه افزایش یابد.
رئیسجمهور پیشتر در جلسه شورای هماهنگی اقتصادی دولت گفته بود افزایش اعتبار کالابرگ از تعهدات دولت به مردم است و باید حداقل شش دهک پایین درآمدی از این افزایش بهرهمند شوند. او همچنین از دستگاههای مسئول خواسته بود مقدمات اجرای این وعده را فراهم کنند.
با این حال، در عمل هنوز تغییری در رقم پرداختی رخ نداده و پرداخت تیرماه کالابرگ نیز بدون افزایش اعتبار انجام شد؛ مسئلهای که بار دیگر این پرسش را در افکار عمومی ایجاد کرده که رقم کالابرگ دقیقاً از چه زمانی تغییر میکند؟
تا این لحظه، زمان قطعی برای افزایش مبلغ کالابرگ الکترونیکی اعلام نشده است. اگرچه هم دولت و هم مجلس از اصل افزایش حمایت معیشتی سخن گفتهاند، اما اجرای آن به گفته مسئولان به تأمین منابع مالی پایدار و غیرتورمی وابسته شده است. بر این اساس، فعلاً نمیتوان زمان مشخصی برای اعمال رقم جدید کالابرگ اعلام کرد و هیچ تاریخ رسمی برای شروع پرداخت با اعتبار جدید اعلام نشده است. بنابراین، تا وقتی مصوبه اجرایی و منبع تأمین اعتبار نهایی نشود، خانوارهای مشمول همچنان همان مبالغ قبلی را دریافت خواهند کرد. اما همگان انتظار دارند که در تابستان خبرهای خوشی درباره افزایش یارانه به یک و نیم میلیون تومان بشنوند.
دولت در واکنش به انتقادها، مهمترین مانع را کمبود منابع مالی و همچنین نگرانی از تبعات تورمی افزایش پرداختها عنوان میکند. مقامهای وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی نیز گفتهاند سناریوهای مختلفی برای افزایش اعتبار کالابرگ بررسی شده، اما شرط اجرای آن، تأمین منابعی است که به رشد بیشتر تورم منجر نشود. این در حالی است که منتقدان میگویند ادامه تأخیر در اصلاح مبلغ کالابرگ، عملاً باعث شده اثر این حمایت معیشتی بهمرور کاهش پیدا کند.
یکی از مهمترین انتقادها به وضعیت فعلی کالابرگ این است که اعتبار فعلی دیگر پاسخگوی خرید گذشته نیست. بر اساس اعلام مسئولان، هزینه سبد کالاهای مشمول کالابرگ نسبت به آغاز اجرای طرح حدود ۶۸ درصد افزایش یافته است. این یعنی خانوارهای مشمول برای تهیه همان کالاهای قبلی، حالا باید سهم بیشتری از درآمد خود را هزینه کنند. در نتیجه، اگرچه کالابرگ روی کاغذ همچنان برقرار است، اما در عمل ارزش واقعی آن کاهش یافته و از توان حمایتی اولیه فاصله گرفته است.
کارشناسان و منتقدان میگویند اعلام وعده افزایش اعتبار، بدون تعیین دقیق منابع و سازوکار اجرا، انتظارات عمومی را بالا برده است. حالا با گذشت چند ماه و عملی نشدن این وعده، فاصله میان گفتههای مسئولان و تجربه روزمره خانوارها بیشتر شده است. از این منظر، مسئله فقط افزایش عددی اعتبار کالابرگ نیست، بلکه اعتماد عمومی به سیاستهای حمایتی نیز به نحوه اجرای این وعده گره خورده است.