کارخانه قند یاسوج پس از ۹ سال تعطیلی به مدار تولید بازگشت
به گزارش خبرنگار گروه استانهای خبرگزاری دانشجو،دانیال ولوی مقدم؛ کارخانه قند یاسوج سالها یکی از نامهای آشنا در صنعت کهگیلویه و بویراحمد بود؛ مجموعهای که فعالیت آن تنها به تولید شکر محدود نمیشد و در زنجیرهای از کشاورزی، حملونقل، اشتغال، تأمین مواد اولیه، خدمات فنی و درآمدهای دولتی و تأمین اجتماعی نقش داشت.
تعطیلی این کارخانه طی سالهای گذشته، فقط خاموش شدن چند دستگاه و توقف یک خط تولید نبود؛ توقف کارخانه به مرور زمان اعتماد بخشی از کشاورزان و تأمینکنندگان را از بین برد، بخشی از نیروی انسانی را بلاتکلیف کرد، بدهیهای مختلفی را بر جای گذاشت و یکی از ظرفیتهای مهم صنعتی استان را از چرخه اقتصادی خارج کرد.
اما داستان کارخانه قند یاسوج در سالهای اخیر مسیر دیگری پیدا کرد، مسیری که از احیای دوباره یک واحد صنعتی باسابقه آغاز شد و امروز، پس از چند سال فعالیت مجدد، این مجموعه تلاش میکند ضمن حفظ ظرفیت موجود، زمینه ارتقای ظرفیت تولید و توسعه فعالیتهای خود را فراهم کند.
بر اساس توضیحات ارائهشده از سوی مدیران کارخانه، فرآیند احیای مجدد کارخانه قند یاسوج از اواخر سال ۱۴۰۰ با ورود ستاد اجرایی فرمان حضرت امام(ره) به موضوع آغاز شد و از ابتدای سال ۱۴۰۱ روند بازسازی و نوسازی مجموعه در دستور کار قرار گرفت.
در این مسیر، مرحوم شهید ویسی نیز در فرآیند راهاندازی مجدد کارخانه حضور داشت و سرانجام در پایان تیرماه ۱۴۰۲، پس از نزدیک به ۹ سال رکود و توقف، کارخانه قند یاسوج وارد مرحله راهاندازی آزمایشی شد؛ اتفاقی که برای مجموعهای با سابقه طولانی، نقطهای مهم در مسیر بازگشت به تولید محسوب میشد.
بازگشت به تولید، ساده نبود
احیای کارخانهای که سالها تعطیل بوده، تنها با روشن کردن تجهیزات و راهاندازی خط تولید امکانپذیر نیست. کارخانه قند یاسوج نیز پس از سالها توقف، با مجموعهای از مشکلات و موانع روبهرو بود.
یکی از مهمترین مشکلات، کاهش اعتماد کشاورزان و تأمینکنندگان بود. کارخانهای که چند سال فعالیت نکرده بود، برای آغاز دوباره نیاز داشت دوباره اعتماد کسانی را به دست آورد که باید مواد اولیه، قطعات، تجهیزات و خدمات مورد نیاز آن را تأمین میکردند.
از یک طرف کشاورزان باید اطمینان پیدا میکردند که محصول خود را در اختیار کارخانه قرار دهند و از طرف دیگر تأمینکنندگان باید مطمئن میشدند که همکاری با کارخانه قند یاسوج دوباره به یک فعالیت پایدار تبدیل شده است.
در چنین شرایطی، احیای کارخانه نیازمند برنامهریزی، تأمین منابع، رفع موانع و البته ایجاد اعتماد در میان مجموعهای از ذینفعان بود.
مدیران کارخانه میگویند اگر حمایتهای انجامشده در ابتدای مسیر و پیگیری مسئولان و متولیان امر در استان نبود، هر یک از این مشکلات میتوانست به مانعی جدی در برابر راهاندازی مجدد تبدیل شود و روند احیا را به تأخیر بیندازد.
بر همین اساس، سال ۱۴۰۲ برای کارخانه قند یاسوج بیشتر به عنوان سال راهاندازی و رفع مشکلات خط تولید تعریف شد؛ سالی که مجموعه تلاش کرد خود را برای ورود به فصل بهرهبرداری آماده کند.
