کرج در جست‌وجوی هویت/ روز کرج روایت تازه از شهری که پشت اخبار منفی پنهان مانده است
کرج سال‌ها در قاب اخبار منفی و کلیشه‌ای روایت شده، اما پشت این تصویر، شهری با تنوع فرهنگی و قومی، هنرمندان و ورزشکاران افتخارآفرین، ظرفیت‌های علمی و بناهای تاریخی قرار دارد.
به گزارش خبرنگار گروه استان‌های خبرگزاری دانشجو، کرج شهری است که در سال‌های گذشته نامش در بسیاری از رسانه‌ها بیشتر با اخبار حوادث، آسیب‌های اجتماعی و اتفاقات تلخ گره خورده بود؛ تصویری که اگرچه بخشی از واقعیت‌های این شهر را منعکس می‌کرد، اما تمام واقعیت کرج نبود.
در پس این اخبار شهری قرار دارد با پیشینه تاریخی، تنوع قومی و فرهنگی، هنرمندان و پیشکسوتان، دانشگاه‌ها، استعدادهای ورزشی، تولیدکنندگان صنایع دستی و مردمی که هر یک بخشی از سرمایه اجتماعی و فرهنگی آن را شکل داده‌اند؛ سرمایه‌هایی که به اعتقاد متولیان فرهنگی، کمتر از آنچه باید دیده و معرفی شده‌اند.
حالا روز کرج فرصتی شده تا بخشی از این ظرفیت‌ها در قالب یک مجموعه برنامه فرهنگی، هنری، اجتماعی، ورزشی و تاریخی به شهروندان معرفی شود؛ مجموعه‌ای که امسال تنها به یک مراسم چندساعته محدود نشده و قرار است طی چند روز و با مشارکت دستگاه‌های مختلف برگزار شود.
۱۹ برنامه برای یک شهر
حمیدرضا حشمدار معاون سیاسی، امنیتی و اجتماعی فرمانداری کرج در نشست خبری روز فرهنگی کرج در اداره‌کل فرهنگ و ارشاد اسلامی البرز با تشریح برنامه‌های امسال گفت: ۱۹ برنامه فرهنگی، هنری، ورزشی و اجتماعی برای گرامیداشت روز کرج پیش‌بینی شده است.
به گفته وی نمایشگاه صنایع دستی، برنامه‌های هنری، همایش‌های ورزشی، برنامه‌های دانشگاهی، معرفی ظرفیت‌های تاریخی و فرهنگی و رویدادهایی در کاخ سلیمانیه از جمله برنامه‌های این ایام است.
حشمدار عنوان کرد: برنامه‌های امسال تلاش دارد از ظرفیت دستگاه‌های مختلف، دانشگاه‌ها، هنرمندان و مجموعه‌های فرهنگی و اجتماعی شهر استفاده کند و همین مسئله باعث شده برنامه‌ها در چند روز ادامه پیدا کند.
وی با اشاره به برنامه‌های ویژه دانش‌آموزان گفت: در برخی رویدادها از دانش‌آموزان فرهیخته و برگزیده تجلیل خواهد شد؛ چراکه نمی‌توان تمام ظرفیت‌های یک شهر را در یک برنامه چندساعته معرفی کرد.
این نگاه شاید مهم‌ترین تفاوت روز کرج امسال با یک مناسبت معمولی باشد؛ اینکه هویت یک شهر را نمی‌توان در چند سخنرانی و یک مراسم خلاصه کرد.
از دانشگاه خوارزمی تا پارک ایران کوچک
در میان برنامه‌های امسال، دانشگاه‌ها نیز سهمی جدی دارند. یکی از این برنامه‌ها، همایش پیاده‌روی خانوادگی ویژه بازنشستگان دانشگاهی است که با میزبانی دانشگاه خوارزمی برگزار می‌شود.
دانشگاه آزاد اسلامی نیز برنامه‌ای شامل همایش و نمایشگاه برای روز کرج تدارک دیده است؛ اقدامی که قرار است بخشی از ظرفیت علمی و فرهنگی مراکز آموزش عالی را وارد جریان هویت‌سازی شهری کند.
از سوی دیگر افتتاح حسینیه اعظم یا تکیه اعظم در پارک ایران کوچک نیز در دستور کار قرار گرفته است؛ بنایی که با موضوع کرج در این مجموعه احداث شده و می‌تواند بخشی از هویت مذهبی و فرهنگی شهر را برای شهروندان بازنمایی کند.
کرج فقط خیابان و ساختمان نیست
یکی دیگر از محورهای برنامه‌های امسال، توجه به چهره‌های فرهنگی و هنری کرج است. قرار است از سردیس استاد ذبیح‌الله زرندی در منطقه بیلقان رونمایی شود؛ چهره‌ای که برای بسیاری از شهروندان قدیمی کرج یادآور صدای رادیو کرج است.
