از بسته شدن پرونده‌های آموزشی دانشجویان اخراجی تا سهمیه فرزندان هیات علمی و مهاجرت نخبگان/ ماجرای حذف «التزام به ولایت فقیه» در آیین‌نامه ارتقای اساتید چیست؟ + فیلم

به گزارش گروه آموزشی خبرگزاری دانشجو، ابوالفضل واحدی معاون آموزشی وزیر علوم در گفت‌و‌گو با SNNTV اظهار داشت: سال تحصیلی برای دانشجویان فعلی در مهرماه آغاز شد؛ برخی دانشگاه‌ها از ۲۶ شهریور و تعدادی نیز از ۴ مهر کلاس‌های خود را آغاز کردند، اما دانشجویان کارشناسی نوورود از هفته سوم یا چهارم آبان وارد دانشگاه می‌شوند.

وی افزود: برای دانشجویان نوورود برنامه‌ریزی منعطفی در نظر گرفته‌ایم و تعداد واحد‌های نیم‌سال نخست تحصیل آنها کاهش پیدا می‌کند.

واحدی یادآورشد: با توجه به اینکه کلاس‌های این دانشجویان از دهه سوم آبان آغاز می‌شود، برای جبران کاهش مدت نیم‌سال، ساعات هفتگی برخی دروس افزایش خواهد یافت تا استاندارد آموزشی و پوشش کامل سرفصل‌ها حفظ شود.

معاون آموزشی وزارت علوم تصریح کرد: هدف این است که بدون وارد شدن فشار مضاعف به دانشجویان، سرفصل‌های مصوب به‌طور کامل ارائه شود؛ به همین دلیل اگر در شرایط معمول به دانشجویان نوورود ۱۸ یا ۱۹ واحد ارائه می‌شد، توصیه کرده‌ایم در نیم‌سال نخست حدود ۱۳ تا ۱۴ واحد برای آنها در نظر گرفته شود.

سهم کمتر مدارس دولتی در قبولی کنکور باید بررسی شود / نیازمند آمار دقیق در این زمینه هستیم

معاون آموزشی وزیر علوم در ادامه گفت: براساس مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی، در ابتدا قرار بود نتایج پایه‌های یازدهم و دوازدهم در پذیرش امسال تأثیر قطعی داشته باشد، اما با توجه به بازخورد‌های دانش‌آموزان و داوطلبان، در این مصوبه تجدیدنظر شد.

وی افزود: اینکه در میان رتبه‌های برتر، سهم دانش‌آموزان مدارس سمپاد بیشتر باشد، چندان دور از انتظار نیست؛ چراکه این دانش‌آموزان از ابتدا براساس سوابق و توانمندی‌های تحصیلی انتخاب شده‌اند.

واحدی تصریح کرد: درباره سهم کمتر مدارس دولتی هم باید بررسی شود که این موضوع ناشی از سیاست‌گذاری‌های موجود، عوامل اجتماعی یا دلایل دیگری است. برای اظهارنظر قطعی، لازم است آمار دقیق در اختیار داشته باشیم و سپس آن را به‌صورت مستند تحلیل کنیم.

ترم حذف‌شده دانشجویان تحصیلات تکمیلی در شرایط جنگ جزو سنوات محسوب نمی‌شود

معاون آموزشی وزیر علوم در ادامه گفت: در زمان جنگ، با توجه به چالش‌هایی که برای دانشجویان به‌ویژه در مقاطع تحصیلات تکمیلی ایجاد شد، چند تصمیم حمایتی اتخاذ کردیم؛ چراکه بسیاری از دانشجویان امکان حضور در آزمایشگاه، انجام تحقیقات، ارسال مقاله یا حتی دسترسی مناسب به اینترنت را نداشتند.

وی یادآور شد: بر این اساس، مقرر شد دانشجویان تحصیلات تکمیلی که پروپوزال آنها تصویب شده بود، در صورت درخواست حذف نیم‌سال، بتوانند ترم خود را بدون احتساب در سنوات تحصیلی حذف کنند.

واحدی افزود: منظور از «بدون احتساب سنوات» این است که نیم‌سال حذف‌شده از مدت مجاز تحصیل دانشجو کسر نمی‌شود و عملاً زمان بیشتری برای تکمیل دوره تحصیلی در اختیار او قرار می‌گیرد.