از نخستین بهرهبرداری تا افزایش ظرفیت
پس از انجام اقدامات اولیه، کشت چغندر قند در مناطق مستعد جنوبی و مناطق گرمسیری از جمله گچساران مورد توجه قرار گرفت تا زنجیره تأمین ماده اولیه برای کارخانه شکل بگیرد.
از سال ۱۴۰۳، بهرهبرداری کارخانه وارد مرحله جدیتری شد و این مجموعه تاکنون چند دوره بهرهبرداری چغندر قند را پشت سر گذاشته است.
در نخستین سالهای فعالیت، میزان کارکرد کارخانه حدود ۶۰ تا ۶۳ هزار تن اعلام شده بود، اما این رقم در سال ۱۴۰۵ به حدود ۷۰ هزار تن رسیده است؛ افزایشی که نشان میدهد کارخانه در مسیر تثبیت فعالیت خود قرار گرفته و تلاش شده ظرفیت موجود حفظ و زمینه ارتقای آن در آینده فراهم شود.
البته افزایش تولید تنها به معنای افزایش تعداد روزهای فعالیت کارخانه نیست. برای رسیدن به این نقطه باید اعتماد کشاورزان دوباره ایجاد میشد، نیروی انسانی متخصص و کارآزموده به مجموعه بازمیگشت، قطعات و تجهیزات مورد نیاز تأمین میشد و خط تولید پس از سالها توقف به شرایط پایدار میرسید.
همین موضوع باعث شده احیای کارخانه قند یاسوج را بتوان فراتر از بازگشایی یک واحد صنعتی دانست؛ این فرآیند در واقع بازسازی یک زنجیره اقتصادی بود که کارخانه تنها یکی از حلقههای آن محسوب میشود.
بازگشت اعتماد کشاورزان
کارخانه قند زمانی میتواند به شکل پایدار فعالیت کند که در کنار تجهیزات و نیروی انسانی، ماده اولیه مورد نیاز خود را نیز در اختیار داشته باشد.
چغندرکاران در این میان نقش اساسی دارند. کشاورزی که برای تولید محصول خود هزینه میکند، نیاز دارد بداند کارخانه خریدار محصول او فعال است، محصولش به موقع تحویل گرفته میشود و فرآیند تولید و پرداخت نیز با نظم انجام خواهد شد.
فعال شدن دوباره کارخانه قند یاسوج باعث شد ارتباط میان کارخانه و کشاورزان دوباره شکل بگیرد و کشت چغندر قند در مناطق مستعد مورد توجه قرار گیرد.
از سوی دیگر، فعالیت کارخانه برای رانندگان نیز ایجاد کار کرده است چرا که حمل چغندر از مزارع به کارخانه و انتقال شکر و محصولات جانبی به نقاط مختلف کشور، بخشی از زنجیره حملونقل این صنعت را تشکیل میدهد.
در واقع کارخانه قند تنها محلی برای تبدیل چغندر به شکر نیست؛ از مزرعه تا کارخانه و از کارخانه تا بازار، مجموعهای از فعالیتهای اقتصادی در کنار آن شکل میگیرد.
اشتغال مهمترین دستاورد احیای کارخانه
یکی از ملموسترین آثار بازگشت کارخانه قند یاسوج به مدار تولید، ایجاد اشتغال مستقیم و غیرمستقیم است.
بر اساس آمار ارائهشده، در دوره بهرهبرداری کارخانه حدود ۲۱۰ تا ۲۲۰ نفر به صورت مستقیم مشغول به کار هستند و حدود ۱۵۰ نفر نیز در طول سال به شکل ثابت در مجموعه فعالیت دارند.
این آمار زمانی اهمیت بیشتری پیدا میکند که بدانیم بخش قابل توجهی از نیروی انسانی کارخانه در دوره بهرهبرداری به صورت فصلی فعالیت میکنند و حقوق، مزایا و اضافهکار آنها مطابق مقررات پرداخت میشود.
در کنار اشتغال مستقیم، زنجیره فعالیت کارخانه برای کشاورزان، رانندگان، تأمینکنندگان، تعمیرکاران، پیمانکاران و فعالان بخشهای مختلف نیز فرصت اقتصادی ایجاد کرده است.
