مرکز معلولین فسا در چنگال کمبود امکانات و چالشهای مدیریتی
به گزارش خبرنگار استانهای خبرگزاری دانشجو، مرکز نگهداری افراد دارای معلولیت ذهنی و جسمی شهرستان فسا، محل زندگی و نگهداری افرادی است که به دلیل شرایط جسمی و ذهنی، برای تأمین بسیاری از نیازهای روزمره خود به مراقبت و حمایت دیگران وابستهاند؛ افرادی که شاید خود امکان مطالبه حقوق و نیازهایشان را نداشته باشند، اما شرایط زندگی آنان باید در اولویت دستگاههای مسئول قرار گیرد.
بازدید میدانی از این مرکز، تصویری از مجموعهای را نشان میدهد که با وجود تلاشهای صورتگرفته برای ارائه خدمات به مددجویان، همچنان با مشکلات و کمبودهایی مواجه است؛ مشکلاتی که بخشی از آنها به امکانات اولیه و بخشی دیگر به زیرساخت، مدیریت و تأمین منابع مورد نیاز بازمیگردد.

یکی از فوریترین نیازهای مطرحشده برای این مرکز، تأمین ۶۰ تخت و تشک استاندارد است؛ مطالبهای که شاید در نگاه نخست ساده به نظر برسد، اما برای مددجویانی که ممکن است بخش قابل توجهی از شبانهروز خود را روی تخت سپری کنند، ارتباط مستقیمی با سلامت، آسایش و کیفیت زندگی آنان دارد.
۶۰ تخت؛ مطالبهای ساده که هنوز حل نشده است
سؤال اصلی اینجاست که چرا تأمین چنین نیاز اولیهای برای مرکز نگهداری افراد دارای معلولیت به یک مطالبه جدی تبدیل شده است؟ سازمان بهزیستی به عنوان دستگاه متولی حمایت و نظارت بر مراکز نگهداری افراد دارای معلولیت، باید نسبت به وضعیت این مراکز حساسیت ویژهای داشته باشد و اداره بهزیستی شهرستان نیز وظیفه دارد مشکلات موجود را شناسایی و برای رفع آنها پیگیری کند.
در این میان، انتظار میرود بهزیستی استان فارس و اداره بهزیستی فسا به صورت شفاف اعلام کنند برای تأمین این ۶۰ تخت چه اقداماتی انجام دادهاند و برنامه آنها برای رفع این نیاز فوری چیست.
اگر مسئله کمبود اعتبار است، باید میزان اعتبار مورد نیاز و مسیر تأمین آن مشخص شود و اگر امکان استفاده از ظرفیتهای استانی، شهرستانی و مسئولیت اجتماعی مجموعههای اقتصادی وجود دارد، این ظرفیتها باید فعال شود.
نمیتوان تأمین یک نیاز اولیه را برای مدت نامعلوم به آینده موکول کرد و در نهایت از خیرین انتظار داشت تمام بار این مسئله را بر دوش بکشند.
مشکل مرکز فقط به تخت ختم نمیشود
اما اگر تصور شود با تأمین ۶۰ تخت تمام مشکلات مرکز معلولین فسا حل خواهد شد، صورت مسئله بیش از حد ساده شده است. یکی دیگر از مسائل مهم این مرکز، پروژه احداث مرکز جدید در باغ متعلق به همین مجموعه است؛ پروژهای که در صورت تکمیل میتواند بخشی از مشکلات فضای فعلی را کاهش دهد، اما همچنان نیازمند تعیین تکلیف و پیگیری جدی است.
حالا سؤال این است که این پروژه در چه مرحلهای قرار دارد؟ چه میزان اعتبار برای تکمیل آن نیاز است؟ موانع موجود چیست و چه دستگاهی مسئول رفع این موانع است؟ اینها پرسشهایی است که بهزیستی استان فارس و شهرستان فسا باید درباره آن پاسخ روشن ارائه کنند.
پروژهای که قرار است محل ارائه خدمات به افراد دارای معلولیت باشد، نمیتواند سالها در میان مکاتبات، جلسات و وعدههای کلی باقی بماند. اگر مشکل اعتبار است، عدد آن باید مشخص شود؛ اگر مشکل مجوز یا زیرساخت است، دستگاه مسئول باید معرفی شود و اگر پروژه نیازمند همکاری چند دستگاه است، باید مشخص شود چه نهادی مسئول هماهنگی و پیگیری آن خواهد بود.
بیثباتی مدیریتی؛ یک نگرانی جدی
در کنار مشکلات تجهیزاتی و زیرساختی، موضوع ثبات مدیریتی در اداره بهزیستی فسا نیز قابل توجه است. مدیر پیشین اداره بهزیستی فسا اخیراً تغییر کرده است؛ آن هم در شرایطی که مجموعه تحت مدیریت این اداره با مطالبات و مشکلات انباشتهشدهای از جمله وضعیت مرکز نگهداری افراد دارای معلولیت مواجه است.
