به دنبال روزنه‌هاي اميد در كُورسوي‌ اين شب تاريك!

گروه فرهنگي «خبرگزاري دانشجو»؛ مديران سينمايي كشور، جشنواره سي‌ام فيلم فجر را بهترين دوره يك سال گذشته عنوان كرده و از آن با عنوان نقطه عطفي در كارنامه خود ياد كرده اند و البته بعضي از مديران سينمايي كشور و بويژه گروهي از دست اندركاران معاونت سينمايي، جشنواره امسال را پرسودترين و پررونق‌ترين دوره دانستند و ترديدي نيست كه آنها تمام اين وقايع يا حداقل بخش قابل توجهي از آن را به پاي خود مي‌نويسند و آن را نتيجه تلاش و سياست‌گذاري خود مي‌دانند؛ اما در اين زمينه، چند نكته قابل توجه و تامل است.

اول آنكه، در اصل اين موضوع سوال‌هاي جدي و ايرادهاي اساسي وجود دارد و اصل اين مطلب كه جشنواره سي‌ام، جشنواره‌اي ارزشمند و قابل دفاع بوده است، محل ترديد اساسي است و بايد پرسيد كه چنين مُدعايي بر اساس كدام ملاك و معيارهاي مطرح مي‌شود و مديران سينمايي بر چه اساسي چنين مباحثي را طرح مي‌كنند و وسيله سنجش جشنواره را از جهات مختلف، چه مي‌دانند. آيا كميت ملاك قضاوت آنها است يا كيفيت؟ و در مورد هر يك باز اين سوال مطرح مي‌شود كه چه نوع كيفيتي و چه رِنج كميتي مدنظر آنهاست كه اينگونه از جشنواره سي‌ام به شعف آمده‌اند و سر از پا نمي شناسند.

البته نبايد فراموش كرد كه اساسا يكي از وظايف ذاتي مديران و برگزاركنندگان جشنواره در طي 30 دوره گذشته، اين بوده است كه پس از اتمام برنامه، از خودشان تشكر كنند و جلوي پاي خودشان برخيزند و آن جشنواره را بهترين و برترين دوره بدانند.

رجوعي به سخنان مديران برگزاركننده جشنواره طي 30 سال گذشته، مؤيد اين مدعاست؛ اما آنچه مهم است اينكه ملاك و معيارها در اين زمينه چيست و سنجش‌ها بر اساس كدام موازين صورت مي‌گيرد و عيار نقد چيست.

در جشنواره‌اي كه با شعار اخلاق، اميد و آگاهي به روي صحنه مي‌آيد و در عين حال بيش از 90 درصد فيلم‌ها با موضوع خيانت توليد شده، اين حرف‌ها بيشتر به يك شوخي بي‌مزه شبيه است.

يك شوخي بي‌مزه و يك بازي فرساينده و خسته‌كننده كه اهالي جشنواره براي مردم و رسانه‌ها تدارك ديده‌اند و از رو هم نمي‌روند!

اما نكته دومي كه در اين باب قابل اشاره است، اينكه بالفرض كه آنچه مديران مي‌گويند، روي داده باشد و ما با يك جشنواره خوب به معناي دقيق كلمه روبرو باشيم؛ خوب اين موضوع چه ربطي به مديران دارد؟

اگر فيلم خوبي توليد شده نتيجه تلاش و همت سازندگانش بوده است و مديران و مسئولان سينمايي در اين ميانه تقريبا هيچ كاره‌اند؛ مثال مي‌خواهيد؟ مثلاً فيلمي همچون «بوسيدن روي ماه» ساخته همايون اسعديان كه به اعتراف همگان بهترين فيلم جشنواره امسال بود و به شكلي ناجوانمردانه و ظالمانه و به دلايل غيرسينمايي از جشنواره كنار گذاشته شد و مورد داوري قرار نگرفت و هيچ سيمرغي را به دست نياورد، نتيجه تلاش مديران است؟!

و همين طور فيلم‌هاي خوب ديگر، فيلم‌هايي همچون «ملكه»، ساخته محمدعلی باشه آهنگر يا «پذيرايي ساده» اثر ماني حقيقي و... اينها نتيجه تلاش مسئولان سينمايي هستند؟ شوخي مي‌كنيد!

 

سنجش دست‌آوردهاي جشنواره سي‌ام و آسيب شناسي آنچه به لحاظ كمي و كيفي در اين دوره از جشنواره رخ داد، مجموعا و نهايتا به نفع سينمايي ايران بوده و وظيفه رسانه‌ها و منتقدان اين است كه اين جشنواره را از جنبه‌هاي مختلف و به جهات گوناگون مورد نقد و تحليل قرار دهند و بدين شكل به سينماي ايران و ارتقاي جايگاه آن كمك كنند.

در اين ميانه اما بهتر است مديران و برگزار كنندگان جشنواره بي دليل براي خودشان تقديرنامه ننويسند كه كارنامه آنها براي اهالي نظر و آگاهان خبر كاملا روشن و قابل بازگويي و بازنمايي است.

در ادامه اين سلسله نوشتارها، به جوانب ديگري از جشنواره سي‌ام بويژه آنچه مديران ادعايش را دارند و آنچه به واقع رخ داده است، خواهيم پرداخت.