برآوردهای ارائهشده نشان میدهد اشتغال غیرمستقیم کارخانه حتی میتواند به حدود ۸۰۰ تا هزار نفر برسد؛ افرادی که بخشی از درآمد خود را به شکل مستقیم یا غیرمستقیم از فعالیت این مجموعه به دست میآورند.
به همین دلیل، فعال بودن کارخانه قند یاسوج تنها برای کارکنان داخل مجموعه اهمیت ندارد؛ بلکه بخشی از اقتصاد خانوارهای متعددی در استان و مناطق مرتبط با تولید چغندر قند را تحت تأثیر قرار میدهد.
کارگرانی که بازگشت کارخانه را لمس کردند
در میان همه آمارها و اعداد مربوط به کارخانه قند یاسوج، شاید روایت کارگران ملموسترین بخش داستان احیای این مجموعه باشد؛ افرادی که تعطیلی کارخانه را از نزدیک تجربه کردند و بازگشت چرخهای تولید را دوباره دیدند.
یکی از کارگران کارخانه با اشاره به سالهای تعطیلی مجموعه، احیای کارخانه را اتفاقی مهم برای نیروهای قدیمی دانست و گفت فعال شدن دوباره این مجموعه باعث شد بسیاری از کارگران و خانوادههای آنها دوباره به آینده شغلی خود امیدوار شوند.
این کارگر با قدردانی از اقداماتی که برای بازگشت کارخانه به مدار تولید انجام شد، یاد شهید آیتالله سید ابراهیم رئیسی را نیز گرامی داشت و گفت: بازگشت واحدهای تولیدی و کارخانههای تعطیل به چرخه فعالیت، یکی از دغدغههای جدی دولت سیزدهم بود و ما کارگران کارخانه قند یاسوج این تغییر را از نزدیک لمس کردیم.
کارگر دیگری نیز با اشاره به روزهای سخت تعطیلی کارخانه اظهار کرد که فعال شدن دوباره این مجموعه تنها به معنای ایجاد یک شغل نیست، بلکه برای بسیاری از نیروهای قدیمی، بازگشت امید به زندگی و آینده خانوادههایشان است.
او با تشکر از شهید رئیسی و همه کسانی که برای احیای کارخانههای تعطیل تلاش کردند، گفت: کارگر زمانی احساس امنیت و آرامش میکند که کارخانهاش فعال باشد و بداند فردا هم جایی برای کار کردن دارد.
یکی دیگر از کارگران کارخانه نیز با اشاره به اینکه سالها توقف فعالیت، مشکلات زیادی برای نیروهای قدیمی ایجاد کرده بود، گفت بازگشت کارخانه به تولید باعث شد بخشی از حقوق و مطالبات گذشته نیز تعیین تکلیف شود و نیروهایی که سابقه کاری آنها برای امور بازنشستگی نیازمند تأیید بود، بتوانند مسیر قانونی خود را دنبال کنند.
یکی دیگر از نیروهای کارخانه نیز با بیان اینکه فعال شدن دوباره کارخانه برای جوانان منطقه نیز اهمیت دارد، از شهید رئیسی یاد کرد و گفت: ما قدردان کسانی هستیم که برای احیای کارخانهها و ایجاد اشتغال تلاش کردند و امیدواریم مسیر توسعه کارخانه قند یاسوج ادامه پیدا کند.
این کارگران تأکید دارند که برای یک مجموعه صنعتی، اشتغال تنها یک عدد در گزارشهای اداری نیست؛ پشت هر شغل، یک خانواده قرار دارد و پشت هر کارخانه فعال، امید دهها و صدها خانواده به آینده گره خورده است.
تعیین تکلیف بخشی از بدهیهای گذشته
یکی دیگر از آثار فعالیت مجدد کارخانه قند یاسوج، پرداخت بخشی از بدهیهای باقیمانده از سالهای گذشته بوده است.
بر اساس توضیحات ارائهشده، کارخانه در سالهای فعالیت مجدد خود توانسته بیش از ۱۰۰ میلیارد تومان از بدهیهای اشخاص حقیقی و حقوقی، دولتی و خصوصی را پرداخت کند.
در میان طلبکاران، کارگرانی نیز حضور داشتند که در سالهای گذشته مطالبات آنها به دلایل مختلف باقی مانده بود و در برخی موارد، آرای قضایی نیز برای پرداخت مطالبات صادر شده بود.