طبیعی است که تغییر مدیران در دستگاههای اجرایی اتفاق بیفتد، اما مسئله مهم این است که جابهجایی مدیران نباید موجب توقف روند پیگیری مشکلات شود. مرکز معلولین فسا به مدیری نیاز دارد که مسائل موجود را از نزدیک بشناسد، برای آنها اولویت تعیین کند، منابع مورد نیاز را پیگیری کند و تا رسیدن به نتیجه، موضوع را رها نکند.
اکنون مدیریت جدید بهزیستی فسا با یک آزمون جدی مواجه است؛ اینکه آیا مشکلات مرکز در اولویت قرار خواهد گرفت و برای آنها برنامه مشخص ارائه خواهد شد یا خیر. در سطح استان نیز بهزیستی فارس باید از مدیریت شهرستان حمایت کند و در مواردی که مشکلات نیازمند اعتبار یا هماهنگی در سطح استان و کشور است، ورود مؤثر داشته باشد.
بهزیستی استان فارس پاسخگو باشد
نمیتوان تمام مسئولیت را متوجه اداره شهرستان کرد. بهزیستی فسا بخشی از ساختار سازمان بهزیستی استان فارس است و طبیعتاً مشکلات مراکز شهرستانها نیازمند حمایت و پیگیری مدیریت استانی نیز خواهد بود.
اگر یک مرکز نگهداری معلولین در فسا برای تأمین ۶۰ تخت و تشک استاندارد با مشکل مواجه است، باید مشخص شود بهزیستی استان برای حل آن چه اقدامی انجام داده است.
اگر پروژه مرکز جدید متوقف یا کند شده، باید مشخص شود استان برای رفع موانع چه کرده است؛ و اگر مسئله، کمبود منابع مالی است، چرا از ظرفیتهای استانی و ملی برای حل آن استفاده نمیشود؟ اینها مطالباتی است که نمیتوان صرفاً با پاسخهای کلی از کنار آنها عبور کرد.
خیرین؛ کمککننده باشند نه جایگزین مسئولان
فسا از ظرفیت ارزشمند خیرین برخوردار است و مردم این شهرستان در بسیاری از مسائل اجتماعی ثابت کردهاند که در زمان نیاز پای کار هستند. در موضوع مرکز معلولین نیز بدون تردید حضور خیرین میتواند بخشی از مشکلات را برطرف کند؛ اما کمک خیرین نباید به معنای کنار رفتن دستگاههای مسئول از وظایف قانونی خود باشد.
اگر امروز یک خیر برای تأمین تخت وارد میدان میشود، باید از او قدردانی کرد؛ اما در عین حال باید پرسید دستگاه متولی برای تأمین همین نیاز چه اقدامی انجام داده است؟ مسئولیت اجتماعی صنایع، بانکها، شرکتها و بنگاههای اقتصادی نیز ظرفیت دیگری است که میتواند برای حل این مشکل مورد استفاده قرار گیرد.
بهزیستی باید بتواند این ظرفیتها را شناسایی و هدایت کند و برای تأمین نیازهای مرکز، یک برنامه مشخص داشته باشد.
سایر مسئولان فسا هم باید پای کار بیایند
در عین حال، مسئله مرکز معلولین فسا تنها وظیفه بهزیستی نیست. این مرکز بخشی از جامعه شهرستان است و حل مشکلات آن نیازمند همکاری مجموعه مسئولان فساست. فرمانداری فسا میتواند با ورود جدی، دستگاههای مختلف را برای حل مشکلات مرکز کنار یکدیگر قرار دهد و برای مطالبات مطرحشده زمانبندی مشخص تعیین کند.
نماینده مردم فسا در مجلس نیز میتوانند از ظرفیتهای ملی و استانی برای پیگیری اعتبارات و رفع موانع پروژه مرکز جدید استفاده کنند. از سوی دیگر، صنایع، بانکها و مجموعههای اقتصادی شهرستان نیز میتوانند بخشی از مسئولیت اجتماعی خود را به این مرکز اختصاص دهند.
اگر هر کدام از این مجموعهها بخشی از مسئولیت خود را برعهده بگیرند، تأمین ۶۰ تخت و تشک استاندارد و حتی کمک به تکمیل زیرساختهای مرکز، مطالبهای دستنیافتنی نخواهد بود.
مرکز نیازمند درآمد پایدار است
یکی دیگر از موضوعات مهم، وابستگی مرکز به کمکهای مقطعی است. کمک خیرین و مردم در شرایط مختلف میتواند یک نیاز فوری را برطرف کند، اما برای آینده یک مرکز نگهداری نمیتوان تنها به کمکهای موردی تکیه کرد. مرکز باید بتواند بخشی از هزینههای خود را از یک منبع درآمد پایدار تأمین کند.
