اخلاق گرایی، مظلوم ترین بخش در روابط علمی و دانشگاهی ایران است

به گزارش خبرنگار «خبرگزاری دانشجو» از ساری، دكتر احد فرامرز قراملكي صبح امروز در جلسه كرسي آزاد انديشي با موضوع «اخلاق حرفه‌اي، رخنه‌ها و راهكارها» طي سخناني ضمن نبود منابع مناسب در زمينه‌‌هاي اخلاقي به منظور ارائه قواعد كاربردي درست گفت: مراکز آموزشی، دانشگاهی و حوزوی باید توجه داشته باشند که در این زمینه ها در کشور ما کم کاری های بسیاری صورت گرفته است.

 

وی با بيان اين مطلب كه در کشورهای دیگر بلافاصله پس از ایجاد رشته‌ای جدید، رشته‌ی اخلاق آن رشته‌ی جدید را نیز ایجاد می‌نمایند ادامه داد: حتی رشته‌هایی مانند اخلاق کشاورزی نیز در این کشورها موجود است، اما در کشور ما با سابقه‌ی فرهنگی و تاریخی عظیم و آموزه‌های دینی فراوان در زمینه‌های مختلف اخلاقی تاکنون کتاب یا مقاله‌ی مناسبی که بتواند پاسخگوی نیازهای اخلاقی جامعه باشد نوشته نشده است که در این زمینه اساتید و اعضای هیئت علمی دانشگاه‌ها وظیفه و مسئولیت بزرگی داراند.

 

رئیس کرسی اخلاق دبیرخانه مرکزی هیات حمایت از کرسی‌های نظریه‌پردازی با اشاره به آیه‌ای از قرآن کریم که می‌فرماید: «محصولات مردم را به دیده ی حقارت نگاه نکنید» گفت: با توجه به این آیه، کوچک دیدن کارنامه‌ی علمی یک استاد یا تحقیق یک دانشجو اقدامی نامناسب است اما به خاطر اینکه قاعده‌ی کاربردی مناسبی برای آن در جامعه وجود ندارد گاها شاهد اینگونه رفتارهای نامناسب هستیم.

 

وی با اشاره به اینکه اولین رخنه‌ای که در زمینه‌ی اخلاق حرفه ای وجود دارد «تصور نادرست ما از اخلاق حرفه‌ای است» اظهار داشت: باید توجه داشته باشیم که اخلاق مناسب اگر در جامعه ایجاد گردد ثمراتی همچون افزایش بهره‌وری، برتری رقابتی، تبدیل تهدید به فرصت، مدیریت تعارض، اعتماد آفرینی، بهبود مناسبات در ارتباطات انسانی و هم‌افزایی سازمانی را به دنبال خواهد داشت.

 

قراملکی دومین رخنه‌ای که در این زمینه وجود دارد را «تصور نادرست ما از اخلاق» دانست و تاکید کرد: برای یکبار هم که شده باید بنشینیم و اخلاق را به صورت درست نقد و بررسی کنیم.

 

وی با بيان اين مطلب كه، تعریفی که از اخلاق در جامعه ی ما وجود دارد و آن را ملکه‌ی نفسانی که سبب صدور رفتار به سهولت و بدون رویت می‌داند ادامه داد: اين نوع تعريف، تعریفی منسوخ است که ارسطو آنرا براساس علم‌النفس ارائه نموده است و در جامعه‌ی امروزی ما کاربرد ندارد.

 

عضو هیئت علمی دانشگاه تهران در این زمینه اظهار داشت: باید اخلاق را الگوی رفتار ارتباطی درون شخصی، بین شخصی و برون شخصی دانست که صرفا فقط به مسائل درونی توجه نمی کند.

 

رئیس کرسی اخلاق دبیرخانه مرکزی هیات حمایت از کرسی‌های نظریه‌پردازی سومین رخنه‌ای که در زمينه اخلاق وجود دارد را مشخص نبودن ملاک تشخیص دانست و يادآور شد: این که تشخیص بدهیم کاری اخلاقی است یا خیر، یا شناخت مرز بین فضیلت و رذیلت کار دشواری است، که متاسفانه در این زمینه ملاک‌های مناسب به جامعه معرفی نشده‌اند و راهکاری مناسب برای آگاهی از این مطالب وجود ندارد.

 

وی در این زمینه افزود: داوری اگر در آن اعمال سلیقه صورت گیرد داوری اخلاقی نخواهد بود اما برای اینکه داور در تشخیص خود اعمال سلیقه نکند نیاز به ملاک دارد که باز هم ملاک مناسبی وجود ندارد.

 

قرا ملکی با اشاره به اینکه چهارمین رخنه‌ی موجود در مبحث اخلاق، «عدم توجه به اخلاق سازمانی» است گفت: اکثرا در زمینه‌ی بررسی اخلاق، جامعه به سمتی رفته است که بیشتر اخلاق فردی را مدنظر قرار داده است و کمتر به اخلاق در زمینه‌های اجتماعی و سازمانی توجه شده است، توجه به اخلاق فردی اقدامی مناسب است اما باید توجه کرد که لازمه‌ی رسیدن به اخلاق فردی مناسب، ایجاد اخلاق خوب در زمینه‌ی اجتماعی است.

 

اين عضو هيأت علمي دانشگاه تهران، پنجمین رخنه‌ای که در زمينه اخلاق وجود دارد را «توجه نکردن به ریشه‌های پنهان اخلاق» دانست و بيان كرد: وقتی در محیطی رفتارهای نامناسب اخلاقی مانند حسد شکل می‌گیرد استفاده از ابزار نصیحت برای مقابله با آن کاری را پیش نخواهد برد زیرا خود آن شخص نیز در اکثر موارد می‌داند که اقدامی که انجام می‌دهد ناشایست است اما بازهم آن عمل را انجام می‌دهد.

 

وی افزود: در این زمینه باید بررسی‌های دقیق صورت گیرد و ریشه‌های پنهان ایجاد این رفتارهای نامناسب اخلاقی شناخته شده و راه‌های مقابله با آن ارائه گردد.

 

قرا ملکی تصریح کرد: از جمله مهمترین ریشه‌های پنهان بسیاری از مشکلات اخلاقی جامعه نگاه‌های نامناسب به رفتارها است و باید توجه داشت نگاه ما ریشه‌ی رفتار ما است.

 

وی در پایان اظهار داشت: در زمینه‌ی این ریشه‌های پنهان هیچ مطالعه‌ی مناسبی صورت نگرفته است ولی در منابع دینی ما در این زمینه بسیار کار شده است که متاسفانه کمتر مورد توجه قرار گرفته‌اند.

 

گفتنی است در پایان این مراسم دانشجویان و اساتید به بیان سوالات و نظرات خود در این زمینه پرداختند و جنبه‌های دیگر این موضوعات بررسی شد.