پرداخت این مطالبات، علاوه بر کاهش بدهیهای شرکت، به بازگشت اعتماد به مجموعه نیز کمک کرده است.
همچنین با فعال شدن کارخانه، سوابق کاری نیروهای قدیمی که برای فرآیند بازنشستگی نیاز به تأیید سابقه داشتند، امکان پیگیری پیدا کرد و فعالیت دوباره کارخانه مانع از تضییع بخشی از حقوق این افراد شد.
کارخانهای برای تولید یک کالای استراتژیک
شکر تنها یک محصول مصرفی ساده نیست؛ این کالا در گروه کالاهای اساسی و راهبردی کشور قرار دارد و تولید آن با امنیت غذایی ارتباط مستقیم دارد.
برآوردهای مربوط به مصرف شکر نشان میدهد در سالهای گذشته سرانه مصرف کشور حدود ۳۰ کیلوگرم در نظر گرفته میشد، اما به دلیل تغییر الگوی مصرف، کاهش مصرف شکر در جامعه و عوامل مختلف، این رقم اکنون حدود ۲۵ کیلوگرم برآورد میشود.
با این حال، نیاز سالانه کشور همچنان در مقیاس میلیونها تن قرار دارد و بخش قابل توجهی از این نیاز از طریق فعالیت کارخانههای نیشکری و چغندری تأمین میشود.
در کشور حدود هفت کارخانه نیشکری در استان خوزستان فعالیت دارند و بخشی از شکر مورد نیاز از نیشکر تولید میشود. در کنار آن، حدود ۳۰ کارخانه چغندری نیز در زنجیره تولید شکر از چغندر قند فعالیت میکنند.
فعالیت کارخانههایی مانند کارخانه قند یاسوج از این جهت اهمیت دارد که تولید شکر را در داخل کشور تقویت میکند و در کنار آن، به توسعه کشت چغندر قند و رونق اقتصادی مناطق کشاورزی کمک میکند.
زنجیرهای که از کشاورز آغاز میشود
وقتی یک بسته شکر در فروشگاه یا یک حبه قند روی سفره قرار میگیرد، شاید کمتر کسی به زنجیرهای که برای تولید آن طی شده فکر کند.
این زنجیره از کشاورز آغاز میشود؛ کشاورزی که زمین خود را آماده میکند، بذر میکارد، آبیاری و مراقبت انجام میدهد و پس از ماهها محصول خود را برداشت میکند.
پس از آن، رانندگان وارد زنجیره میشوند و محصول را از مزارع به کارخانه انتقال میدهند. در کارخانه، نیروهای فنی، کارگران، مهندسان، کارشناسان آزمایشگاه و کارکنان اداری فرآیند تولید را انجام میدهند.
در ادامه نیز حمل محصول نهایی به بازار، فعالیت شبکه توزیع و عرضه را به دنبال دارد.
بنابراین هر کارخانه قند در واقع یک زنجیره اقتصادی گسترده را فعال میکند، زنجیرهای که کارخانه قند یاسوج نیز بخشی از آن است.
گردش مالی و نقش کارخانه در اقتصاد استان
بر اساس برآوردهای ارائهشده، درآمد حاصل از فعالیت اقتصادی کارخانه قند یاسوج در سال ۱۴۰۵ میتواند به حدود هزار میلیارد تومان برسد.
البته صنعت قند ماهیتاً صنعتی با حاشیه سود بالا نیست و هدف اصلی آن الزاماً کسب سود قابل توجه نیست؛ بلکه تولید کالای اساسی، حمایت از کشاورزی، ایجاد اشتغال و فعال نگه داشتن زنجیره تولید از مهمترین کارکردهای آن محسوب میشود.
از سوی دیگر، گردش مالی کارخانه بر درآمدهای مالیاتی و بیمهای استان نیز اثرگذار است.
فعال شدن کارخانه باعث شده پرداختهای مربوط به مالیات و تأمین اجتماعی نیز در مسیر فعالیت قرار گیرد و بخشی از بدهیها و تعهدات گذشته این حوزه تعیین تکلیف شود.