وی تصریح کرد: همچنین به دانشگاه‌ها اعلام کردیم دانشجویانی که قرار بود تا پایان شهریور از پایان‌نامه یا رساله خود دفاع کنند، تا ۳۰ مهر فرصت داشته باشند و این تأخیر به‌عنوان یک نیم‌سال اضافه برای آنها محاسبه نشود.

برنامه‌ریزی‌ها به‌گونه‌ای انجام شده که آغاز سال تحصیلی تحت تأثیر خسارت‌های جنگ قرار نگیرد

معاون آموزشی وزیر علوم افزود: دشمن در این جنگ تلاش کرد به نقاط قوت کشور آسیب بزند و دانشگاه‌ها و مراکز تحقیقاتی نیز از جمله همین نقاط قوت بودند؛ دانشگاه‌هایی مانند علم و صنعت، صنعتی شریف و شهید بهشتی از مراکزی بودند که هدف حملات قرار گرفتند.

وی یادآور شد: وقتی به بیش از ۴۰ دانشگاه و بیش از ۳۰۰ ساختمان دانشگاهی حمله می‌شود، مشخص است که هدف، آسیب زدن به ظرفیت‌هایی است که موجب توانمندی و سربلندی ملت ایران می‌شوند.

واحدی تصریح کرد: پس از ایجاد وقفه در جنگ و آرام‌تر شدن شرایط، وزارت علوم با دانشگاه‌ها مکاتبه کرد و برآوردی از خسارت‌ها انجام شد تا براساس یک برنامه مشخص، آسیب‌های واردشده ترمیم و بازسازی شوند.

وی تاکید کرد: بخشی از این بازسازی‌ها سریع انجام شده و برخی نیز زمان‌بر است؛ به‌عنوان نمونه در دانشگاه علم و صنعت، ساختمان‌هایی که از جمله در دانشکده فیزیک و دانشکده معارف آسیب دیده بودند، بازسازی شدند تا استادان بتوانند کلاس‌های خود را برگزار کنند.

دانشگاه‌ها براساس ظرفیت‌ها و نقاط قوت خود درباره پذیرش دانشجو تصمیم می‌گیرند/ ۸۰۰ برنامه آموزشی در سال‌های اخیر بازنگری یا جایگزین شده است

معاون آموزشی وزیر علوم در ادامه گفت: در موضوع ظرفیت پذیرش دانشجو، معتقدیم دانشگاه‌ها باید براساس ظرفیت‌ها، نقاط قوت و شرایط خود درباره نحوه جذب و پذیرش دانشجویان تصمیم‌گیری کنند.

وی یادآور شد: وزارت علوم به دانشگاه‌های بزرگ اعلام نمی‌کند که ظرفیت پذیرش خود را الزاماً کاهش یا افزایش دهند، اما اصول کلی سیاست‌گذاری آموزشی را مشخص می‌کند.

واحدی افزود: رشته‌های دانشگاهی باید مورد تقاضا و اقبال باشند، متناسب با نیاز‌های جامعه طراحی شوند و به‌روز باقی بمانند؛ بنابراین برنامه‌های آموزشی و رشته‌ها باید به‌صورت مستمر مورد بازنگری قرار گیرند.

وی اذعان داشت: در سال‌های اخیر حدود ۸۰۰ برنامه آموزشی قدیمی منسوخ یا بازنگری شده و برنامه‌های جدید جایگزین آنها شده است که رشته‌های دانشگاهی را نیز شامل می‌شود.

آمایش رشته‌های دانشگاهی باید بر اساس نیاز بازار کار و تقاضای اجتماعی انجام می‌شود

معاون آموزشی وزیر علوم تصریح کرد: برخی رشته‌ها ممکن است با کاهش اقبال مواجه باشند، اما همچنان کشور به آنها نیاز داشته باشد؛ برای مثال رشته‌های فیزیک و ریاضی از علوم پایه و مادر محسوب می‌شوند و وظیفه ما حفظ و تقویت این رشته‌هاست.

واحدی تاکید کرد: در موضوع آمایش آموزش عالی باید مشخص شود کشور در هر رشته، در چه تعداد و در کدام مناطق به دانش‌آموخته نیاز دارد.

وی افزود: برای دستیابی به این برآورد باید نیاز بخش‌های دولتی و خصوصی به‌طور دقیق احصا شود؛ اگر این نیازسنجی انجام شود، می‌توان از دانشگاه‌ها خواست پذیرش دانشجو را بر همان اساس برنامه‌ریزی کنند.

