هفت روز تا بازگشایی تنگه هرمز؟ /شروط ۷گانه ایران همچنان پابرجاست

به گزارش گروه سیاسی خبرگزاری دانشجو، در ماه‌های اخیر یعنی  از ابتدای جنگ رمضان تاکنون، تنگه هرمز به‌عنوان یکی از مهم‌ترین دستاورد‌های جنگی ایران حفظ شده است؛ این آبراه راهبردی علی‌رغم تلاش‌های چندماهه آمریکا، همچنان یکی از مهم‌ترین نقاط استراتژیک جهان به شمار می‌رود که کنترل آن در اختیار ایران قرار دارد. حالا پس از نشست سازمان ملل و در پی یک گفت‌وگوی غیررسمی و  چندساعته میان ایران و آمریکا، از طریق واسطه  برخی از رسانه‌های آمریکایی مدعی شده‌اند که موضوع بازگشایی تنگه هرمز در یک بازه هفت‌روزه توسط ایران مطرح شده است؛ ادعایی که با مواضع رسمی جمهوری اسلامی ایران درباره بازگشایی هرمز در تعارض است و از اعتبار کافی برخوردار نیست.

در همین چارچوب، از زمانی که رهبر معظم انقلاب شروط ایران برای بازگشایی تنگه هرمز را مطرح کردند تا به امروز، این شروط بار‌ها و در مقاطع مختلف از سوی مقامات ایرانی، چه در گفت‌و‌گو با رسانه‌ها و چه در جریان رایزنی‌های مرتبط با تنگه هرمز، مورد تأکید قرار گرفته و در مواضع رسمی تهران تا این لحظه  تغییری به وجود نیامده است. از همین رو، ادعای بازگشایی تنگه هرمز طی هفت روز، آن هم در شرایطی که ایالات متحده آمریکا تاکنون به هیچ‌یک از تعهدات خود عمل نکرده است، با مواضع رسمی جمهوری اسلامی ایران همخوانی ندارد.

تأکیدات ایران درباره تنگه دیپلماسی و تنگه هرمز چیست ؟

یک روز پس از برگزاری گفت‌وگوی غیررسمی ایران و آمریکا در حاشیه نشست سازمان ملل، ابهام‌هایی درباره احتمال توافق و مفاد آن مطرح شد؛ ابهام‌هایی که این پرسش را به وجود آورد که آیا تهران در مواضع خود تغییری ایجاد کرده است یا خیر. محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، دریک گفتگوی تلویزیونی ، توضیحاتی رادرباره مواضع ایران درتنگه هرمز ارائه کرد .

دبیر شورای امنیت ملی درباره مواضع ایران گفت: تغییر در مواضع ایران نداریم؛ دیپلماسی ما با گذشته متفاوت است و آمریکا باید اعتماد ایران را جلب کند و آمریکا باید جلوتر عمل کند و شروط را انجام دهد.

سرلشکر رضایی تصریح کرد: قرار بر این بود که عراقچی شروط ایران را از طریق واسطه‌ها به آمریکا ابلاغ کنند

درباره ارائه شروط ۷ گانه ایران با همه مسئولین صحبت کردیم و منتظریم آمریکایی‌ها به شروط ایران عمل کنند و تا آمریکا شروط را رعایت نکنند تنگه هرمز باز نخواهد شد.

با این حال، با طرح ادعای بازگشایی هفت‌روزه تنگه هرمز، ابهاماتی درباره مواضع ایران به وجود آورده بود ؛ ابهاماتی که اخیرا  وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران در نشست خبری خود در نیویورک به آنها پاسخ داد.

ماجرای بازگشایی ۷ روزه تنگه هرمز چیست؟

عراقچی در نشست خبری خود در نیویورک، با ارائه توضیحاتی درباره مواضع رسمی ایران درخصوص تنگه هرمز و جنگ، در بخشی از اظهاراتش به یک بازه هفت‌روزه پیشنهادی از سوی ایران برای بازگشایی مشروط تنگه هرمز اشاره کرد و درباره جزئیات آن  گفت: ایران طی دو سال گذشته به‌طور مستمر و با حسن نیت در مذاکرات مشارکت کرده است؛ با این حال، ایالات متحده در هر نوبت با سوءنیت پاسخ داده و به‌جای دیپلماسی، به تجاوز نظامی متوسل شده است. این تجربیات، بی‌اعتمادی عمیقی نسبت به ازسرگیری مذاکرات بدون دریافت تضمین‌های معتبر برای جلوگیری از تکرار چنین اقداماتی ایجاد کرده است.از همین رو، ایران موضع خود را به‌روشنی اعلام کرده است. ایران اخیرا  از طریق قطر، یک برنامه مشخص هفت‌روزه را به ایالات متحده منتقل کرده است و در صورت فراهم شدن شرایط لازم، تنگه هرمز می‌تواند بازگشایی شود و تردد عادی دریایی ظرف هفت روز از سر گرفته شود.

