ائتلاف‌هاي نانوشته اصلاح طلبان براي بازگشت به قدرت

گروه سياسي «خبرگزاري دانشجو»؛ با نزديك شدن انتخابات مجلس شوراي اسلامي، بار ديگر زمزمه هاي ائتلاف اصلاح طلبان با طيف موسوم به «اصول گرايان منتقد» به گوش مي رسد. اين اظهارات در حالي از زبان برخي شخصيت هاي اصلاح طلب شنيده مي شود كه عده اي ديگر از اصلاح طلبان، تحقق برخي مطالبات شان را پيش شرط حضور جريان اصلاح طلبي در انتخابات عنوان كرده اند.

 

كنار هم آوردن اين اظهارات مي تواند دورنماي رويكرد اصلاح طلبان را براي حضور در صحنه سياسي كشور ترسيم كند. هم چنين با در نظر گرفتن تمايل سابقه دار بخش هايي از جناح راست و تكنوكرات براي حفظ قدرت سياسي و اقتصادي خود، ولو با امتياز دادن به اصلاح طلبانِ اصطلاحاً معتدل، و اظهارات دوپهلوي اين طيف درباره اصلاح طلبان، اين دورنما شفاف تر مي شود.

محمدرضا خباز، نماينده مردم كاشمر در مجلس شوراي اسلامي و عضو فراكسيون اقليت در گفت و گويي ضمن بيان اينكه «اعتدال» عامل نزديكي اصول گرايان منتقد و اصلاح طلبان است، عنوان كرد: «ائتلاف اصول گرايان منتقد و اصلاح طلبان در انتخابات و ارائه يك ليست واحد» از آرزوهاي اصلاح طلبان است.

 

وي چند ماه پيش نيز از «كشش قلبي و مشورت» اصلاح طلبان مجلس با اصول گرايان «معتدل» سخن گفته بود.

 

هم چنين محمدرضا تابش، دبير فراكسيون موسوم به خط امام حدود يك سال پيش از «ائتلاف نانوشته» و «اتحاد نانوشته» بين «عقلاي» اصلاح طلب و اصول گرا سخن گفته بود.

به موازات اين اظهارات، سيدمحمد خاتمي «آزادي زندانيان سياسي، ايجاد فضاي آزاد براي فعاليت هاي سياسي، اجراي قانون اساسي و برگزاري انتخابات سالم و آزاد» را شرايط حداقلي اصلاح طلبان براي شركت در انتخابات دانسته بود.

 

در پي اين سخنان، شخصيت هاي تندروي اصلاح طلب از جمله محسن آرمين شرايط بيشتري را مطرح كردند و برخي چهره هاي اصلاح طلب مجلس مثل جمشيد انصاري، نماينده مردم زنجان، ائتلاف با اصول گرايان منتقد را ناممكن دانستند.

اظهار نظرها و اقدامات عجولانه و ساختارشكنانه بسياري از شخصيت هاي موسوم به اصلاح طلب در جريان التهابات پس از انتخابات رياست جمهوري سال 88، باعث شد كه از طرفي بخش قابل توجهي از توده هاي مردم كه به تندروي و ايجاد نا آرامي سياسي در كشور بدبين بودند از اطراف جريان اصلاح طلب پراكنده شوند و از طرف ديگر اين مواجهه با نظام، جريان اصلاح طلب را از عبور بسياري از شخصيت هاي كليدي اش از فيلتر شوراي نگهبان نااميد كند.

 

به نظر مي رسد تاكتيك اصلاح طلبان براي به دست آوردن قدرت در شرايط فعلي، دوگانه حريم و شركت فعال است. در اين تاكتيك گروهي از اصلاح طلبان براي ائتلاف و همراهي با بخش هاي فن سالار و سرمايه سالار جريان موسوم به اصولگرا رايزني مي كنند و شخصيت هاي اصولگرايي كه كياست كم تري در مسائل سياسي دارند، به عنوان ويترين اصولگرايانه و دلسوزانه از اين ائتلاف پنهان معرفي مي شوند؛ شخصيت هايي چون علي مطهري.

 

شخصيت هايي كه گرچه نيت شان اصولگرايي بدون مصلحت انديشي است و با كانون هاي قدرت و ثروت پيوندي ندارند، ولي ناخواسته به نفع كانون هاي قدرت و ثروت دو جناح اظهار نظر مي كنند. گروهي ديگر از اصلاح طلبان هم با فرض اين كه نظام براي برگزاري انتخاباتي پرشور به آن ها نياز دارد، در ازاي حضور طيفي اول اصلاح طلبان در انتخابات، سعي در امتياز گرفتن مي كنند؛درخواست براي آزادي متهمان و مجرمان ناآرامي هاي بعد از انتخاب و تلاش براي بازتر شدن فضا براي رسانه هاي اصلاح طلب و فعاليت هاي سياسي شان.

زمزمه هاي چند ماه گذشته برخي اصلاح طلبان براي ائتلاف با اصولگرايان منتقد كه خواسته قديمي شخصيت هاي فن سالاري چون آيت الله هاشمي رفسنجاني و محسن رضايي هم بوده است، در نگاهي خوش بينانه ناشي از تمايل به فراهم كردن فضاي همدلي در كشور و توسعه اقتصادي است، ولي اين واقعيت را هم نمي توان از نظر دور داشت كه در لسان بسياري از شخصيت هاي حامي اين ديدگاه، «اعتدال» و «عقلانيت» به عنوان محور ائتلاف و وحدت معنايي جز اتحاد حول ليبراليسم اقتصادي، حفظ و دست به دست شدن قدرت بين طيف هاي سنتي و فن سالار دو جناح و مقابله با دولت مردمي محمود احمدي نژاد ندارد؛ ئتلاف ناميموني كه نمي توان براي آن نتيجه اي جز استبداد اشرافيت سياسي متصور شد.

سياست اصلاح طلبان در انتخابات پيش رو ائتلاف با طيف هاي فن سالار جريان اصول گرايي از طرفي و استفاده از حربه تحريم براي چانه زني با نظام و بازترشدن فضاي فعاليت هاي اين طيف است. رويكردي كه بيش از هرچيز نشان دهنده عجز اين جريان از حضور مستقل در انتخابات و تلاش شان براي بازگشت به فضاي سياسي با استفاده از هر ابزار ممكن است.