به این ترتیب، یک کارخانه فعال علاوه بر حقوق کارکنان، هزینههای خرید مواد اولیه، حملونقل، تعمیرات و خدمات، برای دستگاههای دولتی نیز درآمد ایجاد میکند.
مسئولیت اجتماعی کارخانه
کارخانه قند یاسوج در کنار فعالیت اقتصادی، بخشی از اقدامات خود را در حوزه مسئولیت اجتماعی نیز دنبال کرده است.
یکی از نمونههای این موضوع، تأمین شکر برای مناسبتها، مراسمهای مذهبی و موکبهای استان بوده است.
بر اساس گزارش ارائهشده، در سال ۱۴۰۵ حدود ۷۵۰ میلیون تومان کالا از سوی کارخانه برای متولیان و موکبهایی که در این حوزه فعالیت میکنند، اختصاص یافته است.
این اقدامات اگرچه در مقایسه با حجم گردش مالی کارخانه رقم اصلی محسوب نمیشود، اما نشان میدهد مجموعه تلاش کرده بخشی از مسئولیت اجتماعی خود را نیز در قبال جامعه پیرامون ایفا کند.
کاهش آلایندگی،مرحله جدید احیای کارخانه
فعالیت دوباره کارخانه قند یاسوج تنها به تولید محدود نمانده و موضوع محیط زیست نیز در برنامههای مجموعه قرار گرفته است.
در همین راستا، سه اقدام مهم برای کاهش آلایندگی از مبدأ کارخانه انجام شده است.
نخست، راهاندازی فیلترهای ممبران کارخانه بوده است؛ تجهیزاتی که از سال ۱۳۹۲ نصب شده بودند اما برای مدت طولانی وارد مدار فعالیت نشده بودند.
با انجام اقدامات فنی و حضور متخصص مربوطه، این تجهیزات راهاندازی شد تا میزان رسوبات آهکی و آلایندگی کاهش پیدا کند.
دومین اقدام، جداسازی پساب شهرک مسکونی و شهرک سازمانی از پساب صنعتی بود که با ایجاد زیرساخت بهداشتی مورد نیاز انجام شد و از اواسط تیرماه وارد مرحله بهرهبرداری شد.
اقدام سوم نیز مربوط به دستگاه جداسازی قطعات کوچک چغندر از پساب بود که با هدف کاهش عوامل آلاینده انجام گرفت.
بر اساس توضیحات مسئولان کارخانه، اجرای این سه طرح مورد بازدید و تأیید محیط زیست قرار گرفته است.
اما برنامه محیط زیستی کارخانه به همین جا ختم نمیشود. گام بعدی کاهش حجم آلایندگی و مدیریت بهتر پساب است که برای اجرای آن، طرح مربوطه ارائه شده و موضوع تأمین منابع مالی در حال پیگیری است.
پیشبینی میشود در صورت فراهم شدن منابع، اجرای این پروژه بین شش ماه تا یک سال زمان نیاز داشته باشد.
چالش تأمین مالی
یکی از چالشهای مهم کارخانه در مسیر توسعه، تأمین منابع مالی برای اجرای طرحهای جدید است.
برآورد اولیه برای اجرای طرحهای مرتبط با کاهش حجم آلایندگی و توسعه زیرساختها، رقمی در حدود ۱۵ تا ۲۰ میلیارد تومان عنوان شده است که بخشی از آن میتواند از محل تسهیلات و بخش دیگر از منابع سهامداران تأمین شود.
این موضوع در شرایطی اهمیت دارد که کارخانه قند در سالهای ابتدایی فعالیت مجدد، بیش از آنکه به دنبال سودآوری باشد، درگیر تثبیت تولید، پرداخت بدهیهای گذشته، بازسازی، تأمین قطعات و بازگرداندن اعتماد بوده است.
به همین دلیل، انتظار مدیران مجموعه این است که کارخانه پس از عبور از مرحله تثبیت، در سالهای آینده به سمت افزایش ظرفیت و بهبود شاخصهای اقتصادی حرکت کند.
تحریم و افزایش هزینههای تولید
یکی دیگر از مشکلات صنعت قند در سالهای اخیر، افزایش هزینههای تولید و تأثیر شرایط اقتصادی و تحریمها بر تأمین نهادهها و قطعات است.
برای نمونه، بخشی از بذرهای اصلاحشده چغندر قند وارداتی است و افزایش قیمت این نهاده، هزینه تولید کشاورز را افزایش داده است.
