تقلای انتخاباتی به سبک ترامپ/ آیا تنگه هرمز باز است؟

به گزارش خبرنگار گروه سیاسی خبرگزاری دانشجو؛ رابطه گزاره‌های عادی‌نمایانه‌ی ترامپ و انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا به یک رابطه‌ی مستقیم تبدیل شده است؛ بدین معنا که هر مقدار به انتخابات کنگره نزدیک می‌شویم رئیس جمهور آمریکا تلاش بیشتری می‌کند تا نشان بدهد وضعیت همه چیز عادی است و به زودی خصوصا در رابطه با مقوله‌ی نفت بهتر هم خواهد شد.

گزاره‌هایی از جمله اینکه «در دو روز گذشته نفت زیادی از تنگه هرمز خارج کردیم»، «جنگ با ایران به سرعت به پایان خواهد رسید»، «نفت ارزان خواهد شد»، «با پایان جنگ ایران تورم کاملا از بین خواهد رفت» و جملاتی از این دست که ترامپ به وسیله‌ی آن‌ها سعی دارد با «گفتار‌درمانی» تاثیرات و پیامدهای جنگ با ایران را کاهش دهد. با این حال، شرایط واقعی تنگه هرمز و جنگ با ایران نشان می‌دهد که نه تنها ادعاهای ترامپ صحت نداشته بلکه همه چیز می‌تواند رویاهای او را به آسانی بر باد بدهد.

تنگه هرمز باز است؟

در روزها اخیر ترامپ و آمریکایی‌ها همواره تلاش داشته‌اند تا اینگونه برسازی کنند که «تنگه هرمز باز است»، نفت به آسانی از آن خارج می‌شود و در نتیجه ایران دیگر هیچ امکان اعمال قدرتی در تنگه نخواهد داشت. با این وجود شواهد عینی نشان می‌دهد که وضعیت تنگه هرمز در مرحله‌ای پیچیده‌تر از ساده‌سازی‌های ترامپ قرار دارد.

در واقع اگرچه میزان نفت عبوری از تنگه هرمز در نسبت با بازه‌ی جنگ 40 روزه مقداری افزایش پیدا کرده اما همچنان این تنگه «باز» نیست بلکه با نوعی اختلال سیتسمیک مواجه است. اختلالی که ماحصل اعمال قدرت ایران بوده و بر اثر همین موضوع، میزان عبور و مرور از تنگه کاهش چشمگیری پیدا کرده است. اندیشکده‌ی Chatham House در این رابطه نوشته: «داده‌های مربوط به کشتیرانی نشان می‌دهد که روز دوشنبه تنها ۱۶ کشتی از تنگه عبور کرده‌اند. این رقم در مقایسه با حدود ۱۳۸ کشتی در روز، پیش از آغاز جنگ، بسیار کمتر است.»

از سوی دیگر Arab News نیز در این زمینه با اشاره به نفتکش‌هایی که هدف اصابت پرتابه‌ها قرار گرفته‌اند عنوان کرده: «در مجموع، میزان تردد کشتی‌ها در تنگه هرمز همچنان پایین‌تر از سطح پیش از جنگ است؛ میزان محموله‌های محصولات انرژی نیز همچنان پایین‌تر از سطح پیش از جنگ قرار دارد.»

این اظهارات همراه با اشارات نیویورک تایمز مبنی‌بر تلاش طاقت‌فرسای آمریکا برای خروج نفت از مسیر حفاظت‌شده‌ی عمانی به وسیله‌ی نیروی دریایی این کشور نشان می‌دهد که اگرچه وضعیت تنگه هرمز همانند روزهای جنگ نیست اما همچنان با اختلال گسترده‌ای روبه‌روست که وضعیت آن را از موقعیت پیشاجنگ هم متمایز می‌کند! به همین علت علی‌رغم افزایش هزینه‌ی بیمه، اقدامات امنیت‌سازانه و گفتاردرمانی‌های ترامپ، عبور از تنگه همچنان «نامطمئن» بوده و قیمت نفت بالای 90 دلاری هم نمودی از همین موضوع می‌باشد.

پیروزی یا تسلیم!

اگرچه ترامپ و آمریکایی‌ها با ابزارهای گوناگون همانند تامین امنیت نفتکش‌ها، ایجاد کریدور عمانی، همکاری با اماراتی‌ها برای استفاده از شاتل‌ها، فشار سیاسی و محاصره دریایی تلاش داشته‌اند تا تنگه‌ی هرمز را به شرایط پیش از جنگ رمضان باز گردانده و این اهرم ذاتی ایران را از چنگ این کشور دربیاورند اما مسئله اساسی در بعد دیگری قابل مشاهده است.

به تعبیر دیگر، مسئله بنیادین این نیست که «وضعیت فعلی چگونه است» بلکه پرسش اساسی‌تر این است که «تا چه زمانی قرار است این وضعیت ادامه پیدا کند؟» در حقیقت آنچه که بیش از هر چیز سبب شده تا ریسک عبور از تنگه همچنان بالا بماند این است که روند جنگ ایران و آمریکا به چه سمت و سویی خواهد رفت؟

از همین روی، مادامی که ترامپ نتواند یا به پیروزی کامل در جنگ دست پیدا کند و یا با تهران به توافق مورد رضایت این کشور برسد، با توجه به برخورداری ایران از توانایی طولانی‌مدت اختلال در تنگه هرمز، وضعیت «نه باز- نه بسته» در تنگه قابل تداوم نخواهد بود. بر همین اساس، اگر ترامپ نتواند به وسیله‌ی آخرین برگ خود یعنی قدرت نظامی کلید تنگه را به طور کامل از چنگ ایران در بیاورد، وی ناچار خواهد شد با ایران به توافقی برسد که او را مجبور خواهد ساخت دیر یا زود به «قدرت جغرافیا» سر تعظیم فرود آورد!