درگفت و گو با دانشجو بیان شد:
الحاق حریم تختجمشید به مرودشت؛ نگرانی میراث فرهنگی از تبعات توسعه شهری
مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی فارس با ابراز نگرانی نسبت به روند الحاق حریم درجه ۲ تختجمشید به شهر مرودشت گفت: شهریشدن این محدوده میتواند در سالهای آینده زمینه افزایش ساختوساز و فشار بر زیرساختها و حریم این اثر جهانی را فراهم کند و لازم است پیامدهای این تصمیم پیش از ادامه فرآیند اجرایی، از ابعاد مختلف بررسی شود.
به گزارش خبرنگار گروه استانهای خبرگزاری دانشجو، موضوع الحاق حریم درجه ۲ تختجمشید به محدوده شهر مرودشت طی سالهای اخیر به یکی از مباحث مهم در حوزه مدیریت شهری و حفاظت از میراث فرهنگی فارس تبدیل شده است؛ موضوعی که از یک سو با مسائل توسعهای و نیازهای منطقه ارتباط دارد و از سوی دیگر، نگرانیهایی درباره آینده یکی از مهمترین آثار ثبتشده ایران در فهرست میراث جهانی یونسکو ایجاد کرده است.
بهزاد مریدی، مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی فارس، در گفتوگو با خبرنگار دانشجو درباره آخرین وضعیت این موضوع اظهار کرد: اصل این موضوع مربوط به دوره مدیریت فعلی میراث فرهنگی استان نیست و پیش از حضور مدیریت کنونی ادارهکل در شورای عالی شهرسازی مطرح و نهایی شده است؛ آنچه اکنون دنبال میشود، بیشتر به انجام مطالعات و طی مراحل اجرایی مربوط میشود.
وی افزود: ادارهکل میراث فرهنگی فارس از زمان آغاز فعالیت مدیریت فعلی، در جلسات و مکاتبات مختلف موضع خود را نسبت به این موضوع بهصورت رسمی اعلام کرده و کارشناسان این مجموعه نیز نگرانیهای کارشناسی خود را مطرح کردهاند.
نگرانی از تبدیل حریم تاریخی به محدوده ساختوساز
مدیرکل میراث فرهنگی فارس با اشاره به پیامدهای احتمالی شهریشدن این محدوده گفت: قرار گرفتن یک منطقه در ساختار شهری میتواند به افزایش تقاضا برای ساختوساز منجر شود و در ادامه، موضوعاتی مانند تراکم، توسعه جمعیتی و ایجاد زیرساختهای جدید را به همراه داشته باشد.
مریدی ادامه داد: حتی در شرایطی که ضوابط میراث فرهنگی برای ساختوساز رعایت شود، افزایش جمعیت و رشد تقاضا برای احداث بنا میتواند در بلندمدت چالشهایی را ایجاد کند و از همین منظر، آثار احتمالی این تصمیم باید با دقت بررسی شود.
وی تأکید کرد: نگرانی تنها مربوط به ساخت یک یا چند بنا نیست، بلکه موضوع به روندی مربوط میشود که ممکن است در سالهای آینده شکل بگیرد و دامنه توسعه را به سمت مجموعه تختجمشید گسترش دهد.
مدیرکل میراث فرهنگی فارس افزود: افزایش جمعیت و توسعه سکونتگاهها بهطور طبیعی نیازمند زیرساختهایی مانند تأمین آب، حفر چاه، شبکه فاضلاب، راههای دسترسی و سایر خدمات است و مجموعه این تغییرات باید از منظر تأثیر احتمالی بر حریم و منظر تختجمشید مورد ارزیابی قرار گیرد.
پیشنهاد میراث فرهنگی برای توسعه گردشگری روستا
مریدی با اشاره به پیشینه روستایی این محدوده اظهار کرد: پیشنهاد ادارهکل میراث فرهنگی این است که به جای حرکت به سمت توسعه شهری، ظرفیت منطقه در قالب یک روستای هدف گردشگری مورد استفاده قرار گیرد.
وی افزود: چنین رویکردی میتواند هم ظرفیتهای اقتصادی و گردشگری منطقه را فعال کند و هم امکان برنامهریزی برای توسعه زیرساختها را فراهم آورد.
مدیرکل میراث فرهنگی فارس گفت: در صورت انتخاب این الگو، بنیاد مسکن میتواند در زمینه توسعه و زیرساختهای روستا ورود کند و میراث فرهنگی نیز آمادگی دارد برای تقویت ظرفیتهای گردشگری منطقه همکاری و حمایت لازم را انجام دهد.