از سوی دیگر، هزینه قطعات و تجهیزات کارخانه نیز افزایش پیدا کرده است. یک پمپ صنعتی ممکن است چندین قطعه مصرفی داشته باشد؛ از بلبرینگ و واشر گرفته تا قطعات تخصصیتر. افزایش قیمت هر یک از این اقلام در نهایت بر هزینه تمامشده تولید اثر میگذارد.
در چنین شرایطی، یکی از راهکارهای کارخانه، برنامهریزی برای خرید زودتر تجهیزات و مواد مورد نیاز است تا هم احتمال توقف خط تولید کاهش یابد و هم مجموعه کمتر تحت تأثیر افزایش ناگهانی قیمتها قرار گیرد.
صنعت قند و مسئله انرژی
صنعت قند از جمله صنایعی است که مصرف انرژی در آن اهمیت زیادی دارد و به همین دلیل بهینهسازی تجهیزات و کاهش مصرف انرژی یکی از موضوعات مهم آینده کارخانه محسوب میشود.
بخش قابل توجهی از کارخانههای قدیمی کشور با فناوریهایی فعالیت میکنند که سالها قبل طراحی و نصب شدهاند و طبیعی است که ارتقای تجهیزات و استفاده از فناوریهای جدید بتواند در کاهش هزینهها و افزایش بهرهوری مؤثر باشد.
برای کارخانه قند یاسوج نیز حفظ ظرفیت موجود در کنار تلاش برای ارتقای ظرفیت آینده، نیازمند سرمایهگذاری در تجهیزات، بهینهسازی خطوط و تأمین منابع مالی است.
پنج دوره بهرهبرداری و یک هدف بزرگتر
کارخانه قند یاسوج امروز دیگر کارخانهای تعطیل و خاموش نیست. چند دوره بهرهبرداری پشت سر گذاشته شده، تولید افزایش یافته، بخشی از بدهیهای گذشته پرداخت شده، اشتغال ایجاد شده و زنجیره ارتباط با کشاورزان و تأمینکنندگان دوباره شکل گرفته است.
اما مسئولان کارخانه تأکید دارند که احیای کامل یک واحد صنعتی به معنای رسیدن به نقطه پایان نیست.
مرحله بعدی، حفظ تولید، افزایش ظرفیت، ارتقای کیفیت، کاهش هزینههای تولید، کاهش آلایندگی و ایجاد شرایطی است که کارخانه بتواند در بلندمدت به فعالیت خود ادامه دهد.
اگر کارخانه قند یاسوج بتواند این مسیر را ادامه دهد، احیای آن میتواند نمونهای از ظرفیتهای صنعتی استان باشد که با برنامهریزی، حمایت و رفع موانع، دوباره به چرخه اقتصاد بازگشته است.
روایت احیای یک کارخانه، روایت بازگشت امید
کارخانه قند یاسوج را نمیتوان فقط با میزان تولید شکر یا میزان گردش مالی آن ارزیابی کرد.
برای یک کشاورز، کارخانه یعنی بازار فروش محصول.
برای یک راننده، یعنی فرصت حمل بار.
برای یک کارگر، یعنی شغل و درآمد.
برای یک خانواده، یعنی امنیت اقتصادی.
برای استان، یعنی مالیات، بیمه، تولید و گردش مالی.
و برای کشور، یعنی بخشی از زنجیره تأمین یک کالای اساسی.
به همین دلیل، بازگشت کارخانه قند یاسوج به مدار تولید را باید از چند زاویه دید؛ از بازسازی تجهیزات و پرداخت بدهیها گرفته تا بازگشت اعتماد کشاورزان و تأمینکنندگان و ایجاد اشتغال مستقیم و غیرمستقیم.
در این میان، کارگرانی که سالهای تعطیلی کارخانه را تجربه کردهاند، شاید بیش از هر فرد دیگری معنای «احیای کارخانه» را درک کنند.
یکی از آنها در پایان صحبت خود میگوید فعال شدن دوباره کارخانه برای ما فقط روشن شدن دستگاهها نبود؛ برای ما یعنی برگشتن امید به خانههایمان.