این بازه هفت روزه  دقیقا از چه زمانی آغاز می‌شود؟

ایران بار‌ها و بار‌ها در مواضع رسمی خوداعلام کرده است که برای بازگشایی تنگه هرمز شروط هفت‌گانه‌ای دارد؛ شروطی که آنها را غیرقابل مذاکره دانسته و تأکید کرده است که تحت هیچ شرایطی از آن صرف‌نظر نخواهد کرد.

با این حال، ایالات متحده بارهااز طریق  اعمال فشار بر ایران سعی کرده راه‌های مختلفی را به‌جز عمل کردن به شروط ایران برای بازگشایی تنگه هرمز دنبال کند؛ با این حال، تا این لحظه ایران همچنان بر شروط خود پایبند بوده و از آنها صرف‌نظر نکرده است.

عراقچی در توضیح دقیق بازه هفت‌روزه و در پاسخ به پرسشی درباره جزئیات طرح پیشنهادی ایران گفت: «مهلت هفت‌روزه از زمانی آغاز می‌شود که ایالات متحده این برنامه را بپذیرد. اگر این اتفاق فردا رخ دهد، اجرای برنامه از همان روز آغاز خواهد شد.»

وی افزود: «در صورت انجام اقدامات لازم، معتقدیم که می‌توانیم این روند را ظرف چهار یا پنج روز تکمیل کنیم؛ به‌گونه‌ای که در روز ششم تنگه هرمز باز شود و در روز هفتم، ایالات متحده برای توافق نهایی وارد شود. اقداماتی که ایالات متحده باید انجام دهد، پیش‌تر به این کشور ابلاغ شده و در چارچوب یادداشت تفاهم قرار دارد.»

بازگشایی تنگه هرمز مشروط به چه شروطی است؟

بازگشایی تنگه هرمز در بازه هفت‌روزه، منوط به رعایت شروط هفت‌گانه‌ای است که ایران در تفاهم‌نامه اسلام‌آباد مطرح کرده و آمریکا باید به آن‌عمل کند؛ شروطی که رهبر معظم انقلاب نیز بار‌ها بر اجرای آنها تأکید کرده‌اند.

شروط هفتگانه ای که ایران برای بازگشاییی تنگه هرمز مطرح کرده بود به این شرح است :

۱ ـ خاتمه عملیات نظامی متناظر با بند‌های ۱۴، ۹، ۳، ۲، ۱

پایان جنگ در تمامی جبهه‌ها از جمله جبهه لبنان پس از تفاهم نهایی

۲ ـ رفع محاصره دریایی ایران متناظر با بند ۴

پایان دادن به هرگونه مزاحمت و محاصره دریایی ظرف ۳۰ روز

۳ ـ تثبیت حاکمیت بر تنگه هرمز متناظر با بند ۵

تعیین نحوه اداره و خدمات دریایی در تنگه هرمز، مطابق با حقوق بین‌الملل قابل اجرا و حقوق حاکمیتی کشور‌های ساحلی تنگه هرمز (توافق با عمان و گفت‌و‌گو با کشور‌های ساحلی خلیج فارس)

۴ ـ تأمین خسارت و بازسازی متناظر با بند ۶

بازسازی توسعه اقتصادی ایران با تأمین ۳۰۰ میلیارد دلار از سوی آمریکا و شرکای منطقه‌ای (توافق بر سر برنامه، رفع تحریم‌ها برای ایجاد امکان سرمایه‌گذاری کشورها)

۵ ـ لغو جامع تمامی تحریم‌ها متناظر با بند‌های ۷ و ۱۰

برنامه خاتمه تحریم‌های شورای امنیت، آژانس و تحریم‌های یک‌جانبه آمریکا در تفاهم نهایی

۶ ـ خاتمه موضوعات هسته‌ای متناظر با بند‌های ۸ و ۹

به‌رسمیت شناختن حق غنی‌سازی جمهوری اسلامی ایران

۷ ـ در دسترس قرارگرفتن دارایی‌های مسدود متناظر با بند ۱۱

دسترسی کامل بانک مرکزی به تمامی وجوه مسدودشده جمهوری اسلامی ایران

آنچه از کنار هم قرار دادن مواضع  رسمی مقامات ایران به نظر می‌رسد  این است که طرح «هفت‌روزه» به معنای تغییر شروط ایران یا بازگشایی بدون قید و شرط تنگه هرمز نیست و تا زمانی که آمریکا شروط ایران را تمام و کمال نپذیرد و به آنها عمل نکند، تنگه هرمز باز نخواهد شد و هیچ توافقی صورت نمی‌گیرد.