وی با اشاره به ظرفیتهای گردشگری این محدوده ادامه داد: این منطقه میتواند به یکی از نقاط جذاب سرمایهگذاری گردشگری در اطراف تختجمشید تبدیل شود و قرار گرفتن آن در قالب روستای هدف گردشگری، امکان نظارت و مداخله تخصصیتر میراث فرهنگی را نیز فراهم میکند.
نگرانی درباره پدافند غیرعامل و مدیریت جمعیت
مدیرکل میراث فرهنگی فارس در بخش دیگری از این گفتوگو، موضوع پدافند غیرعامل را نیز از جمله ملاحظات مورد توجه دانست و گفت: در برنامهریزی بسیاری از کشورها تلاش میشود مراکز و آثار مهم تاریخی در معرض توسعه متراکم شهری قرار نگیرند و این مسئله باید در برنامهریزی پیرامون تختجمشید نیز مورد توجه قرار گیرد.
مریدی افزود: تجربه رخدادهای سال گذشته در مرودشت نشان داد که در شرایط خاص امکان شکلگیری تجمع و حرکت جمعیت به سمت مجموعه تختجمشید وجود دارد؛ بنابراین لازم است در هرگونه تصمیمگیری درباره توسعه پیرامون این اثر، سناریوهای مدیریت جمعیت و حفاظت از مجموعه نیز مورد توجه قرار گیرد.
وی تأکید کرد: توسعه شهری صرفاً به احداث ساختمان محدود نمیشود و با افزایش جمعیت، زیرساختها، رفتوآمد و خدمات نیز توسعه پیدا میکنند؛ به همین دلیل پیامدهای چنین تصمیمی باید در یک نگاه جامع بررسی شود.
تختجمشید؛ یک میراث ملی برای همه ایرانیان
مریدی با اشاره به جایگاه تختجمشید در هویت تاریخی و فرهنگی ایران گفت: تختجمشید تنها یک اثر متعلق به یک شهرستان یا استان نیست، بلکه بخشی از میراث تاریخی و هویت ملی ایران است و تصمیمگیری درباره پیرامون آن باید با حساسیت متناسب با این جایگاه انجام شود.
وی افزود: در شرایطی که تقویت هویت ملی و انسجام اجتماعی اهمیت ویژهای دارد، باید مراقبت کرد تصمیمهای مرتبط با آثار تاریخی مهم کشور بدون بررسی کامل پیامدهای اجتماعی و فرهنگی آنها اتخاذ نشود.
مدیرکل میراث فرهنگی فارس با تأکید بر اینکه مخالفت با توسعه منطقه به معنای مخالفت با منافع مردم نیست، تصریح کرد: هدف، جلوگیری از توسعه یا محرومکردن مردم منطقه از ظرفیتهای اقتصادی نیست؛ بلکه باید الگویی برای توسعه انتخاب شود که هم منافع مردم را تأمین کند و هم به ارزشهای تاریخی و جهانی تختجمشید آسیب نزند.
بیش از ۲۰ مکاتبه برای پیگیری موضوع
مدیرکل میراث فرهنگی فارس درباره اقدامات انجامشده از سوی این ادارهکل گفت: در مدت اخیر بیش از ۲۰ مکاتبه با دستگاههای مختلف از جمله استانداری فارس، وزارت میراث فرهنگی و وزارت راه و شهرسازی انجام شده و موضع ادارهکل در این نامهها بهصورت رسمی اعلام شده است.
مریدی افزود: وزارت میراث فرهنگی نیز از ماههای گذشته موضوع را دنبال کرده و مکاتبات لازم برای پیگیری و جلوگیری از ادامه روند موجود را انجام داده است.
وی خاطرنشان کرد: موضع ادارهکل میراث فرهنگی فارس درباره ضرورت بررسی دقیق آثار و پیامدهای این تصمیم روشن است و این مجموعه همچنان بر ضرورت صیانت از مجموعه جهانی تختجمشید تأکید دارد.
مدیرکل میراث فرهنگی فارس در پایان گفت: مسئله اصلی، مخالفت با توسعه منطقه نیست؛ بلکه باید میان توسعه و حفاظت از میراث تاریخی تعادل برقرار شود. میتوان از ظرفیتهای گردشگری و اقتصادی این محدوده استفاده کرد، اما این توسعه باید به گونهای برنامهریزی شود که در بلندمدت به حریم، منظر و ارزشهای جهانی تختجمشید آسیب وارد نکند.
لینک کپی شد
گزارش خطا
اخبار مرتبط