واحدی یادآورشد: دولت باید زمینه تحصیل به میزانی را فراهم کند که پاسخگوی نیاز کشور باشد، اما در کنار نیاز بازار کار، موضوع «تقاضای اجتماعی» نیز وجود دارد؛ ممکن است فردی بدون هدف شغلی خاص، صرفاً به دلیل علاقه شخصی بخواهد در رشته‌هایی مانند ادبیات، هنر، فلسفه یا فیزیک تحصیل کند.

درخواست آزادسازی و ترجمه مدارک برای مهاجرت افزایش یافته / بخشی از مهاجرت طبیعی است

معاون آموزشی وزیر علوم در ادامه گفت: موضوع مهاجرت ابعاد مختلف اجتماعی، سیاسی و اقتصادی دارد و اعلام آمار دقیق آن باید از سوی مراجع مسئول انجام شود، اما آنچه به‌صورت عینی مشاهده می‌کنیم این است که تعداد دانش‌آموختگانی که برای ترجمه و آزادسازی مدارک خود با هدف خروج از کشور اقدام می‌کنند، افزایش یافته است.

وی تصریح کرد: مهاجرت معکوس هم وجود داشته، اما در مجموع غلبه با افرادی بوده که قصد خروج از کشور داشته‌اند.

واحدی اذعان داشت: مهاجرت پدیده‌ای است که در همه دنیا وجود دارد و بخشی از آن طبیعی است، اما باید برنامه‌ریزی کنیم تا حتی از ظرفیت ایرانیانی که خارج از کشور حضور دارند نیز برای توسعه علمی کشور استفاده شود.

وی افزود: فرصت‌های مطالعاتی برای استادان و دانشجویان دکتری همچنان وجود دارد، اما به دلیل پایین بودن میزان حمایت مالی، استفاده از این فرصت‌ها به‌شدت کاهش یافته و در برخی موارد اعتبار موجود حتی هزینه بلیت رفت‌وبرگشت را هم پوشش نمی‌دهد.

امسال حدود ۲۵۰۰ عضو هیئت علمی جدید جذب خواهد شد / پایان‌نامه‌ها به سمت مسائل واقعی کشور هدایت می‌شوند

معاون آموزشی وزیر علوم یادآور شد: برای جهت‌دهی پایان‌نامه‌ها و رساله‌ها به سمت نیاز‌های واقعی کشور، ابتدا مسائل و نیاز‌های دستگاه‌ها شناسایی و در سامانه مربوط ثبت می‌شود تا دانشجویان و استادان بتوانند موضوعات پژوهشی خود را از میان این نیاز‌ها انتخاب کنند.

واحدی در ادامه گفت: این تغییر به‌صورت تدریجی در حال انجام است و پایان‌نامه‌های قبلی حذف نشده‌اند؛ هدف این است که به مرور، موضوعات پژوهشی دانشگاه‌ها بیشتر به سمت مسائل واقعی و مورد نیاز کشور حرکت کند.

وی تصریح کرد: برای استادانی که در قالب طرح‌های مسئله‌محور یا استادمحور دانشجو می‌پذیرند نیز مشوق‌هایی در نظر گرفته شده و حتی در صورت تحقق برخی شاخص‌ها، امکان افزایش ظرفیت پذیرش دانشگاه وجود دارد.

واحدی افزود: جذب اعضای هیئت علمی نیز هر سال از طریق فراخوان انجام می‌شود و متقاضیان پس از غربالگری، معرفی به دانشگاه‌ها و طی مراحل مصاحبه و ارزیابی جذب می‌شوند.

ماجرای جذب دانشجو تحصیلات تکمیلی بدون ضوابط در دانشگاه پیام نور چه بود؟

معاون آموزشی وزیر علوم در ادامه گفت: در سال ۱۴۰۲ بیش از ۵ هزار دانشجو در مقاطع مختلف پذیرش شدند که عمده آنها در تحصیلات تکمیلی و بیشترین تعدادشان در مقطع کارشناسی ارشد بوده است؛ در فرآیند پذیرش این افراد، در مواردی ضوابط و مقررات رعایت نشده بود.

وی افزود: پس از بررسی موضوع در وزارت علوم، تأکید کردیم که ابتدا باید تخلفات رخ‌داده احراز و با عوامل آن برخورد شود تا چنین مواردی دوباره تکرار نشود.