حشمدار با اشاره به جایگاه این هنرمند گفت: استاد زرندی برای فرهنگ و هنر کرج زحمات زیادی کشیده و این برنامه فرصتی برای زنده نگه داشتن یاد او و معرفی سرمایه‌های فرهنگی شهر به نسل جدید است.
این بخش از برنامه‌های روز کرج، یک پیام روشن دارد؛ اینکه هویت شهری تنها در بناهای تاریخی خلاصه نمی‌شود و انسان‌هایی که سال‌ها برای فرهنگ، هنر و شکل‌گیری خاطره جمعی شهر تلاش کرده‌اند نیز بخشی از میراث کرج هستند.
برنامه خانه و کرج نیز از دیگر رویدادهای فرهنگی این ایام است که در خانه هنرمندان برگزار می‌شود.
بازار صنایع دستی، تجلیل از هنرمندان و اهدای برخی آثار هنری از بخش‌های این برنامه اعلام شده است؛ رویدادی که قرار است هنرمندان و فعالان فرهنگی کرج را در مرکز توجه قرار دهد.
در واقع اگر قرار باشد شهروندان با هویت شهر خود ارتباط برقرار کنند، یکی از مؤثرترین مسیرها استفاده از زبان هنر است؛ زبانی که می‌تواند تاریخ و فرهنگ یک شهر را از قالب‌های رسمی خارج و به تجربه‌ای ملموس برای مردم تبدیل کند.
یکی از بخش‌های مهم برنامه‌های روز کرج، برگزاری نمایشگاه‌های فرهنگی و صنایع دستی است.
به گفته حشمدار در تالار و محوطه باز سالن شهیدان نژادفلاح نمایشگاهی با حدود ۵۰ تا ۶۰ غرفه برپا خواهد شد که محصولات، سوغات، صنایع دستی و تولیدات کرج و روستاهای اطراف را معرفی می‌کند.
نکته قابل توجه این نمایشگاه آن است که بخش عمده ظرفیت آن بر توانمندی‌های بومی شهر تکیه دارد؛ یعنی قرار است مردم کرج، بخشی از توان تولیدی و فرهنگی همین جغرافیا را ببینند.
نمایشگاه دیگری نیز در کیانمهر با محور معرفی اقوام مختلف برگزار می‌شود و در میدان اصلی شهر نیز برنامه‌ای با موضوع معرفی اقوام مختلف ایران در نظر گرفته شده است.
این برنامه‌ها در شهری مانند کرج که به واسطه مهاجرت و حضور اقوام مختلف، یکی از متنوع‌ترین بافت‌های جمعیتی کشور را دارد، می‌تواند فرصتی برای نمایش همین تنوع و تبدیل آن به یک سرمایه فرهنگی باشد.
کاخ سلیمانیه فرصتی برای بازگشت مردم به تاریخ کرج
این مجموعه از ساعت ۹ تا ۱۷ پذیرای مردم است و علاوه بر برنامه‌های فرهنگی و هنری، راهنمایانی برای معرفی بناهای تاریخی کاخ سلیمانیه و آثار تاریخی حضور خواهند داشت.
اجرای موسیقی و برنامه‌های جانبی نیز در این مجموعه پیش‌بینی شده است. در شهری که بخشی از شهروندان آن ممکن است حتی با مهم‌ترین بناهای تاریخی محل زندگی خود آشنایی کافی نداشته باشند، باز کردن درهای چنین مجموعه‌هایی می‌تواند یکی از گام‌های مؤثر در پیوند دوباره مردم با تاریخ شهر باشد.
اما شاید مهم‌ترین بخش این رویداد، نه تعداد برنامه‌ها، بلکه سخنان ابراهیم شریفی، مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی البرز، درباره آسیب‌های سال‌های گذشته باشد.
ابراهیم شریفی مدیرکل فرهنگ و ارشاد البرز با اشاره به اینکه تصویری که سال‌ها از کرج در فضای رسانه‌ای منتشر می‌شد، بیشتر حول آسیب‌ها و حوادث شکل گرفته بود، معتقد است در مقابل صدها برابر این اخبار، فعالیت‌های فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی و سیاسی در شهر جریان داشته که کمتر دیده شده است.
وی یکی از دلایل این مسئله را پراکنده‌کاری و موازی‌کاری دستگاه‌های فرهنگی دانست؛ شرایطی که در آن گاهی اینکه «کدام دستگاه» یک برنامه را برگزار کرده، از اصل اتفاق مهم‌تر شده است.
به گفته شریفی طی دو سه سال اخیر روند هویت‌سازی در کرج تغییر کرده و برنامه‌های امسال نیز نشانه‌ای از همین تغییر رویکرد است.
اما یک هشدار مهم نیز در سخنان او وجود داشت؛ اینکه روز کرج نباید به یک برنامه تشریفاتی و رفع تکلیف سالانه تبدیل شود.