در همین راستا، ظرفیتهای متعلق به مجموعه از جمله باغ موجود میتواند با بررسی کارشناسی و رعایت الزامات قانونی، برای ایجاد درآمد پایدار مورد بررسی قرار گیرد. این موضوع نیز نیازمند برنامهریزی و پیگیری بهزیستی استان و شهرستان و همراهی سایر دستگاههای مسئول است.
هدف این است که مرکز برای تأمین هر نیاز ضروری، دوباره در انتظار یک کمک موردی یا یک فراخوان عمومی نباشد.
حالا مسئولان باید پاسخ بدهند
امروز مطالبات روشن است؛ ۶۰ تخت و تشک استاندارد، تعیین تکلیف پروژه مرکز جدید و ایجاد درآمد پایدار برای مجموعه؛ در کنار این مطالبات، موضوع مدیریت و استمرار پیگیریها نیز اهمیت دارد.
مدیریت جدید بهزیستی فسا باید مشخص کند برای حل این مشکلات چه برنامهای دارد و بهزیستی استان فارس نیز باید درباره میزان حمایت خود از شهرستان توضیح دهد. پاسخهایی مانند «در حال پیگیری هستیم» زمانی برای افکار عمومی قابل قبول است که همراه با برنامه، زمانبندی و نتیجه مشخص باشد.
صدای کسانی که امکان مطالبهگری ندارند
موضوع مرکز معلولین فسا از این جهت اهمیت بیشتری دارد که بسیاری از مددجویان این مرکز خودشان امکان مطالبهگری ندارند. آنها نمیتوانند برای دریافت امکانات مورد نیازشان به ادارات مراجعه کنند، نامه بنویسند یا از مسئولان توضیح بخواهند.
اینجاست که وظیفه رسانه و جامعه سنگینتر میشود. رسانه باید سؤال کند و مسئول باید پاسخ دهد. تأمین یک تخت استاندارد شاید برای بسیاری از مردم موضوع بزرگی نباشد، اما برای فردی که بخش زیادی از زندگی خود را در مرکز سپری میکند، بخشی از کیفیت زندگی اوست.
مسئله امروز فقط ۶۰ تخت نیست؛ مسئله، کرامت و کیفیت زندگی انسانهایی است که بیش از بسیاری از افراد جامعه به حمایت نیاز دارند.
بسیج دانشجویی علوم پزشکی فسا بیانیه داد
در همین راستا، بسیج دانشجویی دانشگاه علوم پزشکی فسا بیانیهای درخصوص وضعیت مرکز نگهداری افراد دارای معلولیت ذهنی و جسمی شهرستان فسا صادر و متن آن را در اختیار خبرگزاری دانشجو قرار داد.
این تشکل دانشجویی در بیانیه خود با تأکید بر اینکه «کرامت انسان، نباید قربانی کمبود امکانات و تعلل در تصمیمگیری شود»، تأمین فوری ۶۰ تخت و تشک استاندارد، تعیین تکلیف و تسریع در تکمیل پروژه احداث مرکز جدید و ایجاد منابع درآمدی پایدار برای مجموعه را به عنوان سه مطالبه اصلی خود مطرح کرده است.
بسیج دانشجویی دانشگاه علوم پزشکی فسا همچنین تأکید کرده است که استفاده از ظرفیت خیرین نباید به معنای کنار رفتن دستگاههای مسئول از وظایف قانونی خود باشد و مشارکت مردمی باید مکمل مسئولیت دستگاهها باشد، نه جایگزین آن.
این تشکل دانشجویی در ادامه اعلام کرده است که انتشار این بیانیه پایان کار نیست، بلکه آغاز یک فرآیند مطالبهگری است و موضوع را از مسیرهای قانونی، کارشناسی، رسانهای و گفتوگو با دستگاههای مسئول تا حصول نتیجه پیگیری خواهد کرد. در بخش پایانی بیانیه نیز آمده است: هدف ما جنجال رسانهای نیست؛ هدف، حل مسئله است.
اکنون با طرح این مطالبات، انتظار میرود بهزیستی استان فارس و اداره بهزیستی فسا درباره وضعیت مرکز، نحوه تأمین ۶۰ تخت و تشک استاندارد، سرنوشت پروژه مرکز جدید و برنامه ایجاد درآمد پایدار برای مجموعه پاسخ روشنی ارائه کنند.
در کنار آن، ورود فرمانداری، نمایندگان مردم، صنایع، بانکها، خیرین و سایر ظرفیتهای شهرستان نیز میتواند روند حل مشکلات را سرعت ببخشد.
در نهایت، آنچه اهمیت دارد عبور از مرحله بیان مشکل و رسیدن به اقدام عملی است؛ چراکه برای مددجویان این مرکز، نتیجه تصمیمهای امروز مستقیماً با کیفیت زندگی آنان گره خورده است.
