وزارت بهداشت: جمعیت سالمندان در ایران تا سال ۱۴۳۰ دو برابر می‌شود

به گزارش گروه اجتماعی خبرگزاری دانشجو، به نقل از وزارت بهداشت، سیده صالح مرتضوی سالمندان، همزمان با هفته سالمند و در آستانه نهم مهرماه، روز جهانی سالمند، با اشاره به سرعت بالای جمعیت سالخوردگی در ایران، اظهار کرد: در کمتر از ۵ سال آینده، متولدین پرشمار دهه ۶۰ به سن سالمندی می‌رسند و کشور با افزایش جمعیت سالمندی خواهد شد. از این رو سلامت در حال حرکت به سمت سیستمی است که به جای تمرکز بر بیماری‌ها، عملکرد، استقلال و حضور فعال سالمندان در جامعه را هدف قرار می‌دهد.

جمعیت سالم به خودی خود بحران نیست

رئیس گروه بهداشت و درمان با افزایش جمعیت سالمند را فقط به عنوان یک بحران دانست، گفت: جمعیت سالخورده بیش از موفقیت‌های توسعه و بهداشتی، از جمله کنترل بیماری‌های واگیر و گسترش واکسیناسیون است و در صورت برنامه ریزی صحیح می‌تواند یک فرصت باشد. آنچه می‌تواند این پدیده را چالش‌آفرین کند، مواجهه بدون برنامه با این تحول جمعیتی است.

وی با اشاره به امسال روز جهانی سالمند با عنوان «عصر زندگی‌تر. بازاندیشی در نظام‌ها برای زندگی بهتر» افزود: این بازاندیشی نباید فقط به نظام سلامت محدود شود. زیرا سالمندی موضوعی چندعاملی است و دستگاه‌ها و بخش‌های مختلف باید در مدیریت پیام‌های آن نقش خود را ایفا کنند.

حرکت به سوی الگوی مراقبت یکپارچه سالمندان (ICOPE)

رئیس گروه بهداشت سالمندان یکی از مهم‌ترین برنامه‌های جاری وزارت بهداشت را استقرار طولانی‌مدت «مراقبت یکپارچه سالمندان» (Integrated Care for Older People – ICOPE) سازمان جهانی بهداشت عنوان کرد و گفت: در الگو‌های پیشین، مرکز اصلی خدمات غربالگری و کنترل زودهنگام بیماری‌ها استوار بود. در پروژه جدید، هدف اصلی حفظ و ارتقای عملکردی سالمند است تا با وجود بیماری‌های احتمالی، استقلال خود را حفظ کرده و زندگی فعال و پویایی داشته باشد.

وی توضیح داد: در این الگوی شش حیطه کلیدی شامل بینایی، شنوایی، تغذیه، تحرک، سلامت روان و ارزیابی ارزیابی قرار می‌گیرند تا میزان افت ظرفیت در مراحل اولیه شناسایی و مداخلات طراحی شود. خدمات شخصی سازی از ارکان اصلی این است؛ زیرا شرایط اقتصادی-اجتماعی، وضعیت خانوادگی، محیط زندگی، میزان حمایت اطرافیان و تصمیمات خود سالمند باید در برنامه مراقبتی هر فرد باشد.

مرتضوی افزود: هماهنگی‌های لازم با مرکز مدیریت شبکه و معاونت فنی وزارت بهداشت انجام شد و برنامه ادغام این برنامه را در نظام شبکه بهداشت و درمان و جایگزینی آن با بسته شدن خدمت سالمندان در حال تدوین است. ارزیابی‌های اولیه بومی‌سازی شده و ارزیابی‌های عمیق‌تر و طراحی برنامه مراقبت شخصی‌سازی شده در دست اقدام.

تربیت مراقبان رسمی سالمندان؛ برنامه جدید برای پاسخ به نیاز آینده

رئیس گروه بهداشت سالمندان، تربیت مراقبان رسمی سالمندان را از دیگر برنامه‌های مهم این حوزه می‌دانند و می‌گویند: با افزایش جمعیت سالمند، کاهش تعداد خانواده‌ها و افزایش سالمندان، موضوع مراقبت از سالمندان در سال‌های آینده بیشتر خواهد شد.

وی توضیح داد: به سفارش دبیرخانه شورای ملی سالمندان، صندوق ملی جمعیت و همکاری وزارت بهداشت، برنامه تربیت مراقبان رسمی سالمندان طراحی شده و در سطح نخست این آموزش‌ها با همکاری سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای در حال انجام است که در روز جهانی سالمند رونمایی خواهد شد.

مرتضوی افزود: این آموزش‌ها برای مراقبان خانوادگی و همچنین مراقبانی که از طریق شرکت‌ها برای ارائه خدمت به منازل سالمندان اعزام می‌شوند، طراحی و موضوعاتی مانند حقوق سالمند و مراقب، تغییرات طبیعی دوران سالمندی و بیماری‌های رایج در این دوران، اصول کمک‌های اولیه، مسائل روانشناختی و شیوه صحیح ارتباط با سالم را شامل می‌شود.

وی مشاهده کرد: سالمندان از نظر میزان استقلال و نیاز به شرایط متفاوتی دارند. بنابراین، برای سالمندانی که به دلایل مشکلاتی مانند اختلالات شناختی یا محدودیت‌های حرکتی یا بیماری‌های پیشرفته به مراقبت تخصصی‌تری نیاز دارند، آموزش تکمیلی با همکاری مرکز ملی آموزش مهارت‌ها و حرفه‌ای علوم پزشکی پیش‌بینی شده است تا نظام مراقبت از سالمندان در کشور به صورت منسجم‌تر توسعه یابد.

توانمندسازی از طریق آموزش استاندارد

از برنامه‌های دیگر در اجرای اداره سلامت سالمندان، تربیت مربی آموزش سالمندان است. استاندارد‌های آموزش در این گروه سنی با گروه‌ها متفاوت است و از افرادی که توانمندسازی سال در زمینه زندگی سالم یکی از ارکان اصلی خدمات بهداشتی است، آموزش با روش‌های استاندارد استاندارد ویژه‌ای ارائه می‌کند. به همین منظور کارگاه آموزشی مربی تربیتی (TOT) با حضور نمایندگان تا ۱۳، ۱۰ قطب کشور از ۱۱ مهرماه در تهران برگزار می‌شود و سپس آموزش‌ها به صورت آبشاری در سطح کشور گسترش خواهد یافت.

مرتضوی در پایان پیشنهادی با اجرای برنامه‌های پیش‌رو و تقویت هماهنگی درون‌بخشی و برون‌بخشی، گام‌های تمرکزی در جهت حفظ و ارتقای سلامت، استقلال و کیفیت زندگی سالمندان کشور برداشته می‌شود.