کارگر دیگری نیز با اشاره به نقش دولت سیزدهم در موضوع احیای واحدهای راکد، یاد شهید آیتالله سید ابراهیم رئیسی را گرامی میدارد و تأکید میکند که کارگران کارخانه قند یاسوج قدردان تلاشهایی هستند که در مسیر بازگشت کارخانههای تعطیل به تولید انجام شد.
او میگوید: «ما امروز نتیجه زحمات کسانی را میبینیم که پای احیای کارخانههای تعطیل ایستادند. از شهید رئیسی به نیکی یاد میکنیم و امیدواریم راه حمایت از تولید و کارگر ادامه پیدا کند.»
یکی دیگر از کارگران نیز معتقد است مهمترین اتفاق برای یک نیروی کار، فعال بودن کارخانه است؛ چرا که وقتی چرخ تولید بچرخد، زندگی خانوادههای زیادی نیز میچرخد.
کارگر دیگری با اشاره به نیروهای قدیمی کارخانه میگوید فعال شدن دوباره این مجموعه باعث شد بسیاری از کارگران سابق امیدوار شوند که سوابق و مطالباتشان تعیین تکلیف شود و نسل جدیدی از نیروها نیز امکان ورود به یک محیط صنعتی را پیدا کنند.
آینده کارخانه قند یاسوج
اکنون کارخانه قند یاسوج در سال سوم بهرهبرداری مجدد خود قرار دارد و هدف اصلی مدیریت مجموعه، تثبیت فعالیت و حرکت تدریجی به سمت توسعه است.
افزایش میزان کارکرد از حدود ۶۰ هزار تن در سالهای ابتدایی به حدود ۷۰ هزار تن در سال ۱۴۰۵، پرداخت بیش از ۱۰۰ میلیارد تومان از بدهیهای گذشته، ایجاد اشتغال مستقیم برای صدها نفر، فعال شدن زنجیره کشاورزی و حملونقل، افزایش گردش مالی و اجرای طرحهای کاهش آلایندگی، بخشی از مسیری است که این کارخانه طی کرده است.
اما ادامه این مسیر نیازمند سرمایهگذاری، حمایت از کشاورزان، تأمین بهموقع نهادهها، تأمین قطعات، ارتقای فناوری و توجه به مسائل زیستمحیطی است.
کارخانه قند یاسوج اگر قرار است در سالهای آینده به ظرفیت بالاتری برسد، باید از مرحله «احیای اضطراری» عبور کند و وارد مرحله «توسعه پایدار» شود.
این توسعه میتواند با افزایش ظرفیت تولید، بهبود تجهیزات، کاهش مصرف انرژی، تکمیل پروژههای زیستمحیطی، گسترش سطح زیرکشت چغندر قند و تقویت ارتباط با کشاورزان دنبال شود.
در نهایت، آنچه امروز در کارخانه قند یاسوج جریان دارد، تنها تولید شکر نیست؛ بلکه تلاشی برای زنده نگه داشتن یک زنجیره اقتصادی است.
زنجیرهای که از زمین کشاورز آغاز میشود، به کارخانه میرسد، با تلاش کارگران و مهندسان ادامه پیدا میکند، به دست رانندگان و شبکه توزیع سپرده میشود و در نهایت محصول آن بر سر سفره مردم قرار میگیرد.
کارخانه قند یاسوج پس از سالها خاموشی، دوباره روشن شده است؛ حالا مسئله اصلی این نیست که آیا این کارخانه توانسته به مدار تولید بازگردد، بلکه پرسش مهمتر این است که چگونه میتوان این چراغ را برای سالهای آینده روشن نگه داشت.
پاسخ این پرسش در ادامه همان مسیری است که با احیای کارخانه آغاز شد؛ یعنی اعتمادسازی، حمایت از تولید، توجه به نیروی انسانی، پشتیبانی از کشاورزان، سرمایهگذاری برای نوسازی و حرکت به سمت تولید پایدار.
کارخانه قند یاسوج امروز یک تجربه قابل توجه از بازگشت یک واحد صنعتی به چرخه تولید است؛ تجربهای که اگر با حمایت و برنامهریزی ادامه پیدا کند، میتواند از «احیای یک کارخانه» فراتر رفته و به «احیای یک زنجیره اقتصادی» در کهگیلویه و بویراحمد تبدیل شود.