واحدی تصریح کرد: در عین حال، وضعیت داوطلبان را نیز به‌صورت جداگانه بررسی کردیم؛ ۳۱۲ نفر در واحد و رشته دارای مجوز پذیرش شده بودند، اما ظرفیت لازم وجود نداشت که موضوع افزایش ظرفیت آنها به شورای گسترش ارجاع شد.

وی یادآور شد: در مواردی که امکان قانونی وجود داشته، وزارت علوم موضوع را تفکیک و از مراجع ذی‌صلاح برای حل مشکل داوطلبان مجوز گرفته است؛ اما نمی‌توان خارج از چارچوب قانون درباره همه موارد تصمیم‌گیری کرد.

ماجرای حذف «التزام به ولایت فقیه» در آیین‌نامه ارتقای اساتید چه بود؟

معاون آموزشی وزیر علوم افزود: فکر می‌کنم در این زمینه دو موضوع با یکدیگر تلفیق شده است؛ بحثی که اخیراً درباره «التزام به ولایت فقیه» مطرح شده، مربوط به آیین‌نامه ارتقای اعضای هیئت علمی نیست.

واحدی تصریح کرد: آیین‌نامه ارتقای اعضای هیئت علمی بیش از یک سال است که در مسیر بازنگری و به‌روزرسانی قرار دارد و تلاش شده متناسب با واقعیت‌های امروز دانشگاه‌ها اصلاح شود.

وی یادآور شد: در نسخه جدید، مسیر‌های متنوع‌تری برای ارتقای اعضای هیئت علمی پیش‌بینی شده است؛ به‌عنوان مثال افرادی که عملکرد آموزشی برجسته‌ای دارند، می‌توانند از مسیری استفاده کنند که الزامات پژوهشی و مقاله، مانع اصلی ارتقای آنها نباشد.

واحدی در ادامه گفت: موضوعی که درباره «التزام به ولایت فقیه» مطرح شده، تا آنجا که اطلاع دارم به ضوابط استخدامی و فرآیند جذب اعضای هیئت علمی مربوط می‌شود و نه آیین‌نامه ارتقا.

واگر برای دانشجویان متخلف حکم نهایی اخراج صادر شود اقدامات آموزشی مناسب با آن را طبق روند انجام می‌دهیم

معاون آموزشی وزیر علوم تصریح کرد: رسیدگی به پرونده‌های انضباطی دانشجویان در چارچوب شورا‌ها و کمیته‌های انضباطی و ذیل سازمان امور دانشجویان انجام می‌شود و من درباره تعداد این دانشجویان و وضعیت فعلی پرونده‌هایشان اطلاعات دقیقی ندارم.

واحدی افزود: اگر برای دانشجویی حکم نهایی صادر شود، قاعدتاً نتیجه باید از مسیر قانونی به بخش آموزش دانشگاه ابلاغ شود تا اقدامات آموزشی متناسب با آن انجام گیرد.

وی اذعان داشت: درباره اینکه از زمان صدور رأی کمیته انضباطی تا توقف پرونده آموزشی یا اجرای حکم اخراج چه مدت زمان می‌برد و این فرآیند دقیقاً چه مراحلی دارد، اطلاع دقیقی ندارم و این موضوع باید از مراجع مسئول در سازمان امور دانشجویان پیگیری شود.

دستاورد‌های علمی و فناوری امروز کشور حاصل دانشگاه‌ها استادان و جوانان ماست

معاون آموزشی وزیر علوم در ادامه گفت: ایران در مقاطعی در رتبه‌های ۱۴، ۱۵ و ۱۶ علمی جهان قرار داشته و اکنون نیز با وجود شرایط موجود، در محدوده رتبه ۱۸ قرار دارد؛ این جایگاه و دستاورد‌های علمی کشور واقعاً افتخارآمیز است.

وی تاکید کرد: دستاورد‌های فناورانه کشور نیز محصول همین دانشگاه‌هاست؛ توانمندی‌هایی که در کنار رشادت نیرو‌های نظامی، به کشور کمک کرد در برابر تجاوز خارجی ایستادگی کند، حاصل تلاش جوانان، استادان و فعالیت‌های تحقیقاتی دانشگاه‌هاست.

واحدی تصریح کرد: وجود مشکلات و چالش‌ها را انکار نمی‌کنیم و قطعاً نیازمند حرکت رو به جلو هستیم، اما این مسائل نباید باعث شود بنیان‌های علمی، سرمایه انسانی ارزشمند و پیشینه علمی کشور را نادیده بگیریم.