براستي چرا تقوايي فيلم نمي‌سازد؟

گروه فرهنگي «خبرگزاري دانشجو»؛ چندي پيش مراسم جشن فيلم كوتاه خانه سينما برگزار شد كه در آن از رخشان بني اعتماد تقدير به عمل آمد كه اين تقدير را محسن تقوي به انجام رساند.

در اين برنامه رخشان بين اعتماد سوال مهمي را طرح كرد و آن اينكه چرا ناصر تقوي ديگر فيلم نمي سازد اين سوال از جنبه هاي مختلفي قابل تامل است و شايد نيازمند يك مطالعه و پژوهشي جدي حتي اگر به پاسخ ساده اي منجر شود.

حقيقت آن است كه تقوايي از بزرگان سينماي ايران است و آثار برجسته او از «ناخدا خورشيد» گرفته تا «كاغذ بي خط» گوياي اين مدعاست كه هر دوي اين آثار در كنار بسياري از ساخته هاي پيشين اين كارگردان با سابقه سينماي ايران آثاري ارجمند و قابل دفاع اند.

 

حتي كارنامه سينمايي و تلويزيوني تقوايي در پيش از انقلاب نيز از آثار قابل توجه و تامل برانگيز و تأثيرگذار خالي نبوده است كه شايد مهم ترين و ماندگارترين و بحث برانگيزترين آنها سريال «دايي جان ناپلئون» باشد كه هست. اما سال هاست كه ناصر تقوايي فيلم نساخته و به واقع مي توان گفت كه سينماي ايران از آثار و نتايج ارزشمند و خاطره انگيز يكي از بزرگان سينمايي خود محروم مانده است.

اما سوال اينجاست كه دليل حقيقي و واقعي اين خودداري و دوري از فضاي فيلم سازي چيست آيا عكس العملي نسبت به فضاي كلي سينماي ايران است يا پاسخي است به نحوه مديريت مديران و مسئولان سينمايي و يا شايد هم نتيجه تجربيات تقوايي طي يكي دو دهه اخير باشد كه باعث شده يك سكوت و خودداري طولاني را براي خود تجويز كند شايد هم دليل اين وضعيت فضاي رخوت زده و عسرت وار سينماي ايران باشد كه ابتذال و سخافت فيلم هاي چند ساله اخير به بار آورده است.

اما در كنار تمام اين دلايل يك علت ديگر هم قابل تصور است علتي كه نه صرفا به فضاي موجود بلكه به خود كارگردان باز مي گردد به روحيات و ذهنيات او، كارگردان استاد و كم كار و گزيده كاري كه شايد براي ساختن يك فيلم سينمايي منتظر و نيازمند يك سوژه بكر و سرشار است.

 

سوژه و ايده اي كه بتواند روح و قلم او را تكان دهد و به نوشتن و ساختن وادار كند شايد هم خستگي و فرسودگي ذهن و دل كارگردان باسابقه و گزيده كار را سخت مورد هدف قرار داده و او را دچار نوعي دلزدگي و افسردگي نموده شايد و هزار و يك شايد و اما و اگر و ايكاش ديگر ميان اين همه حدس و گمان و از دل آن همه نشانه و علامت.

اما با اين حال و با در نظر گرفتن تمامي اين مسائل و حدسيات يك نكته غير قابل انكار است و درد اصلي و سوال جدي و نكته اول اين بحث و آن اينكه ناصر تقوايي فيلم نمي سازد به همين سادگي كسي نمي تواند بگويد بلد نيست و نمي تواند دانش سينمايي و سواد هنري و حس زيبايي شناسي او را با كارنامه اي كه «ناخدا خورشيد» و «كاغذ بي خط» را در خود دارد كتمان كند و زير سوال ببرد.

 

اما هنوز جاي اين سوال و ترديد و تاسف و تاثر باقي است كه كارگردان با سابقه و آفريننده «ناخدا خورشيد» سينماي ايران چرا دست و دلش به قلم و دوربين نمي رود دليل اين اتفاق هرچه كه باشد و مقصر اين وضعيت هر كسي كه باشد چه خود كارگردان و چه ديگران و چه زمين و زمان و چه قضا و قدر تنها نكته اي بر جاي مانده همين است كه گفتيم سينماي ايران از نتايج مقدر هنرورزي هاي يكي از برجسته ترين هايش محروم و مغفول مانده است و اين درد كوچكي نيست!