اگر قرار است هویت شهری در ذهن کودکان، نوجوانان و خانواده‌های کرجی نهادینه شود، برگزاری یک مراسم در یک روز مشخص کافی نیست. هویت‌سازی نیازمند استمرار، برنامه‌ریزی و تکرار هدفمند است.
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان البرز عنوان کرد: باید برای حوزه‌های مختلف فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی جدول زمانی مناسبی طراحی شود تا این جریان بتواند در جامعه و خانواده‌ها نهادینه شود.
رسانه‌ها چراغی برای دیدن نقاط تاریک
وی همچنین نقش رسانه‌ها را در این مسیر مهم دانست و رسانه‌ها را به چراغ و نورافکنی تشبیه کرد که می‌توانند زوایای تاریک، ضعف‌ها و ایرادات برنامه‌های فرهنگی را به مسئولان نشان دهند.
این نگاه از آن جهت اهمیت دارد که هویت‌سازی صرفاً با تعریف و تمجید از شهر اتفاق نمی‌افتد؛ بلکه معرفی درست ظرفیت‌ها در کنار بیان ضعف‌ها و مطالبه‌گری برای رفع آنهاست که می‌تواند به شکل‌گیری تصویری واقعی و ماندگار از یک شهر کمک کند.
سعید آرویی معاون فرهنگی، هنری و ورزشی سازمان فرهنگی، اجتماعی و ورزشی شهرداری کرج نیز معتقد است رویکرد امسال این است که شهروندان، هفته فرهنگی کرج را صرفاً مجموعه‌ای از برنامه‌های مناسبتی نبینند، بلکه آن را روایتی فرهنگی از هویت، پیشینه و توانمندی‌های شهر خود بدانند.
وی افزود: امسال میان مدیریت شهری و دستگاه‌های فرهنگی استان نوعی هماهنگی و وحدت رویه شکل گرفته تا سرمایه‌های فرهنگی کرج در قالب برنامه‌هایی منسجم‌تر به شهروندان معرفی شود.
وی نمایشگاه و برنامه‌های جانبی محوطه تالار شهیدان نژادفلاح را فرصتی برای معرفی محصولات، سازه‌ها، آثار و توانمندی‌های فرهنگی و هویتی کرج دانست.
این برنامه‌ها از ساعت ۱۶ تا ۲۲ برگزار می‌شود و قرار است هنرمندان، فعالان فرهنگی، مجموعه‌های مردمی و شهروندانی که خود را بخشی از هویت کرج می‌دانند در آن حضور داشته باشند.
اختتامیه در نژادفلاح پایان یک برنامه یا آغاز یک مسیر؟
۲۰ مهرماه روز کرج، آیین اختتامیه این مجموعه برنامه‌ها با میزبانی شهرداری کرج و شورای اسلامی شهر در سالن شهیدان نژادفلاح برگزار می‌شود.
اما شاید پرسش اصلی این باشد که پس از خاموش شدن چراغ‌های اختتامیه چه اتفاقی خواهد افتاد؟
اگر روز کرج تنها به چند روز برنامه، نمایشگاه، همایش و مراسم محدود شود، بخش مهمی از هدف هویت‌سازی محقق نخواهد شد. اهمیت این رویداد زمانی بیشتر می‌شود که برنامه‌های آن استمرار پیدا کند و در طول سال نیز معرفی تاریخ، چهره‌ها، اقوام، هنر، فرهنگ و ظرفیت‌های اقتصادی و اجتماعی کرج ادامه داشته باشد.
کرج برای ساختن آینده خود، بیش از هر چیز نیازمند شناخت گذشته و داشته‌های امروز خود است.
کرج را باید از نو روایت کرد
روز کرج شاید فرصتی باشد برای اینکه این شهر را از قاب کلیشه‌های قدیمی بیرون بیاوریم؛ شهری که سال‌ها در سایه اخبار منفی دیده شد، اما پشت همین اخبار، مردمی با فرهنگ‌ها و قومیت‌های مختلف، هنرمندانی با سال‌ها سابقه، دانشگاه‌هایی با ظرفیت علمی، ورزشکارانی با افتخارات متعدد، بناهایی تاریخی و استعدادهایی پنهان حضور دارند.
هویت یک شهر با یک روز ساخته نمی‌شود؛ همان‌طور که با یک مراسم از بین نمی‌رود. هویت، حاصل تکرار یک روایت درست و مستمر از شهر برای نسلی است که قرار است آینده آن را بسازد.
اگر روز کرج بتواند از یک مناسبت تقویمی به یک جریان فرهنگی مستمر تبدیل شود، آن‌گاه می‌توان امیدوار بود که کرج نه فقط در تقویم، بلکه در ذهن و حافظه شهروندانش صاحب یک روز، یک روایت و مهم‌تر از همه، یک هویت روشن و ماندگار شود.
لینک کپی شد
گزارش خطا
اخبار مرتبط
